Şahin Demir
01 ژوئن 2018•بهروزرسانی: 01 ژوئن 2018
استانبول/شاهین دمیر/ خبرگزاری آناتولی
مریم خرمی، هنرمند ایرانی و یکی از مالکان مجموعه هنری «میم- الف» که به تازگی با حمایت گروه شرکتهای «ENG» بیش از 150 اثر این مجموعه در موزه « آثار ترک و اسلام ترکیه» در میدان سلطان احمد استانبول به نمایش عموم گذاشته شده است، در گفتگوی اختصاصی با "خبرگزاری آناتولی" به چالش های کار در زمینه هنرهای سنتی پرداخت.
خرمی که در سبک های خطاطی و تزئئینات تذهیب، گل و پرنده تخصص دارد، با اعلام این که تمامی هنرمندان مجموعه «میم-الف» زن هستند، در مورد علت این امر گفت:
«از آنجا که وقت زیادی را در کارگاه می گذارنیم و محدوده کاری ما با زنان است و با توجه به اینکه مردها معمولا دوست ندارند زیر مجموعه خانم ها باشند، تمامی کارکنانمان را زنان تشکیل میدهند. شاید هم یک دیدگاه فمینیستی موجب این امر شده است. راحتی در محیط کار نیز در این امر برای ما اهمیت داشت.
در عرصه هنرهای سنتی مانند تذهیب به دلایل مختلفی مانند پایین بودن درآمد و نیاز به صبر و حوصله بیشتر، زنان بیش از مردان فعالیت دارند. یکی از دلایل اصلی آن این است که وظایف مردها در جامعه ما بیشتر از زنان است. باید بدانیم که علاقه مهمترین محرک برای انجام این کار است و شاید هم نتوانید فروش انجام دهید.
با توجه به شرایط زمان کنونی و وقتگیر بودن هنرهای سنتی، هنرمندان به سمت هنرهای مدرن روی آورده اند. ما هم در زمینه هنر مدرن فعالیت می کنیم. سرعت، فناوری و بازار آثار مدرن، به آن جذابیت بخشیده است.»
وی که فعالیت در زمینه های تذهیب و نسخ خط را در اولویت کار خود قرار داده است، در ارتباط با نحوه و مدت آماده سازی برای این نمایشگاه اظهار داشت: همکاری ما با دوستان خود 4 سال پیش آغاز شد و از حدود 2 سال گذشته برای این مجموعه تلاش مستمر می کنیم. در طول این سالها علاوه بر همکاری ها در زمینه های دیگر، به طور تمام وقت تمرکز خود را بر روی این نمایشگاه گذاشتیم.
خرمی در مقایسه سبک هنری دوره عثمانی با ایران معاصر در آن دوره گفت:
«دو کشور به دلیل همسایگی و قرار داشتن در یک محدوده جغرافیایی در زمینه های مختلف تشابهات زیادی داشتند و اکنون نیز این تشابهات همچنان پابرجاست. در گذشته با توجه به ارتباطات هنرمندان تشابه هنری دو کشور بیشتر بود. ایران و ترکیه دو کشور مسلمان هستند و به همین سبب در هنرهای اسلامی نیز تشابهات و اشتراکات زیادی دارند.
شاید یک حس وطن پرستی باشد ولی اصولا کارهای ایران در زمینه هنری قوی و سنگین تر از ترکیه بوده است. ترسیم شاهنامه در دوران صفوی که خاستگاهش ایران است در جهان بیشتر معروف است.
من هنرهای سنتی ترکیه را بیش از هنرهای مدرن دنبال می کنم و می توانم بگویم که در قدرتی که ما حس کنیم، نیست. همانطور که می دانیم بر روی خط به خصوص خط ثلث بیشتر تمرکز دارند. همچنین تزئینات خط بیشتر از ترسیم برای هنرمندان ترک اهمیت دارد. یکی از چالش هایی که ما با آوردن این آثار به استانبول ایجاد کردیم، این است که ببینیم آیا از ترسیم نیز به اندازه خط استقبال خواهد شد یا نه.
به عنوان دو کشور همسایه باید از هم دیگر حمایت کنیم و بتوانیم از طریق هنر سطح ارتباطات خود را ارتقا دهیم».
اعظم عیسی زاده، که بیشتر در زمینه نگارگری و سوخت نگاری فعالیت می کند، نیز در ارتباط با نحوه شکل گیری مجموعه «میم-الف» گفت: "بیشتر تمرکز من بر روی هنرهای نگارگری، نسخ خطی و گل مرغ است. به دلیل تخصصی و سنگین بودن کار هنرهای سنتی با خانم خرمی هر دو با هم این مجموعه را پیش می بریم. نام مجموعه ما نیز برگرفته از حروف نخست اسامی ما تشکیل شده است. همچنین زیر آثارمان نیز امضای مشترک می گذاریم.
از سال 1996 تحصیلات در گرافیک را آغاز کردم، کارشناسی ارشد نقاشی خوانده و به دلیل علاقه شخصی به هنرهای سنتی ایرانی در زمینه نگارگری به تحصیل ادامه دادم. وقتی وارد تاریخ هنر ایران شدم، دیدم که برخی از سبک های سنتی مانند سوخت نگاری در حال از بین رفتن است و افرادی خیلی محدود، در این زمینه فعالیت انجام می دادند. به همین سبب پس از سال ها تلاش و یادگیری و انجام کار، با خانم مریم مجموعه «میم-الف» را راه اندازی کردیم".
وی در خصوص آزادی زنان ایرانی در عرصه هنر نیز اظهار داشت:
"تنها محدودیتی که ما در بخش مینیاتور داریم، زمان و دشواری های اقتصادی است. چون این آثار بسیار زمان بر است و به همین دلیل شاید درآمد حاصل از آن پاسخگوی این زمان نباشد. از آن جایی که ما خانم هستیم و مسئولیت ما شاید به اندازه آقایان سنگین تر نیست، توانسته ایم در طول این سالها مجموعه را خود توسعه بخشیده و جلو ببریم.
غالبا ما هیچ محدودیتی در کارمان نداریم. ممنوعیت ما بیشتر در زمینه هنرهای غیراسلامی است. و گرنه خانم ها حق برگزاری نمایشگاه دارند".
او با بیان این که این اولین نمایشگاه بین المللی مجموعه مذکور است، گفت:
"پیشتر در شهرهای مختلف ایران مانند تهران، اصفهان، شیراز و مشهد نمایشگاه برگزار کردیم. برگزاری نمایشگاه در این موزه برای ما بسیار اهمیت دارد. ما مشابهتهایی در زمینه مینیاتور داریم و این برای ما بسیار مهم است که هنر ملی ما در یک مکان ملی به نمایش گذاشته میشود".
گفتنی است آثار مینیاتور و تذهیب 20 زن هنرمند گالری «میم-الف» ایران با حمایت مجموعه شرکتهای «ENG» برای نخستین بار در موزه ترک و اسلام ترکیه در میدان سلطان احمد استانبول به نمایش گذاشته شد.
لازم به ذکر است در این نمایشگاه که با حمایت موزه آثار ترک و اسلام و بینال «یدی تپه» استانبول برگزار می شود، مینیاتورهایی از پادشاهان دوره قاجار و درباریانشان همراه با نمونه های خط و تذهیب که در داخل آن ها پرتره های سلاطین عثمانی قرار دارد، به نمایش گذاشته شده اند.
نمایشگاه مذکورتا دهم ژوئن برای بازدید عموم مردم دایر خواهد بود.
