15 آوریل 2024•بهروزرسانی: 16 آوریل 2024
استانبول/ خبرگزاری آنادولو
پیشبینی میشود پروژه «راه توسعه» که بندر بزرگ فاو عراق را با 1200 کیلومتر راهآهن و بزرگراه به مرز ترکیه متصل میکند، به تدریج تا سال 2050 تکمیل شود.
به نظر میرسد این پروژه که اخیرا به کرات مقامات ترکیه و عراق به آن اشاره میکنند، بُعد تازهای به روند رو به رشد روابط دو کشور در حوزه اقتصادی بیفزاید.
«راه توسعه» از بندر بزرگ فاو عراق آغاز میشود که در شهر بصره در جنوب این کشور در حال ساخت است و یکی از بزرگترین بنادر خاورمیانه با عنوان طولانیترین موج شکن جهان به طول 14 هزار و 523 متر خواهد بود.
پروژه مذکور همچنین عراق را از طریق خطوط زمینی و راهآهن به آسیا و اروپا وصل میکند و هدف آن کاهش زمان در حمل و نقل و تبدیل به یک مرکز ترانزیتی است.
هزینه این پروژه که پس از دیدار محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه در مارس 2023 در آنکارا، راه توسعه نام گرفت، 17 میلیارد دلار تخمین زده میشود.
با اینهمه، این پروژه با خطرات امنیتی و همچنین خطرات اقتصادی، محلی و منطقهای مواجه است. از آنجایی که این مشکلات ممکن است اجرای پروژه را کند سازد، آنکارا و بغداد در این رابطه رایزنیهای فشرده انجام میدهند.
رئیس جمهور اردوغان پس از بازگشت از سفر امارات متحده عربی و مصر در اواسط فوریه سال جاری، خاطرنشان کرد که منطقه به لطف این پروژه به جاده ابریشم جدید تبدیل خواهد شد که ترکیه، عراق و امارات بازیگران اصلی آن خواهند بود.
این پروژه از بصره، دیوانیه، نجف، کربلا، بغداد و موصل عراق میگذرد و از طریق بندر جیهان یا از طریق زمینی از استانبول به اروپا وصل میشود.
راه توسعه که جای خود را در خط تجاری بین بندر مرسین ترکیه، بندرعباس ایران و بندر الشارقه امارات خواهد گرفت، به دلیل ظرفیت تاثیرگذاری بر ژئوپلیتیک منطقه از طریق اتصال کشورهای خلیج به ترکیه در رادار ایران قرار دارد.
ایران نفوذ فعالی در عراق در زمینههای اقتصادی، سیاسی و امنیتی دارد. در حالی که ایران این فرصت را دارد که از این پروژه با خط ریلی که از بصره تا مرز خود امتداد دارد بهرهمند شود، فکر میکند که از راه توسعه دور زده شده است.
به همین دلیل، اگر ایران فکر کند منافعش در خطر است، میتواند با نیروهای شبهنظامی تحت حمایتش در عراق هم در بصره و هم در مناطقی مانند موصل که کریدور از آنجا میگذرد، در پروژه خرابکاری کند.
از سوی دیگر، تمام مرزهای عراق و ترکیه در کنترل اداره اقلیم کرد شمال عراق است که مشکلات بودجه، انرژی، سیاسی و امنیتی با بغداد دارد.
اداره اقلیم کرد شمال عراق نگران دور زده شدن از راه توسعه است که انتظار میرود این پروژه از جایی که مرز عراق، ترکیه و سوریه تلاقی میکند، عبور کند.
حجم تجارت بین آنکارا و بغداد از 24 میلیارد دلار گذشت. با راه توسعه، انتظار میرود این ظرفیت فواید اقتصادی جدی برای همه طرفهای پروژه داشته باشد.
با این حال، حتی اگر مشکل اقتصادی، تنشهای سیاسی، فساد و مشکلات شفافیت در عراق موانعی بر سر راه پروژههای بزرگ باشد، عادیسازی نسبی که اخیراً در این کشور شاهد بودیم امیدی برای تحقق راه توسعه است.
* نکات مندرج در این مقاله، بیانگر دیدگاه نویسنده است و الزاما رویکرد خبرگزاری آنادولو نیست.
