14 آوریل 2022•بهروزرسانی: 15 آوریل 2022
تهران/ خبرگزاری آناتولی
اصطکاک بین ایران و افغانستان در پی حمله به 3 روحانی و کشته شدن دو نفر از آنها در شهر مشهد، میلیونها مهاجر افغان را دچار ترس و وحشت کرده و الفاظ نژادپرستانه نسبت به آنها نیز مزید بر علت شده است.
این حادثه باعث افزایش تنش و اختلافات بین جامعه ایرانی و افغان شد و چند روز بعد سفارت و کنسولگری ایران در افغانستان مورد حمله معترضان افغان قرار گرفت. در ایران نیز بحثها در خصوص نحوه برخورد و تعامل با مهاجران افغانستانی همچنان در شبکههای اجتماعی و رسانهها ادامه دارد.
به فاصله کوتاهی از حوادث مشهد، موج انتشار ویدئوهایی درباره «آزار مهاجران افغانستانی از سوی ایرانیها» و «آزار و اذیت ایرانیها به ویژه زنان از سوی افغانستانیها» پدیدار شد. دو طرف یکدیگر را به بدرفتاری متهم کنند. مسئولان ارشد ایرانی میگویند ویدئوهایی که اخیرا در فضای مجازی منتشر شده یا «ساختگی» است یا «تاریخ آنها مربوط به چند سال گذشته است».
شماری از مردم در هرات در اعتراض به «بدرفتاری با مهاجران» در مقابل کنسولگری ایران در این شهر تجمع و به سمت ساختمان آن سنگ پرتاب کردند سپس با شلیک هوایی طالبان متفرق شدند. در کابل، تعداد زیادی از شهروندان روز دوشنبه گذشته در اعتراض به «رفتار توهین آمیز» با مهاجران افغان در ایران، مقابل سفارت این کشور تجمع کردند.
سعید خطیب زاده،سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در واکنش به این اعتراضات از مقامات طالبان خواست تا امنیت سفارت ایران و نمایندگی های آن را تضمین کنند. وی در بیانیهای اعلام کرد: ««برخی تلاش میکنند موج ایران هراسی را در افغانستان ایجاد کنند و از ظرفیت فضای مجازی استفاده کنند تا واقعیات را تبدیل به مجاز کنند و در ذهن و جان عزیزان در افغانستان منتقل کنند یا برخی در داخل ایران موج افغانستان هراسی ایجاد کنند».
ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان نیز حمله به علمای ایرانی را محکوم کرد و گفت: «این ربطی به افغانها و افغانستان ندارد».
مولانا عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل تسنن شهر زاهدان نیز با انتشار پیامی ویدیویی، ایران و افغانستان را دو کشور دارای مشترکات تاریخی و فرهنگی خواند و افزود: «وقتی فردی کاری انجام میدهد، نتایج آن به یک ملت برنمیگردد، باید بررسی شود که او (متهم) جنون یا دیوانگی داشته یا به جریان افراطی وابسته بوده، یا چه چیزی سبب شده که او دست به چنین کاری بزند. ما انتظار داریم که دستگاههای امنیتی و اطلاعاتی حوادث گلستان و مشهد را ریشه یابی کنند».
بهادر امینیان، سفیر جمهوری اسلامی ایران در افغانستان هم مقامهای کابل را مقصر وضعیت کنونی توصیف کرد و به «ایران پرس» گفت که «متأسفانه آنها نتوانستند ابعاد منفی توطئه طراحی شده دشمنان را ضد دو ملت ایران و افغانستان کنترل کنند.»
از طرفی دیگر، 9 آوریل طالبان مسئولان سفارت ایران در کابل را به دلیل بدرفتاری با مهاجران افغان احضار کرد. همچنین وزارت خارجه طالبان از دیدار فیضانالله ناصری، مقام ارشد این وازرتخانه با مسئولان سفارت ایران در کابل خبر داد.
در بیانیه ای که در این رابطه منتشر شد، بدون اشاره به حادثه مشهد گفته شده است، درباره «برخورد نادرست» پلیس ایران با پناهجویان افغانستان با مسئولان سفارت ایران در کابل صحبت و از آنها خواسته شده، «نگرانیهای مردم و حکومت افغانستان» را به مقامهای بلندپایه ایران برسانند.
وزیر امور خارجه ایران، روز سهشنبه 12 آوریل از «عدم فراهم آوردن تمهیدات لازم برای تامین امنیت نمایندگیهای دیپلماتیک که وظیفه کشور میزبان است» ابراز ناخرسندی کرد و با اشاره به مذاکرات اخیر خود با سرپرست وزارت خارجه هیئت حاکمه موقت افغانستان در چین، تاکید کرد، حفظ کامل امنیت اماکن دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران بر عهده هیات حاکمه کنونی افغانستان است و باید نسبت به تعرض به سفارت ایران در کابل و سرکنسولگری کشورمان در هرات توضیح دهند.
همچنین در همان روز، حسین رحیمی، فرمانده انتظامی پایتخت ایران گفت: «اتباع کشور افغانستان مهمانان عزیز ما هستند و احترام به این افراد و تأمین امنیت آنان از وظایف ما است. ما هیچ مشکل خاصی در رابطه با اتباع بیگانه نداریم و همه چیز تحت کنترل است».
در ادامه، سید رسول موسوی، مدیر کل آسیای جنوبی وزارت امور خارجه ایران با احضار کاردار سفارت افغانستان در تهران، نسبت به حملات انجامشده به سفارت ایران در کابل و سرکنسولگری این کشور در هرات بهشدت اعتراض کرده و با یادآوری مسوولیت دولتها در برقراری امنیت نمایندگیهای دیپلماتیک خواستار برخورد قانونی با حملهکنندگان به نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران شده است.