26 ژانویه 2026•بهروزرسانی: 27 ژانویه 2026
آنکارا/ خبرگزاری آنادولو
دولت آمریکا با تکیه بر سیاستهای انرژی بهویژه تحریمهای نفتی در تلاش است ایران را که پیشنهاد توقف کامل فعالیتهای غنیسازی اورانیوم را رد کرده، وادار به عقبنشینی کند.
تحریمهای آمریکا علیه ایران و اظهارات واشنگتن که تلویحا به احتمال مداخله نظامی اشاره دارد، بار دیگر تنشها در خاورمیانه را افزایش داده است.
فشارها بر منطقه در جریان مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در سال گذشته تشدید شد.
واشنگتن پیشنهادی را مطرح کرد که توقف کامل غنیسازی اورانیوم را شامل میشد، اما تهران با اعلام اینکه این درخواست از «خطوط قرمز» ایران عبور میکند، آن را رد کرد.
در حالی که مذاکرات ادامه داشت، حملات آمریکا به تاسیسات هستهای ایران عملا به پایان روند گفتوگوها انجامید.
ترامپ با انتقال هشدارها درباره احتمال هدف قرار گرفتن دوباره تاسیسات هستهای در صورت ازسرگیری غنیسازی اورانیوم به سال 2026، در اظهاراتی در 22 ژانویه گفت: «اگر دوباره چنین کاری را امتحان کنند، مجبور خواهند شد به منطقه دیگری بروند. آنجا را هم به همان راحتی هدف قرار میدهیم.»
نخستین تحریمهای ترامپ علیه ایران بود
ترامپ در جریان کارزار انتخاباتی سال 2016 بهشدت توافق هستهای با ایران را مورد انتقاد قرار داد و پس از آغاز به کار خود نیز تاکید کرد که همه گزینهها، از جمله گزینه نظامی، علیه تهران روی میز است.
وزارت خزانهداری آمریکا در 3 فوریه 2017 اعلام کرد که 13 فرد و 12 نهاد را به دلیل مشارکت در برنامه موشکهای بالستیک ایران تحریم میکند.
در ماه مه 2018 نیز آمریکا با خروج از توافق هستهای امضاشده در سال 2015، سیاست «فشار حداکثری» را آغاز کرد.
پس از آنکه ترامپ برای بار دوم به ریاستجمهوری رسید، نخستین اقدام تحریمی او نیز بار دیگر علیه ایران بود.
این بار واشنگتن با هدف قرار دادن شرکتها و شبکههای تجاری مستقر در چین به دلیل ادامه تجارت نفت با ایران، هرچند مستقیما تهران را تحریم نکرد، اما عملا در پی محدود کردن درآمدهای انرژی ایران برآمد.
در تازهترین اقدام، آمریکا در 13 ژانویه برای کشورهایی که با ایران همکاری تجاری دارند، تعرفه گمرکی اضافی 25 درصدی وضع کرد و در 23 ژانویه نیز به بهانه «کشته شدن معترضان» در ایران، برخی کشتیها و شرکتهایی را که گفته میشود حامل نفت ایران بودهاند، به فهرست تحریمها افزود.
تنگه هرمز؛ قدرتمندترین کارت ایران
تحریمهای آمریکا علیه ایران و اظهارات ترامپ که به مداخله نظامی اشاره دارد، بار دیگر تنگه هرمز را بهعنوان یکی از مهمترین اهرمهای راهبردی تهران در کانون توجه قرار داده است.
روزانه حدود 20 میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی از این تنگه عبور میکند که بخش عمده آن به بازارهای آسیایی، بهویژه چین، میرود. همچنین حدود 20 درصد تجارت جهانی گاز طبیعی نیز از همین مسیر انجام میشود.
ایران اگرچه هرچند وقت یکبار تهدید به بستن تنگه هرمز میکند، اما این گزینه بیشتر بهعنوان ابزار فشار راهبردی مطرح است تا یک اقدام عملی.
کارشناسان بر این باورند که فشارهای اقتصادی واشنگتن در مقایسه با گزینههای نظامی، اثرگذاری بیشتری دارد.
کیت دوریان، استاد میهمان موسسه کشورهای عربی خلیج در واشنگتن، به خبرنگار «آنادولو» گفت در شرایطی که مقامهای ایرانی با مشکلات داخلی و تنگنای اقتصادی روبهرو هستند، ظرفیت نظامی تهران برای اقدامات «ماجراجویانه» مناسب نیست.
وی افزود: به همین دلیل تاکنون اختلالی در کشتیرانی تنگه هرمز ایجاد نشده و تهدیدهای معمول درباره بستن آن نیز مطرح نشده است. تنها اقدامی که ایران ممکن است انجام دهد، ایجاد اختلال موقت در حملونقل دریایی در صورت حمله آمریکا یا اسرائیل است. ایران مسیر صادراتی دیگری ندارد و در صورت بسته شدن تنگه هرمز، بیشترین آسیب متوجه خود ایران خواهد شد.
وی تصریح کرد: ترامپ حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج را تقویت میکند، اما در شرایط کنونی نشانهای از حمله دیده نمیشود. در مقابل، اگر این تعرفهها خریداران آسیایی را بهطور جدی باز دارد، پیامدهای آن برای اقتصاد ایران بسیار ویرانگرتر خواهد بود.
