تاثیر تحریم‌ها بر بودجه آموزشی و نظامی ایران

استانبول/خبرگزاری آناتولی

لایحه بودجه سال 1399 کل ایران درحالی یکشنبه 17 آذر توسط حسن روحانی رئیس جمهور این کشور تقدیم مجلس شد که در این لایحه برای بخش آموزشی افزایش نسبی و در بخش نظامی و دفاعی کاهش حدود دو درصدی پیش‌بینی شده است. بسیاری از کارشناسان، لایحه بودجه پیشنهادی دولت روحانی به مجلس را غیرواقعی و خوش‌بینانه می‌دانند و نسبت به عدم تحقق آن به دلیل لحاظ نشدن شرایط بحرانی اقتصاد ایران و تحریم های شدید علیه این کشور هشدار می‌دهند.

براساس قانون، نمایندگان مجلس ایران 30 روز فرصت دارند تا با تشکیل کمیسیون تلفیق، لایحه بودجه پیشنهادی دولت را بررسی و پس از تصویب به صحن علنی مجلس ارائه کنند. لایحه بودجه ایران پس از تصویب در صحن علنی مجلس این کشور، به شورای نگهبان فرستاده می‌شود و پس از تصویب شورای نگهبان، قانون بودجه توسط رئیس مجلس برای اجرا به رئیس جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس جمهور نیز پس از دریافت قانون بودجه، آن را برای اجرا به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ می‌کند.

منابع عمومی بودجه ایران برای سال آینده 484 هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. این میزان تقریبا 10 درصد بیشتر از منابع عمومی بودجه تصویب شده در سال 1398 این کشور است. اگرچه باید تورم دورقمی ایران را نیز در نظر گرفت.

فروش نفت مانند گذشته یکی از منابع اصلی تامین بودجه سال آینده ایران در نظر گرفته شده است. براساس لایحه بودجه ارائه شده از سوی حسن روحانی به مجلس، فروش یک میلیون بشکه نفت در روز با قیمت هر بشکه 50 دلار پیش بینی شده است. برآوردی که تحقق آن با توجه به تحریم های سنگین اعمال شده از سوی آمریکا علیه ایران و ارقام جسته و گریخته ای که از میزان صادرات نفت این کشور طی ماه های اخیر منتشر شده، مشکل خواهد بود.

با افزایش فشارهای آمریکا و کاهش شدید درآمدهای نفتی، دولت ایران در لایحه بودجه سال 1399 حساب ویژه ای بر روی درآمدهای مالیاتی باز کرده است. درآمدهای مالیاتی پیش‌بینی شده برای تامین منابع بودجه سال 1399 ایران، 178 هزار میلیارد تومان است که در صورت تحقق، 26 درصد از درآمدهای مالیاتی (بدون احتساب درامدهای گمرکی) مصوب 1398 بیشتر است.

فروش اموال منقول و غیرمنقول دولت (که افزایش ده‌ها برابری نسبت به بودجه تصویب شده سالجاری برای آن پیش‌بینی شده) همچنین فروش اوراق مالی به ارزش 80 هزار میلیارد و واگذاری شرکت‌های دولتی به ارزش حدودا 11 هزار میلیارد تومان نیز از دیگر منابع لحاظ شده برای تامین درآمدهای پیش‌بینی شده برای بودجه سال 1399 ایران است.

بودجه پیشنهادی دولت ایران برای وزارت آموزش‌ و پرورش این کشور با رشد تقریبا هزار میلیارد تومانی نسبت به سال گذشته 57 هزار و 122 میلیارد تومان بوده درحالی که مقامات این وزارتخانه پیش از این خواستار اختصاص بودجه 73 هزار میلیارد تومانی شده بودند. بودجه سال 1398 وزارت آموزش و پرورش ایران در حدود 56 هزار میلیارد تومان بسته شده بود و مانند سالهای گذشته با کسری‌ زیادی روبرو بود.

سهم وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در این لایحه نیز نزدیک به 21 هزار میلیارد تومان بودجه هزینه ای و عمرانی است و نسبت به بودجه مصوب سال 1398 که حدود 134 هزار میلیارد تومان بود، افزایش داشته است. همچنین برداشت مبلغ 50 میلیون یورو از صندوق توسعه ملی برای خرید تجهیزات آموزشی برای وزارت‌خانه های علوم و بهداشت ایران نیز پیش‌بینی شده است.

در بخش نهادهای نظامی و امنیتی بودجه سپاه پاسداران، نیروی انتظامی، وزارت اطلاعات و ارتش در لایحه بودجه سال 1399 با افزایش همراه بوده است. بیشترین افزایش بودجه مربوط به نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران بوده و از 11 هزار و 521 میلیارد تومان در سال گذشته به 17 هزار و 444 میلیارد تومان افزایش یافته است. افزایش حدودا 70 درصدی بودجه نیروی انتظامی با توجه به اعتراضات اخیر در ایران جالب توجه است.

با این وجود، بودجه کل در نظر گرفته شده برای نیروهای نظامی و امنیتی ایران نسبت به سال گذشته با کاهش 2 درصدی همراه بوده است. بر این اساس، منابع در نظر گرفته شده برای امور دفاعی و امنیتی از 70 هزار و 952 میلیارد تومان در سال گذشته به 69 هزار و 596 میلیارد تومان در سال 1399 کاهش پیدا کرده است.

کاهش بودجه سازمان بسیج، حفاظت اطلاعات سپاه و نمایندگی رهبری در سپاه پاسداران و بالا بودن رقم بودجه سپاه پاسداران از ارتش نیز از دیگر نکات قابل توجه بودجه پیش‌بینی شده برای نهادهای نظامی و امنیتی ایران برای سال آتی است.