03 سپتامبر 2023•بهروزرسانی: 04 سپتامبر 2023
استانبول/خبرگزاری آنادولو
اخراج اساتید و اعضای هیئت علمی دانشگاهها در ایران در حالی ادامه دارد که کمتر از یک ماه تا آغاز سال تحصیلی در این کشور باقی مانده است.
اخراج برخی از اساتید و اعضای هیئت علمی دانشگاهها در ایران، از جمله آمنه عالی و حمیده خادمی (استادان دانشگاه علامه طباطبایی)، رهام افغانی خراسکانی (استاد دانشگاه شهید بهشتی)، داریوش رحمانیان، آذین موحد و حسین علایی (استادان دانشگاه تهران)، علی شریفیزارچی (استاد دانشگاه صنعتی شریف) سید رضا صالحیامیری (استاد دانشگاه آزاد) و محمدرضا نظرینژاد (استاد دانشگاه گیلان) بازتاب گستردهای در رسانههای داخلی خارجی داشت.
از سپتامبر دو سال پیش تا پایان آگوست جاری، نام دهها استاد در ایران در فهرست ممنوعالورودها، ممنوعالتدریسها، اخراجیها و بازنشستههای اجباری قرار گرفته است.
در حالی که دانشگاهها دلیل این اقدام را پایان مدت قراداد اساتید عنوان کردهاند، اما بسیاری بر این باورند که حمایت این اساتید از اعتراضات سال گذشته دلیل تصفیه این اساتید است.
برخی معتقدند این روند در همین نقطه متوقف نخواهد شد و سایر حوزهها از جمله دانشجویان را نیز شامل خواهد شد.
تشکلهای دانشجویی با انتشار بیانیه و جمعآوری امضا به این تصفیهها که با عنوان «خالصسازی» مطرح شده اعتراض کردند.
دانشجویان و فارغالتحصیلان دانشگاه شریف در مخالفت با اخراج استاد علی شریفیزارچی کمپینی راهاندازی و تا کنون 13 هزار امضا جمعآوری کردهاند.
روزنامه کیهان طی یادداشتی تاکید کرد که این استاد دانشگاه به دلیل حمایت از اعتراضات، علاوه بر «اخراج» باید «بازداشت و محاکمه» شود.
این روزنامه چند روز پیش در گزارشی اخراج اساتید دانشگاه را پیشپا افتادهترین مجازات نسبت به حمایت این افراد از معترضان توصیف کرد.
کانون نویسندگان ایران با انتشار بیانیهای ضمن اعتراض به اخراج اساتید دانشگاه، نسبت به «تنگتر شدن حلقه سرکوب دانشگاه» و «تکرار فاجعه تصفیه دهه 60 دانشگاهها» هشدار داد و تاکید کرد «این اخراجها با شیوهها و بهانههای گوناگون صورت گرفته است اما آشکارا ادامه سرکوب روزافزون دانشگاه» است.
حسن روحانی، رئیسجمهور پیشین ایران در واکنش به اخراج اساتید، گفت: باید حرمت دانشگاه و اساتید را حفظ کنیم. شکستن حرمت دانشگاه و اساتیدی که برخی از آنها اساتید به نام و فرهیخته هستند و جدا شدن از دانشگاه برای دانشجویان، علم و کشور خسارت است.
وی اخراج اساتید را موجب گسترش مهاجرت خوانده و اظهار داشت: امیدواریم مسئولین تدبیری به خرج بدهند و این موج را متوقف کنند.
معصومه ابتکار، رئیس اسبق سازمان حفاظت محیط زیست ایران در واکنش به موج تصفیه در دانشگاههای ایران گفت: «انتقام ناکارآمدی و عدم موفقیت خودتان را از دانشگاه نگیرید!»
محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهوری ایران در زمان محمد خاتمی و نماینده دوره دهم مجلس شورای اسلامی نیز این اقدام را سبب خدشهدار شدن استقلال دانشگاهها خوانده و تاکید کرد: «بسیاری از نخبگان به دلیل برخوردهای سیاسی حاشیهنشین و بعضا خانهنشین شدهاند که این روند برای آینده ایران خسارتبار خواهد بود.»
مصطفی فقیهی فعال سیاسی و رسانهای درباره اخراج اساتید نوشت: «جبهه پایداری درصدد است، پس از «تصفیه بزرگ اساتید»، ورود دانشجویان به دانشگاه را هم، براساس صلاحیتهای سیاسی- اعتقادی تغییر دهد. ابزار مهم این روند در سال جاری از طریق کمیتههای انضباطی دانشگاهها عملیاتی میشود تا سالهای بعد که از طریق انتقال سازمان سنجش به زیر مجموعه شورای عالی انقلاب فرهنگی اساسا سهمیههای متفاوتی برای ورود دانشجویان اعمال شود».
پایگاه خبری- تحلیلی اعتمادآنلاین در گزارشی با تیتر «جای خالی این 157 نفر»، فهرستی از اساتیدی که در دولتهای نهم، دهم، دوازدهم و سیزدهم، ممنوعالتدریس، ممنوعالورود، تعلیق، اخراج یا بازنشسته اجباری شده بودند را منتشر کرد.
بر اساس این فهرست، 157 استاد دانشگاه از سال 1385 تا پایان مرداد امسال، ناخواسته و برخلاف میل باطنی خود از بدنه آموزش عالی ایران حذف شدند که شمار استادان حذف شده در دولتهای نهم و دهم، 85 نفر، در دولت دوازدهم 14 نفر و از ابتدای فعالیت دولت سیزدهم تا پایان مرداد امسال، 58 نفر بوده است.
تقی آزاد ارمکی، استاد دانشگاه تهران نیز در این رابطه گفت: استاد که خالصسازی شود دانشجو هم خالصسازی میشود. با خالصسازی هیچ مسئلهای حل نمیشود.
آذر منصوری، رئیس جبهه اصلاحات نیز در این باره نوشت: اخراج اساتید و تار و مار کردن نیروهای نخبه دانشگاه، چنگ انداختن بر عظیمترین سرمایه ملی ایرانیان است. روندی که بیش و پیش از همه نهال دانش را در کشور زخمی و بیجان میکند. تار و ماری که در هفتههای اخیر دامنه دانشگاهها و آموزش عالی را گرفته باید در تداوم رویکردی دید که پیش از این در دولتهای نهم و دهم به جان مهمترین کانون علم و توسعه کشور افتاد. به بیان دیگر گویی دولت سیزدهم میخواهد پروژه ناتمام دولت احمدینژاد را با یک برنامهریزی حسابشده و حداکثری در وزارتخانههای علوم و بهداشت و با انتخاب هدفمند افراد معتقد به ایدههای کنترلی و ضد علمی، میدان علم را به جریانهایی مثل بسیج اساتید و جبهه پایداری واگذار کند.