06 آگوست 2018•بهروزرسانی: 07 آگوست 2018
استانبول/خبرگزاری آناتولی
سی و هشت نفر از اقتصاددانان ایرانی امروز در نامه انتقادی و سرگشاده خطاب به رئیس جمهور حسن روحانی الگوی کنونی اقتصاد کشورشان را "غیرمولد وغیرمردمی" دانسته و اعلام کردند: "از طریق انتقال داراییهای دولت به دوستان و آشنایان، ثروت و سرمایه در دست گروههایی متمرکز شد که از امتیازهای درون قدرت بهره گرفته بودند".
به گزارش خبرگزاری "ایلنا" امضاکنندگان این نامه، برخی ویژگیهای اقتصاد ایران را چنین برشمرده اند:
-ترویج و اشاعه فساد در سطح قوای سهگانه با ایجاد لابیهای سیاسی و اقتصادی و تشکیل سه-وجهی آهنین بین دولت یعنی بوروکراتها (دولت)، مجلس (قانونگذاران) و گروههای اقتصاد رفاقتی
-تضعیف و تحدید مستمر بخش خصوصی واقعی و به ویژه بخش خصوصی مولد (صنایع کوچک و متوسط)، غیرمردمی شدن اقتصاد و در نهایت تشدید رکود در فعالیتهای اقتصادی بخش خصوصی واقعی، کاهش سطح درآمد و معیشت عامه مردم و تشدید فقر و نابرابریهای اقتصادی-اجتماعی
-ورود نهادها، بنیادها و ارگانها و بخشهای نظامی و عمومی به عرصه بنگاهداری و کسبوکار. نهادهایی که به دلیل برخورداری از دسترسی، نفوذ و اطلاعات، عرصه رقابت بخش خصوصی واقعی را بیش از پیش تنگ کردند.
-تنزل و تزلزل اقتدار حاکمیت و دولت، حضور و نفوذ یک دولت خاکستری را در ارکان دولت همراه با تسلط بر دولت امکانپذیر کرده است (دولت در دولت)
-اجرای طیف گستردهای از طرحهای عمرانی غیرضروری و حتی مخرب محیط زیست (مانند طرحهای سدسازی و انتقال آب) در جهت استمرار و گسترش فعالیت بنگاههای رفاقتیِ عمرانی
آنان در ادامه برای حل مشکلات اقتصادی ایران، 20 پیشنهاد ارائه کرده که برخی از آنها عبارتند از:
-خروج تمامی بنگاهها و نهادهای نظامی از فعالیت های اقتصادی و تامین هزینه های امنیت کشور از طریق اخذ مالیات و انحصار آن در مسیر بودجه عمومی مصوب مجلس
-محدودسازی و کاهش تزریق رانت (به خصوص رانت منابع و انرژی) به بنگاههای خصولتی و توزیع عادلانه، متناسب و متوازن آن در طول زنجیرههای ارزش با توجه به ایجاد اشتغال و ارزش افزوده
-تفکیک کامل مدیریت دولتی از مدیریت بنگاههای خصولتی، جرم انگاری انتقال مدیران دولتی به بنگاه های خصولتی قبل و بعد از بازنشستگی
-کنترل جدی نوع روابط میان مدیران دولتی و نمایندگان مجلس شورای اسلامی و کنترل نوع خدمت دهی دستگاههای دولتی و بنگاههای خصولتی به نمایندگان
گفتنی است افرادی؛ مانند مرتضی افقه، کمال اطهاری، حسین راغفر، محسن رنانی، سعید راسخی، کامران کسرایی، سیدمحمد حسن مصطفوی، فرشادمؤمنی، میرحسین موسوی، سعید نایب، سیدمحمدباقر نجفی و علیرضا ناصری از جمله امضاکنندگان نامه مذکور هستند.
اقتصاد دانان ایرانی در نامه خود پدیده مهم دهههای هفتاد و هشتاد را "زایش نو سرمایهدارانی دانسته اند که با تکیه بر مناسبات قدرت و وابستگی به دولتها و از سوی دیگر به واسطه استفاده از فرصتهای رانتی که در اختیار آنها قرار گرفت، توانستند به منافع و ثروتهای کلان دست یابند" .
در این نامه خطاب به رئیس جمهور ایران آمده است: با توجه به شدت وابستگی و اختلاط این نو کیسهگان با حاکمیت،این گروه به تدریج به ثروت و قدرتی دست یافته است که دولت را به تسخیر خود درآورده است و در کلیه امور و شئون اقتصادی، مانند تعیین نرخ بهره بانکی یا نرخ تبدیل ارز مداخله میکند.
محسن رنانی٬ فرشاد مؤمنی و احسان سلطانی از جمله امضا کنندگان این نامه هستند.
