07 ژانویه 2021•بهروزرسانی: 07 ژانویه 2021
استانبول/ خبرگزاری آناتولی
غلامعباس ترکی، دادستان نظامی تهران در رابطه با آخرین وضعیت پرونده هواپیمای مسافربری اوکراینی که سال گذشته توسط پدافند هوایی سپاه پاسداران ایران سرنگون شده بود، گفت: تحقیقات دادسرا به اتمام رسیده و به زودی پرونده با صدور کیفرخواست به دادگاه نظامی تهران ارسال میشود و مرحله رسیدگی در دادگاه، مستقل از دادسرا صورت خواهد گرفت.
بنا به اعلام رسانههای ایران، وی عنوان کرد: تحقیق گسترده از مطلعان و متهمان در سطوح گوناگون لشکری و کشوری، معاینات محلی و میدانی از همه مراکز مرتبط، نظرات کارشناسان و متخصصان نظامی و سازمان هواپیمایی کشوری، اطلاعات حاصل از پیاده سازی محتوای جعبه های سیاه و نتایج عملیات شبیه سازی، همگی بر نقش خطای انسانی در بروز این سانحه دلالت دارد.
دادستان نظامی تهران در مورد استدلالهای مطرح قضایی درباره خطای انسانی گفت: مطابق دستورالعمل ها، سامانه پدافندی به دلیل آنکه از نظر دستور آتش، در شرایط آتش محدود قرار داشت، به هیچ وجه بدون دستور شبکه پدافندی و پست فرماندهی مربوط، مجاز به شلیک نبوده و با توجه به محدودیت های سامانه در تشخیص نوع اهداف و دوست از دشمن، شناسایی اهداف متخاصم و دستور شلیک تنها برعهده شبکه پدافندی بوده است.
وی اشتباه در تعیین سمت شمال را خطای انسانی فاحش دیگر فرمانده سامانه دانست و اضافه کرد: بر اساس گزارش کارشناسان، بررسی های سازمان هواپیمایی کشور و نتایج حاصل از عملیات شبیه سازی، سامانه پدافندی بعد از آخرین جابجایی تاکتیکی، موقعیت شمال سامانه را به علت فراموشی تنظیم نمی کند و به همین دلیل اهداف را در صفحه رادار با تغییر فاحش موقعیت مشاهده می کرده است.
ترکی افزود: کاربران سامانه در واقع هواپیمای اوکراینی را به عنوان جسم پرنده در خارج از مسیر باند پروازی می دیدند و چون رادار آن قادر به تشخیص هواپیما از سایر اجسام پرنده نبوده، وضعیت برای آنها اینگونه تداعی می شود که هدف متخاصمی به سمت تهران در حال حرکت است و هنگامی هم که درصدد کسب تکلیف از شبکه پدافندی برمیآیند، به دلیل عدم برقراری ارتباط و مبادله پیام، فرمانده با اعتقاد به کمی زمان مقابله با خطر، شخصاً تصمیم به شلیک می گیرد.
دادستان نظامی تهران تفکیک خطای انسانی از خطای سیستمی را در وقوع این سانحه ضروری برشمرد و گفت: خطای عامل انسانی که موجب وقوع سانحه شده خیلی مشهود و روشن است ولی با ضعف و اشکالی در خود سامانه، دستورالعمل ها و ساختارهای شبکه پدافندی کشور و هواپیمایی کشوری مواجه نشدیم و معتقدیم به رغم سخت بودن تصمیم گیری به دلیل فضای حاکم در شب حادثه، اگر کاربر و فرمانده سامانه دقت لازم را به خرج می دادند این حادثه اتفاق نمی افتاد.
به گفته وی فرضیه هایی که درباره حمله سایبری، هک سامانه پدافندی، اختلال در سامانه های هواپیما و شبکه پدافندی مطرح شد، با دلایل متقن به اثبات نرسید.
ترکی همچنین اظهار داشت: همکاری های فنی و قضایی دوجانبه ایران و اوکراین در چهارچوب موافقتنامه همکاری های قضایی بین دو کشور با حسن نیت و شفافیت ادامه دارد.
گفتنی است، هواپیمای مسافربری بوئینگ 737 متعلق به شرکت هواپیمای اوکراین بامداد چهارشنبه 8 ژانویه سال 2020 پس از پرواز از فرودگاه بینالمللی امام خمینی تهران به مقصد کییف، پایتخت اوکراین هدف سامانه دفاع هوایی سپاه پاسداران ایران قرار گرفت و ساقط شد.
همهٔ 176 سرنشین این هواپیما در دم جان باختند. ستاد کل نیروهای مسلح ایران پس از سه روز، اعتراف کرد که این اتفاق ناشی از "خطای انسانی" بوده و هواپیمای اوکراینی هدف سامانه دفاع موشکی سپاه پاسداران قرار گرفته است.
