03 مارس 2019•بهروزرسانی: 04 مارس 2019
استانبول/ شریف شریفاوغلو/ خبرگزاری آناتولی
بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در پاسخ به سوال خبرگزاری «اونا» جمهوری آذربایجان در خصوص سفر اخیر نیکول پاشینیان، نخست وزیر این کشور به تهران اظهار داشت: حضور پاشینیان در باشگاه آرارات و دیدار با هم کیشان ایرانی خود امری نامعقول به نظر نمیرسد. اما بدون شک نصب چند بنر به زبان ارمنی در مورد مناقشه قره باغ در محل باشگاه فرهنگی و ورزشی آرارات، اقدامی خودسرانه و غیرقابل پذیرش بوده و به هیچ وجه مورد تأیید جمهوری اسلامی ایران نیست.
به گزارش "پایگاه اطلاع رسانی وزارت خارجه ایران"، قاسمی ادامه داد: سیاست ایران نسبت به مناقشه قره باغ کماکان سیاستی روشن و شفاف است و تغییری نکرده است و معتقدیم این موضوع که می تواند موجب ایجاد نگرانی برای کشورهای پیرامونی ما شود باید براساس موازین بین المللی و از طریق گفتگو حل و فصل شود.
وی گفت: ایران همان گونه که در گذشته برای حل و فصل این مسئله دیرینه بین دو کشور، تلاش کرده است همچنان آمادگی دارد در این زمینه تمامی مساعی خود را به کار گیرد.
قاسمی تصریح کرد: "برای ایران مهم است که روابطش با ارمنستان و جمهوری آذربایجان تحت تاثیر مناقشه قره باغ قرار نگیرد و لذا ایران کماکان از سیاست اصولی و منطقی خود در این موضوع تبعیت می کند و عمیقا امیدواریم در پرتو تلاش های مسالمت آمیز مقامات این دو کشور و از طریق گفتگو و مذاکره و استفاده از تمامی ابزارها و ظرفیت های دیپلماتیک حل و فصل مسالمت آمیز این مناقشه هر چه سریعتر به نتایج ملموس منجر شود".
لازم به ذکر است سفر رسمی نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان به ایران آن هم یک روز پس از بیست و هفتمین سالگرد نسل کشی مردم خوجالی و همچنین حضور پرحاشیه پاشینیان در باشگاه ورزشی آرارات تهران و نصب بنری با عنوان "قره باغ، ارمنستان است"، به برخی انتقادات و اعتراضها در میان ترکهای ایران منجر شد.
هادی بهادری، نماینده مردم ارومیه در مجلس ایران در همین راستا گفت: "ایروان باید به تمامیت ارضی جمهوری آذربایجان احترام بگذارد. براساس اصول کشور باید از مسلمانان مظلوم قرهباغ دفاع کنیم. نباید به کسانی که مساجد مسلمانان در قره باغ را به اسطبل تبدیل کرده بودند اجازه چنین رفتاری آن هم در داخل ایران داده می شد".
طرفداران تیم فوتبال تراکتورسازی تبریز نیز دو روز پیش در مسابقه این تیم با سپاهان اصفهان با سر دادن شعار «قرهباغ متعلق به ماست و متعلق به ما خواهد ماند» اعتراض خود را نسبت به حواشی پیش آمده در مراسم سخنرانی نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان در باشگاه آرارات تهران نشان دادند.
گفتنی است مناقشه میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان بر سر منطقه قره باغ کوهستانی در سال 1988 آغاز و در سال 1991 به درگیری نظامی تبدیل شد. در نتیجه این مناقشه منطقه قره باغ کوهستانی جمهوری آذربایجان و هفت شهرستان همجوار آن تحت اشغال نیروهای ارمنستان درآمد.
در ماه می سال 1994 میان طرفین مناقشه رژیم آتش بس برقرار شد، ولی میانجیگری بین المللی گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا به ریاست مشترک روسیه، فرانسه و آمریکا برای حل مسالمت آمیز این مناقشه تاکنون نتیجه ای نداشته است. سازمان ملل متحد و کشورهای عضو آن قرهباغ کوهستانی را جزئی جمهوری آذربایجان میدانند اما دولت ارمنستان تاکنون نسبت به چندین قطعنامه شورای امنیت مبنی بر لزوم ترک اراضی اشغال شده آذربایجان بی تفاوت بوده است.
- قتلعام خوجالی
پس از اشغال شهر خوجالی طی جنگ قرهباغ، نسل کشی غیرنظامیان آذربایجانی در این شهر توسط ارتش ارمنستان به همراهی یگان 366 ارتش روسیه در 25 و 26 فوریه سال 1992 اتفاق افتاد. بر اساس آمارهای بین المللی از جمله آمار دیدهبان حقوق بشر در این قتل عام 613 نفر از غیرنظامیان از جمله 63 کودک وحشیانه به قتل رسیدند. البته سازمان دیدهبان حقوق بشر معتقد است که این آمار ممکن است تا 1000 کشته نیز باشد.
پنجاه و سه نفر به صورت بیرحمانه (سوزاندن، چهار میخ کردن، با بریدن سر یا کندن پوست آن و سایر قسمتهای بدن، از حدقه خارج کردن چشم یا بریدن بخشهایی از بدن) کشته شدهاند. همچنین هشت خانواده به طور کامل نابود شده، 25 کودک، هر دو والدین و 130 کودک نیز یکی از والدین خود را از دست دادند.
قطعنامه های مختلف شورای امنیت سازمان ملل جنایات ارمنستان در طول جنگ قره باغ و به ویژه خوجالی را محکوم کرده و کشورهای زیادی نیز این نسل کشی را به رسمیت شناخته اند.