12 اکتبر 2017•بهروزرسانی: 13 اکتبر 2017
واشنگتن/ میکائیل هرناندز/ خبرگزاری آناتولی
به نظر یکی از کارشناسان حوزه روابط ایران و آمریکا، اگر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا طی روزهای آتی عدم پایبندی ایران به توافقنامه هسته ای موسوم به برجام میان ایران و گروه 5+1 را اعلام کند، آگاهانه آتش جنگ با تهران را احیا کرده است.
تریتا پارسی، بنیانگذار و رئیس شورای ملی ایرانیان آمریکا در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار آناتولی در این زمینه اظهار داشت: "این حرکت ناگهانی موجب خروج یک جانبه آمریکا از برنامه جامع اقدام مشترک نخواهد شد، اما باعث افزایش تنش میان واشنگتن و تهران خواهد شد".
روسای جمهور آمریکا باید پایبندی ایران به توافقنامه هسته ای را هر 90 روز تایید کنند. آخرین روز برای سه ماه کنونی، یکشنبه آینده است. پارسی در مورد تبعات عدم تایید پایبندی ایران به برجام از سوی ترامپ گفت:
«تایید نکردن آن (برجام) ممکن است به نظر معصومانه به نظر برسد اما او (ترامپ) روندی را پیش گرفته که ممکن است به جنگ منتهی شود. ترامپ قصد دارد از دستاوردهای برجسته باراک اوباما، رئیس جمهور سابق آمریکا عقب نشینی کند.»
او تاکنون آمریکا را از توافقنامه تغییرات اقلیمی پاریس، توافقنامه تجارت آزاد با آسیا خارج کرده و قراردادها با کوبا را به دنبال حملات اسرارانگیز به پرسنل دیپلماتیک آمریکا در این کشور لغو کرده است.
احتمال عدم تایید پایبندی ایران به توافق هسته ای باعث نارضایتی دیگر کشورهای عضو گروه 5+1 نیز خواهد شد.
اگر ترامپ تصمیم به تایید نکردن توافقنامه هسته ای بگیرد، قانونگذاران ناچار به اتخاذ تصمیمات بعدی خواهند شد که می تواند شامل بازگرداندن آندسته از تحریم ها علیه ایران باشد که در قبال محدود کردن برنامه های هسته ای ایران برداشته شده بود.
خروج آمریکا از این توافقنامه نه تنها باعث اختلاف با ایران خواهد شد، بلکه باعث نارضایتی چهار عضو دائم شورای امنیت (چین، روسیه، انگلستان و فرانسه) و همچنین آلمان نیز خواهد شد. این کشورها با عنوان گروه 5+1 و اتحادیه اروپا درباره توافقنامه هسته ای با ایران مذاکره کردند.
رئیس شورای ملی ایرانیان آمریکا با اشاره به تلاش های ترامپ برای بی اعتبارکردن برجام، گفت:
«او یک توافقنامه کاربردی را در دست دارد اما در حال تبدیل آن به یک بحران است».
ترامپ از سویی متوجه نتایج احتمالی و ریسکهای مربوط به لغو توافق هستهای با ایران است و از سوی دیگر می خواهد در صورت شکست و عدم موفقیت، کنگره آمریکا را در این مورد متهم سازد.
علیرغم اینکه اکثریت نمایندگان کنگره آمریکا شامل سنا و مجلس نمایندگان را اعضای حزب جمهوریخواه تشکیل می دهد، اما احتمال موافقت قانونگذاران کنگره با خروج آمریکا از برجام غیرممکن دیده می شود.
رئیس جمهوریخواه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا روز چهارشنبه طی سخنانی در کپیتال هیل (ساختمان کنگره آمریکا) اعلام کرد که واشنگتن باید پایبندی به توافق هستهای با ایران را ادامه دهد، ولی در خصوص اجرایی مفاد آن سختگیرانه تر عمل کند.
از سوی دیگر، در میان جمهوریخواهان، کمیته خدمات نیروهای مسلح، کمیته روابط خارجی و برخی از اعضای سنای آمریکا برخی نمایندگان واقعگرا وجود دارند. این نمایندگان می دانند که توافق هستهای با ایران چون بسیاری از تنشها میان دو کشور را کاهش داده، برای آمریکا نسبتا مفید بوده است.
البته به نظر می رسد پیش روی برخی از اعضای جنجالی کنگره آمریکا که آرزوی تداوم جریمه ایران به دلیل فعالیتهای غیرهستهای این کشور را دارند، هنوز هم فرصتهای زیادی از جمله حمایت از تحریم علیه برنامه موشکهای بالستیک ایران وجود دارد.