08 نوامبر 2018•بهروزرسانی: 09 نوامبر 2018
آنکارا/سلنا صمدلی/ خبرگزاری آناتولی
محیالدین آتامان، معاون اقتصادى بنیاد پژوهشهای سیاسی و اقتصادی ترکیه «ستا» در پنل «قتل خاشقجی و بحرانهای خاورمیانه» در آنکارا گفت: «محمد بن سلمان ابتدا مانند یک قهرمان و لیدر در عربستان سعودی ظاهر، اما بعد از حادثه قتل خاشقجی افسانهاش با خاک یکسان شد. هرچند این سخن این به معنی نابودی کامل شخصیت وی در کشورش نیست.»
آتامان در ادامه سخنرانی خود همچنین اظهار داشت:
«قتل خاشقچی، یکی از مهمترین رخدادهای خاورمیانه بود و سیاست عربستان سعودی و توازن منطقهای را تحت تاثیر قرار میدهد. بعد از این حادثه، اعتماد به حکومت عربستان سعودی در منطقه و جهان کاهش یافته است.
حادثه قتل جمال خاشقجی مانند باری دردناک، بر گرده عربستان سعودی سنگینی خواهد کرد. دیگر کشورها میتوانند از این موضوع استفاده و خواسته های مختلف خود را به مقامات ریاض تحمیل کنند.
عربستان سعودی همواره یک حکومت سنتی داشته است. محمد بن سلمان در سیاست داخلی این کشور سنتشکنی کرد. وی ایران را کانون شر معرفی کرد و از سوی دیگر، بعد از ایجاد بحران قطر، اتحاد عربی را از بین برد.
شاهد یک جبههبندی در منطقه هستیم؛ ایران و حامیانش روسیه و چین در یک طرف و عربستان سعودی و امارات متحده عربی و آمریکا و اسرائیل در سمت دیگر قرار دارند. ترکیه و قطر نیز جبهه سوم و تقریبا بیطرف هستند.
ایران و عربستان سعودی از مذهب در راستای اهداف خود استفاده میکنند. جبهه این کشور در آینده بر منطقه تاثیرگذار خواهد بود. ایران تحت تاثیر سیاست ترامپ و آمریکا حالت تدافعی بیشتری خواهد گرفت و تاثیری زیادی در منطقه نخواهد داشت.
امارات متحده عربی و عربستان سعودی نمی توانند لیدر جهان عرب و منطقه باشند. این کشور شاید با تکیه بر دیگر دولتها تا حدی بتواند رهبر منطقه شو، ولی این امر در کوتاه مدت رخ نخواهد داد.
حادثه خاشقجی دردسر بزرگی برای ریاض خواهد بود. عدم ثبات در عربستان سعودی همه کشورهای منطقه را دچار بحران خواهد کرد. کشورهای منطقه باید با ایجاد توازن در رفتار ریاض و بن سلمان برای برقراری ثبات در خاورمیانه بکوشند.»
- احمد آجت روزنامهنگار ترک نیز بهعنوان دیگر سخنران این پنل تصریح کرد:
«کشورهای خلیج در سالهای اخیر از برخی اقدامات علیه ترکیه حمایت مالی کردهاند. دلیل آن نیز این است که از زمان بهار عربی تاکنون ملتهای منطقه خواهان ایجاد مدل دموکراسی و اقتصادی و سیاسی موجود در ترکیه برای کشورشان هستند. آنها از ترکیه الهام میگیرند.
جمال خاشقجی نیز خواهان برقراری دموکراسی و اصلاحات در جهان عرب بود و این اندیشهها را با صدای رسا بیان میکرد. انتقادات وی در یک چارچوب مدنی و البته نه در قالب یک اپوزیسیون سبب اهمیت بیشتر اظهارانش در بیان این موضوعات شده بود.
پروژه تجزیه کشورهای خاورمیانه همیشه دنبال میشود. در چنین برههای قتل فراموش نشدنی خاشفچی اتفاق افتاد و تمام معاملات منطقه را برهم زد. شاید در آینده شاهد تلاش برای به فراموشی سپردن شدن این حادثه شویم ولی پنهان کردن آمر یا عاملان این جنایت محال است».
گفتنی است پنل «قتل خاشقجی و بحرانهای خاورمیانه» با حضور اساتید، کارشناسان و دانشجویان دانشگاهای آنکارا در مرکز پژوهشهای راهبردی خاورمیانه موسوم به «اورسام» برگزار شد.
