استانبول/ خلیل سلحشور/ خبرگزاری آنادولو
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در سخنرانی 81مین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد با اشاره به ناکارآمدی ساختار کنونی سیستم بینالمللی، بر لزوم تغییر و بازنگری در نهادهای تصمیمگیرنده جهانی تاکید کرده اظهارداشت: «ساختاری که در آن اراده بیش از 190 کشور به خواست و سلیقه 5 کشور وابسته باشد، باید اذعان کنیم که نه عادلانه است و نه میتواند اعتماد را به معنای واقعی کلمه برقرار سازد. شورای امنیت باید حتماً بر اساس اصل "جهان بزرگتر از 5 است" اصلاح شود.»
اردوغان ضمن ابراز تأسف شديد از عدم حضور دو سال متوالی محمود عباس، رئیس دولت فلسطین (که توسط اکثریت قاطع کشورها به رسمیت شناخته شده)، و بیعدالتی خواندن این مسئله تأکید کرد که «حتی در غیاب محمود عباس، ترکیه همانند سال گذشته از تریبون سازمان ملل صدای دولت آزاد و مستقل فلسطین خواهد بود. تلاشها برای نابودی دولت فلسطین با شکست مواجه خواهد شد. انشاءالله آن روزهای زیبایی را خواهیم دید که در آن، دولت مستقل فلسطین با تمامیت ارضی، در مرزهای 1967 و به پایتختی قدس شرقی تجسم خواهد یافت.»
متن کامل سخنان رئیسجمهور اردوغان به شرح زیر است:
«جناب رئیس، رؤسای محترم دولتها و حکومتها، جناب دبیرکل، نمایندگان گرامی؛ از طرف خود و ملتم با صمیمانهترین احساسات به شما سلام عرض میکنم و از اینکه بار دیگر از این تریبون شما را خطاب قرار میدهم، بسیار خرسندم. از پروردگار مسئلت دارم که هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای تمام بشریت و در رأس آن مظلومان، مایه خیر و برکت باشد.
از خانم بربوک که ریاست مجمع عمومی را به پایان رساندند تشکر میکنم و برای آقای رحمان که ریاست را بر عهده گرفتهاند، آرزوی موفقیت دارم. همچنین مراتب تبریک و تشکر خود را به دوست عزیزم، جناب آقای گوترش، که نزدیک به 10 سال است وظیفه دبیرکلی سازمان ملل را با بیطرفی و مهمتر از همه با شجاعت پیش میبرد، ابراز میدارم.
غیبت محمود عباس و صدای رسای فلسطین
در ابتدا میخواهم تأسف خود را ابراز کنم. جناب آقای محمود عباس، رئیس محترم دولت فلسطین که اکثریت قاطع کشورهای عضو آن را رسماً به رسمیت میشناسند، برای دومین سال پیاپی نتوانست در این سالن حضور یابد. این بیعدالتی در حق برادران فلسطینی ما، وجدانها را جریحهدار میکند. میخواهم بدانید که اگرچه آقای عباس شخصاً در اینجا حضور ندارند، اما ما درست مانند سال گذشته، صدای دولت آزاد و مستقل فلسطین خواهیم بود و به رساندن صدای مبارزه مردم فلسطین از این تریبون به جهان ادامه خواهیم داد. به همین مناسبت، امروز بار دیگر از تمامی کشورهایی که هنوز دولت فلسطین را به رسمیت نشناختهاند دعوت میکنم تا در این تصمیم خود تجدیدنظر کنند.
ناکارآمدی سازمان ملل و خونینترین دوران دهههای اخیر
در 26 ژوئن 1945، هنگام امضای منشور سازمان ملل، کشورهای عضو با امیدی بزرگ اعلام کردند: “ما مردمان سازمان ملل، مصمم هستیم نسلهای آینده را از بلای جنگ که در طول یک عمر دو بار رنجهای غیرقابل توصیفی برای بشریت به بار آورد، حفظ کنیم؛ شرایط لازم برای حفظ حقوق اساسی بشر، کرامت انسانی، عدالت و احترام به تعهدات بینالمللی را فراهم آوریم؛ با حسن همجواری در صلح با یکدیگر زندگی کنیم و برای حفظ صلح و امنیت بینالمللی نیروهایمان را متحد سازیم.”
بیش از 81 سال از این توافق گذشته است، اما بشریت همچنان در حسرت روزهایی است که آن اراده قدرتمند محقق شود. نیازی نیست راه دوری برویم؛ تنها نگاهی به وضعیت یک سال اخیر کافی است. ببینید؛ 12 ماه گذشته با بیش از 60 درگیری و جنگ، به عنوان یکی از خونینترین دورههای 30 سال اخیر به ثبت رسیده است. از غزه تا اوکراین و روسیه، از میانمار تا دارفور، از ایران تا لبنان، 250 هزار انسان جان خود را از دست دادهاند و دردهای بیشماری تجربه شده است. صدها هزار نفر مجبور به ترک زادگاه خود شدهاند.
غزه؛ بزرگترین قبرستان و اردوگاه کار اجباری کودکان
تنها در غزه و طی سه سال گذشته، 74 هزار تن از برادران و خواهران ما که بیشترشان کودک و زن بودند، قربانی تروریسم دولتی اسرائیل شدند. مردم غزه همچنان در زیر آوارها به دنبال عزیزان خود میگردند و پیکرهای همسران، فرزندان و والدین خود را بیرون میکشند. کودکان بیگناهی که در حملات اسرائیل دست و پای خود را از دست دادهاند، با پروتزهای چوبی سعی میکنند به مدرسه بروند و به زندگی چنگ بزنند. در بیمارستانهای غزه، به دلیل کمبود سوخت، بیش از 70 درصد ژنراتورها هماکنون از کار افتادهاند.
به عنوان یک پدر و پدربزرگ که نگران فرزندان و نوههایش است، مجبورم با وجدانی پارهپاره از این تریبون اعلام کنم: غزه امروز تنها بزرگترین قبرستان کودکان در جهان نیست؛ بلکه منطقهای با بالاترین آمار قطع عضو کودکان در جهان است. غزه، غیرانسانیترین و شرمآورترین اردوگاه کار اجباری عصر ماست. حتی پس از آتشبسی که با تلاشهای پرزیدنت ترامپ و کمکهای کشورهایی از جمله ما به دست آمد، شمار کشتهشدگان غزه از 1500 نفر فراتر رفته است. با وجود اینکه جنبش مقاومت فلسطین گذار به مرحله دوم طرح صلح را پذیرفته، کابینه اسرائیل حاضر به توقف اشغالگری نیست.
تروریسم شهرکنشینان و نابودی نهادهای بینالمللی
در کرانه باختری، سنگینترین دوره تروریسم شهرکنشینان در حال وقوع است. در قدس، دسترسی مسلمانان و مسیحیان به اماکن مقدس مسدود میشود. نهاد "آنروا" که ابتکار مشترک همه ماست، در حال نابودی است. دوستان عزیز، امروز باز هم بیپرده و صریح برخی حقایق را در اینجا بیان خواهم کرد. کسی خرده نگیرد و کسی ناراحت نشود. این مسئله شخصی طیب اردوغان نیست؛ این یک مسئله انسانی و وجدانی برای همه ماست. ما با یک ذهنیت نسلکش روبهرو هستیم که از کشتار سیر نمیشود. هیچ انسان باانصاف و باوجدانی که در دلش ذرهای انسانیت و شفقت باشد، نمیتواند چشمان خود را بر این فاجعه ببندد.
لزوم اصلاح ساختار سازمان ملل؛ دنیا بزرگتر از 5 است
پیام این صحنههای تکاندهنده برای ما این است: سازمان ملل متحد که 81 سال پیش برای حفظ صلح و امنیت تأسیس شد، از انجام وظیفه خود ناتوان شده، یا به عبارت بهتر، ناتوان ساخته شده است. این سازمان همچنان در حال تضعیف است. کسانی که در فلسطین، لبنان، سودان و دیگر مناطق بحرانزده امیدشان را به سازمان ملل بستهاند، در ناامیدی عمیقی به سر میبرند. اما یادآوری میکنم که روزی همه مجبور خواهند شد به وجدان مشترک بشریت پناه ببرند.
شاید امروز احساس امنیت و رفاه کنیم و دور از مناطق بحرانی در آسایش زندگی کنیم، اما هیچکدام نمیدانیم فردا چه بر سرمان خواهد آمد. به همین دلیل، شعار امسال مجمع عمومی مبنی بر تمرکز بر احیای اعتماد به سیستم بینالمللی را بسیار دقیق و بجا میدانم. ما از تلاشهای صادقانه دبیرکل در این راستا حمایت میکنیم. باید صراحتاً بگویم: اگر واقعاً میخواهید اعتماد به سازمان ملل را افزایش دهید، راهش مشخص است. کودکان در غزه باید در امنیت باشند. وقتی کودکان فلسطینی به آسمان نگاه میکنند، نباید جنگندهها و پهپادها را ببینند، بلکه باید بادبادکهای رها در آسمان را تماشا کنند. در لبنان نباید کودکان نیمهشب با صدای بمب از خواب بپردند. ساختاری که در آن اراده بیش از 191 کشور به میل و هوس 5 کشور وابسته باشد، نه عادلانه است و نه میتواند امنیت را برقرار کند. شورای امنیت باید حتماً بر اساس اصل «دنیا بزرگتر از 5 است» اصلاح شود.
پنج اصل بنیادین برای یک نظم جدید جهانی
در این مقطع، میخواهم چند اصل اساسی را با شما در میان بگذارم:
• نخست؛ ما مجبوریم این رویه فعلی را که حقوق بینالملل برای قدرتمندان یکگونه و برای ضعیفان گونهای دیگر اعمال میشود، تغییر دهیم. سیستمی که در آن جنایتکار مجازات نمیشود، محکوم به فروپاشی است.
• دوم؛ هر زمان که اراده بینالمللی در حل بحرانها به بنبست میرسد، باید از راهکارهای منطقهای استفاده کنیم. ترکیه با همین رویکرد در مسائلی چون "کریدور غلات دریای سیاه" نتیجه گرفت.
• سوم؛ باید رویکردی را که دیپلماسی آشکار و همکاری را در مرکز روابط دولتها قرار میدهد، احیا کنیم. سیاستی که بر پایه بیاعتمادی بنا شود، برندهای ندارد.
• چهارم؛ باید پارادایم جدیدی بسازیم که معضل بیعدالتی درآمدی در جهان را حل کند. جوامعی که از طریق تجارت، خطوط انرژی و تولید مشترک به هم متصل شوند، در نهایت در صلح و ثبات متحد خواهند شد.
• پنجم؛ با حاکم کردن رویکرد فناوری انسانمحور، نباید اجازه دهیم دیوارهای جدیدی میان صاحبان فناوری و محرومان از آن کشیده شود.
ائتلافهای منطقهای و چشمانداز بازسازی غزه
ما به عنوان ترکیه تنها این اصول را شعار نمیدهیم، بلکه در هر گامی به دنبال سیستمی عادلانهتر هستیم. با ائتلاف دفاعی که با پاکستان و عربستان سعودی ایجاد کردهایم، همبستگی را محکمتر کرده و به دنبال راهحلهای درونمنطقهای هستیم. تلاشهای ما برای پایان دادن به درگیریها در خلیج ادامه دارد. گسترش این درگیریها به مناطق همجوار به نفع هیچکس نیست. در مورد غزه، ما پیگیر توافقی هستیم که یک سال پیش در شرمالشیخ امضا کردیم. باید فوراً بازسازی غزه را آغاز کنیم و از شما میخواهم فشار بیشتری بر اسرائیل وارد کنید. تلاشها برای خفه کردن دولت فلسطین با شکست مواجه خواهد شد. انشاءالله روزهای زیبایی را خواهیم دید که فلسطین در مرزهای 1967 با پایتختی قدس شرقی، متولد خواهد شد.
حمایت از ثبات در منطقه، اوکراین و قبرس
سوریه پس از 14 سال ظلم، با انقلاب 8 دسامبر وارد مسیر جدیدی شده است. ما به حمایت از مردم برادر سوریه در مسیر تبدیل شدن به کشوری امن و باثبات ادامه خواهیم داد. در عراق نیز از تقویت اقتدار دولت حمایت کامل میکنیم و در پروژههای راهبردی مانند پروژه جاده توسعه همکاری نزدیک داریم. آرزوی صادقانه ما پایان جنگ روسیه و اوکراین با تأمین حاکمیت و تمامیت ارضی اوکراین است. همچنین بر اهمیت آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز و دریای سیاه تأکید میکنیم. امروز بار دیگر در مجمع عمومی فراخوان خود را تکرار میکنم: برابری حاکمیتی و وضعیت بینالمللی برابرِ مردم ترک قبرس باید به رسمیت شناخته شود و انزوای غیرانسانی علیه آنان پایان یابد.
نقش کلیدی ترکیه در اروپا، بالکان و قفقاز
ترکیه با اقتصاد مقاوم و صنایع دفاعی پیشرفتهاش، جزیره ثباتی در میان درگیریهاست. ترکیهای بیرون از معماری امنیتی اروپا، قارهای امنتر نخواهد ساخت. ما رویکرد مشابهی برای صلح در بالکان و قفقاز جنوبی داریم و از اراده صلح میان آذربایجان و ارمنستان حمایت میکنیم. نشست آتی کشورهای ترک در آنکارا و نشست شراکت ترکیه و آفریقا در لیبی نیز افقهای جدیدی را پیش روی ما خواهد گشود.
بحران اقلیمی و پویش «زباله صفر»
دنیای ما در آستانه تهدیدات جدی زیستمحیطی است. ما امسال در نوامبر میزبان نشست COP31 در آنتالیا خواهیم بود و تمرکز خود را بر "عدالت اقلیمی" خواهیم گذاشت. از همه شما برای شرکت در این اجلاس دعوت میکنم. جنبش "زباله صفر" که در سال 2017 توسط همسرم امینه اردوغان آغاز شد، اکنون به یک بسیج آگاهیبخش جهانی تبدیل شده است. در دنیایی که سالانه ۵.۸ تریلیون بشقاب غذا (بیش از 2 میلیارد تن) به هدر میرود و همزمان صدها میلیون نفر از سطل زباله غذا جمع میکنند، نمیتوان از عدالت سخن گفت.
مقابله با اسلامهراسی، دفاع از خانواده و قانونگذاری هوش مصنوعی
دنیای ما با تهدیدات اجتماعی جدیدی مواجه است. اسلامهراسی در غرب مانند طاعون در حال گسترش است. ممنوعیت حجاب در مدارس برخی کشورها، حملهای به ابتداییترین حقوق زنان است. همچنین جریانهای مربوط به هویتزدایی جنسیتی، به محاصرهای علیه نهاد خانواده و کودکان معصوم تبدیل شده است. ترکیه به رغم حملات لابیها، به محافظت از خانواده ادامه خواهد داد. مقابله با اطلاعات نادرست در شبکههای اجتماعی و همچنین ایجاد یک چارچوب حقوقی بینالمللی برای هوش مصنوعی نیز از اولویتهای حیاتی امروز ماست.
سخن پایانی: صدای مظلومان متوقف نخواهد شد
حقایقی که امروز با صراحت در اینجا بیان کردم، بدون تردید آرامش عدهای را بر هم خواهد زد و نقاب دروغهایشان را پایین خواهد کشید. میدانم که برای خاموش کردن صدای ما به هرگونه عملیات روانی دست خواهند زد. به قول شاعر فقید ما: آنها گمان میکنند اگر ما سکوت کنیم، مسئله حل خواهد شد. اما اگر ما سکوت کنیم، تاریخ سکوت نخواهد کرد. اگر تاریخ سکوت کند، حقیقت سکوت نخواهد کرد. میپندارند اگر از دست ما خلاص شوند، مسئله حل میشود؛ اما اگر از ما خلاص شوند، از عذاب وجدان رها نخواهند شد. و اگر از عذاب وجدان برهند، از عذاب تاریخ، و در نهایت از غضب خداوند رها نخواهند شد.
من به عنوان رجب طیب اردوغان، با تکیه بر وجدان و تاریخ، و به عنوان رئیسجمهور یک ملت بزرگ، تا زمانی که پروردگار عمر دهد، از این تریبون به دفاع از حقوق مظلومان و بیکسان ادامه خواهم داد و صدای آنان خواهم بود. ما اگر لازم باشد سختی میکشیم و هزینه میدهیم، اما در برابر بیعدالتی سکوت نخواهیم کرد. ترکیه راه دوم را انتخاب کرده است: ساختن آیندهای مشترک با عدالت و همبستگی؛ و به جای مشت کوبیدن بر تاریکی، شمعی برای روشنایی آن روشن خواهد کرد.
از پروردگار میخواهم راه ما را روشن و یار و یاورمان باشد. شما را با صمیمانهترین احساسات سلام میگویم. در پناه حق باشید.»
news_share_descriptionsubscription_contact
contact_the_ombudsman
is_there_an_error_in_this_story
