11 آگوست 2026•بهروزرسانی: 11 آگوست 2026
وان / خبرگزاری آنادولو
سنگ قبرهایی که در گورستان تاریخی به جای مانده از دوره سلجوقی در منطقه گواش وان، سالها زیر خاک مانده و سطوح آنها با گلسنگ پوشیده شده، با دقت عمل جراحی پاکسازی میشوند.
کار حفاری و مرمت در این محوطه تاریخی که شامل یکی از بزرگترین گورستانهای ترک-اسلامی در آنادولو و مقبره حلیمه خاتون با قدمتی حدود 700 سال است، با مجوز وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه از سال 2022 آغاز شده و همچنان ادامه دارد.
در این قبرستان که سال گذشته با حکم ریاست جمهوری ترکیه به عنوان بخشی از پروژه "میراث برای آینده" به عنوان محل حفاری شناخته شد، تیمی متشکل از 15 کارشناس از رشتههای تاریخ هنر، باستانشناسی، کتیبهشناسی، معماری، مرمت و حفاظت، به رهبری دکتر ارجان چالیش، عضو هیئت علمی گروه تاریخ هنر دانشگاه یوزونجو ییل وان، مشغول به فعالیت هستند.
در منطقهای به مساحت 50 هکتار که بیش از 1000 سنگ قبر، هر کدام به عنوان یک اثر هنری، با ارتفاع تا 2.5 متر و دارای کتیبهها و نقوش سنتی، شناسایی شدهاند، فرآیند بلوکه کردن 35 سنگ قبر کشف شده در سال جاری تکمیل شده است.
گلسنگهایی که به دلیل سازندهای بیولوژیکی روی سطح 5 سنگ قبر آسیب رسانده بودند، پاکسازی و 4 سنگ قبر ثبت شدند.
سال گذشته، با حمایت وزارت فرهنگ و گردشگری و تحت رهبری فرمانداری وان، تراورسهای فرسوده و آسیبدیده در مسیر پیادهروی نوسازی و محوطهسازی انجام شد.
یکی از ظریفترین مراحل کار، پاکسازی گلسنگهایی است که سطوح سنگ قبرها را پوشاندهاند.
متخصصان با استفاده از ابزارهایی دقیق و ظریف، مشابه ابزارهای مورد استفاده در جراحی، گلسنگها را بدون آسیب به بافت تاریخی از سطح سنگها جدا میکنند و با پاکسازی آنها، کتیبههای ناخوانا و نقوش هندسی و گلدار را دوباره آشکار میسازند.
کتیبههای روی سنگ قبرهای تمیز شده توسط محققان در حال رمزگشایی و ثبت هستند.
