09 ژوئن 2025•بهروزرسانی: 10 ژوئن 2025
استانبول/ خبرگزاری آنادولو
مسجد «سلطان احمد» که با تمام عظمت خود در استانبول؛ جایی که تاریخ، زیباییشناسی و معنویت در هم تنیده شده است، به عنوان نمادی از ظرافت عثمانی از قرنها پیش تا به امروز پا بر جا مانده است.
این مسجد، اولین مسجد با معماری عثمانی با 6 مناره است و با شکوه تمام در مقابل ایاصوفیه در شبه جزیره تاریخی استانبول، 408 سال پیش برای عبادت افتتاح شد.
عبادتگاهی که به دستور سلطان احمد اول که در جوانی به سلطنت رسید، ساخته شده است، نه تنها با معماری، بلکه با نمادهایی که حمل میکند و روند ساخت و ساز، توجهات را به خود جلب میکند.
ساخت این مسجد که در سال 1609 شروع شد، تقریبا طی 7 سال و 5 ماه زیر نظر صدفکار مهمت آقا، یکی از ماهرترین معماران آن دوره به پایان رسید. افتتاحیه مسجد، یکی از زیباترین آثار تمدن ترکی-اسلامی، در 9 ژوئن 1617 برگزار شد.
این مسجد یکی از بزرگترین مجموعههای زمان خود نیز بوده است و علاوه بر عبادتگاه، دارای مدرسه، عمارت سلطانی، مغازه، حمام، بقعه، بیمارستان، دبستان، آشپزخانه و اتاقهای اجارهای بوده است. برخی از این سازهها تا به امروز باقی نماندهاند.
- بیش از 21 هزار کاشی در مسجد استفاده شد
این سازه که اوج سنتز 200 ساله مسجد عثمانی و معماری کلیسای بیزانسی است، به عنوان آخرین مسجد بزرگ دوره کلاسیک تعریف شده است.
6 مناره مسجد سلطان احمد نیز با توجه به درک معماری آن دوره به عنوان یک نوآوری دیده میشود. چهار مناره آن دارای سه بالکن و دو مناره دارای دو بالکن هستند.
محوطه اصلی مسجد با گنبدی که 43 متر ارتفاع و 23.5 متر قطر دارد جلب توجه می کند. گنبد اصلی که بر روی چهار پای فیل قرار دارد، یکی از قلههایی است که در معماری کلاسیک مسجد عثمانی به آن دست یافته است.
تزئینات داخلی مسجد به عنوان یکی از درخشان ترین نمونه های درک هنری دوره عثمانی برجسته میشود. 21043 کاشی تولید شده در کارگاههای ایزنیک و کوتاهیا بر روی سطوح داخلی مسجد مانند گلدوزی بهکار گرفته شده و به واسطه همین کاشیها مسجد را «مسجد کبود» مینامند.
در حالی که کاشیها دارای نقوش کلاسیک عثمانی هستند، کار کاشی کاری و جزئیات طلاکاری شده، به ویژه در اطراف محراب، زیبایی آن دوره را نیز آشکار میکند.
به لطف نزدیک به 260 پنجره که فضای داخلی را روشن میکند، نور روی کاشی ها شکسته میشود و جنب و جوش خیره کنندهای از رنگ ایجاد میکند. مسجدی که به کاشی کاریاش شهرت دارد، امضای سید قاسم گوباری اهل دیاربکر، از خوشنویسان آن دوره را دارد.
- در سال 1985 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد
زمانی که مسجد سلطان احمد ساخته شد، نه تنها محل عبادت، بلکه مرکز اصلی زندگی اجتماعی نیز بود. مجموعه اجتماعی، مدرسه، دبستان، بیمارستان، آشپزخانه، بازار، چشمهها و مقبرهای که در اطراف مسجد ساخته شدهاند نیز شهرنشینی آن دوره را نشان میدهند.
مسجد سلطان احمد که در سال 1985 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، نه تنها برای جهان اسلام بلکه برای میراث فرهنگی جهان نیز ارزش زیادی دارد.
از این مسجد که گنجایش تقریبی 12 هزار نفر را برای اقامه نماز دارد، در ماههای تابستان به طور متوسط روزانه 20 هزار نفر و در ماههای زمستان به طور متوسط روزانه 10 هزار نفر بازدید میکنند.
مسجدی که ظرافت امپراتوری عثمانی در حیاط احاطه شده توسط لالهها در ماههای بهار در آن احیا میشود، قرنهاست که در قلب استانبول با وقار خود پذیرای گردشگران است.
