???? ??????
18 فوریه 2016•بهروزرسانی: 18 فوریه 2016
استانبول/ خبرگزاری آناتولی
آیدین صفا آکای، قاضی سازوکار بین المللی پروندههای باقیمانده دادگاههای کیفری (IRMCT) و سفیر بازنشسته ترکیهای، طی اظهاراتی در گفتگوی ویژه با خبرنگار اناتولی گفت: "بمباران بیمارستانها و مدارس توسط روسیه در سوریه، جنایت جنگی و علیه بشریت محسوب میشود".
آکای افزود: "تحریم های که علیه مرتکبان جنایات جنگی وضع شده اند، در روی کاغذ هستند، اما عملا کاربردی ندارند".
وی با بیان این که اقدامات مذکوربنا به مقررات دیوان بینالمللی کیفری که مرکز آن در لاهه قرار دارد، جرم محسوب میشوند، تصریح کرد: "حملات روسیه به بیمارستان ها و مدارس در سوریه، هم جنایت جنگی و هم جنایت علیه بشریت است. رسیدگی به این نوع جرایم از سوی دادستانی دیوان مذکور صورت میگیرد، اما این امر باید توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد تصویب شود".
قاضی سازوکار بین المللی پروندههای باقیمانده دادگاههای کیفری با اشاره به اینکه روسیه یکی از 5 عضو دائمی شورای امنیت بوده و از حق وتو برخوردار است، اظهار داشت: "بدین سبب، عملی شدن این غیر ممکن است. شورای امنیت سازمان ملل حتی بگوید 'جنایت جنگی در سوریه جریان دارد' روسیه میتواند از حق وتوی خود استفاده کرده و مانع اعمال تحریم شود. یعنی آنچه که روسیه میکند، پیش او میماند".
او ادامه داد: "اگر روزی روسیه دچار ضعف شود و ساختار شورای امنیت تغییر یابد، آن وقت این امکان وجود دارد که پوتین به همراه فرماندهانش در دیوان بینالمللی کیفری محاکمه شوند، اما حالا مصون از مجاز هستند. سالهاست که کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواهان تغییرات (اصلاحات) در ساختار این سازمان هستند، اما 5 عضو دائمی شورای امنیت با آن مخالفت میکنند. این اقدام نیز باعث میشود تا حمکی علیه این 5 عضو صدور نشود".
آکای با بیان اینکه روسیه برای بار اول مرتکب چنین جنایاتی نشده است، بلکه در کریمه و اوکراین نیز دست به چنین اقدامات کشور مذکور شده است، گفت: "روسیه به دلیل اینکه جزء یکی از 5 عضو دائمی شورای امنیت است، مورد تحریم قرار نمیگیرد و این باعث شده است که قوی در برابر ضعیف، حق دیده شود".
به گفته این سفیر سابق، حملات روسیه در سوریه مردم این کشور را به مهاجرت مجبور کرده و ترکیه را دچار مشکل کرده است و ترکیه میتواند به این وضع موجود مداخله کند.
وی اضافه کرد: "ترکیه میتواند وارد سوریه شده و تانکهای روس را که مردم سوریه را بمباران میکنند، نابود کند و این به معنای «دفاع از خود» است، اما این موضوع خیلی حساس است. اگر از حد عبور کنید، خود را میان یک جنگ پیدا میکنید که پیامدهای آن غیر قابل پیش بینی خواهد بود".
آکای در ادامه خاطرنشان کرد: ''ترکیه باید هر چه زودتر اقدامات حقوقی و دیپلماتیک علیه روسیه را آغاز کند''.
پروفسور مسعود حقی جاشین، استاد رشته حقوق در دانشگاه "اوزیگین" نیز تاکید کرد که براساس قراردادهای ژنو و لاهه، مورد هدف قرار گرفتن غیرنظامیان در درگیریهای مسلحانه و استفاده مفرط از زور علیه غیرنظامیان، به عنوان جنایت جنگی محسوب میشود.
جاشین با بیان اینکه روسیه یکی از طرفین قراردادهای ژنو و لاهه است، خاطر نشان کرد: آلمان قبلا به دلیل حمله به غیرنظامیان در روسیه، به این کشورغرامت پرداخته بود.
وی همچنین با اشاره به اینکه وادار کردن غیرنظامیان به مهاجرت جرم است، گفت: ''اگر این جنگ مانند آنچه که در اعزاز سوریه رخ داد، به امنیت ملی ما تهدید کند، ترکیه طبق بند ۵۱ قراردادهای بینالمللی می تواند از حق دفاع از خود استفاده کند. در صورتی که روسیه اردوگاه ها را بمباران کند، جامعه بینالمللی باید شورای امنیتی سازمان ملل را به اتخاذ تدابیر علیه این کشور وادار کند".
