21 مارس 2026•بهروزرسانی: 23 مارس 2026
تاشکند / خبرگزاری آنادولو
یکی از مهم ترین سنتهای جشن نوروز در ازبکستان درست کردن دسری به نام سوملک (سمنو) است. اگرچه جشنهای رسمی در روز 21 مارس برگزار می شود، برنامههای عمومی مختلف در ازبکستان سراسر مارس ادامه دارند.
سمنو که در ازبکستان به آن سوملک گفته میشود توسط اقوامی که در یک محله با هم زندگی می کنند، با زحمت زیادی تهیه می شود.
این دسر با مایع به دست آمده از ریشه گندم جوانه زدهد، بدون شکر تهیه می شود و به عنوان منبع سلامتی، استقامت و قدرت برای ازبکها به شمار میرود.
فرآیند تهیه و پخت آن شبیه به یک مراسم ویژه است. گندم را به مدت 5-4 روز میگذارند جوانه بزنند، آسیاب می کرده و با آب مخلوط می کنند تا مایع نشاسته ای به دست آید. سپس در دیگ های بزرگ به مدت 16-18 ساعت هم زده می شود، گردو به آن اضافه می کنند تا ته دیگ نچسبد. هنگام پخت سوملک، آرزوهایی کرده و دعاها نیز خوانده میشود.
سوملک در حدود 24 ساعت آماده می شود و در طول شب هنگام تهیه آن همراه با آهنگ های سنتی، می رقصند. این دسر توسط مردم ازبک به عنوان "درمان همه بیماری ها" شناخته می شود و ابتدا بین افراد مسن و بیماران و سپس در کل محله توزیع میشود.
محزونا یوسوپاوا که در جشنواره تهیه سوملک در منطقه ینگییول در نزدیکی تاشکند شرکت کرد، گفت: ما اکنون پختن سوملک را به عنوان یک سنت ادامه میدهیم.
در حالی که مردم دسر را مخلوط میکنند، صف کشیده و آرزو میکنند و آنهایی که با هم اختلاف دارند آشتی میکنند.
درباره تهیه سوملک روایات مختلفی وجود دارد. در داستانی آمده است که مادری گرسنه جوانههای گندم را با آب می جوشاند و برای فریب فرزندانش سنگ به دیگ می اندازد. صبح که از خواب بیدار میشود بوی زیبایی از دیگ می آید و اعتقاد بر این است که 30 فرشته در طول شب این دسر را تهیه کردند. به همین دلیل نام آن را «سوملک» گذاشتند که در واقع در فارسی به معنای «30 فرشته» است.
بر اساس داستانی دیگر، مردم قلعهای که در محاصره دشمن، غذایشان تمام شده بود، با جوشاندن جوانههای گندم، جان سالم به در بردند، نیرومندتر شدند و دشمن را شکست دادند. بدین ترتیب سنت ساخت سوملک پدید آمد و رواج یافت.
