25 فوریه 2019•بهروزرسانی: 27 فوریه 2019
باکو/رستم روسلان/خبرگزاری آناتولی
پرونده تحقیقات دادستانی نظامی آذربایجان، عمق فاجعه و دهشت "قتل عام خوجالی" توسط ارمنی ها در 26 فوریه 1992 را آشکار می کند. در این قتل عام 613 غیرنظامی از جمله ده ها زن و کودک به طرز فجیعی به قتل رسیدند اما عاملان آن هنوز محاکمه نشده اند.
در این پرونده اظهارات 2 هزار و 213 تن از جان به در بردگان قتل عام، بیش از 800 گزارش تخصصی و همچنین منابع مختلف دیگر نشان می دهد که ارمنی ها به اشغال خوجالی در جمهوری آذربایجان بسنده نکرده و اقدام به کشتار جمعی غیرنظامیان در این منطقه کرده اند.
در پرونده مذکور غیر از نام افسران ارتش ارمنستان که این قتل عام را انجام داده اند، اسم 38 افسر عالی رتبه وابسته به تیپ 366 ارتش شوروی نیز قرار دارد.
با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991، ارمنی ها تلاش های خود برای اشغال منطقه استراتژیک خوجالی که صاحب تنها فرودگاه منطقه بود را آغاز کردند.
محاصره و حملات ارامنه به خوجالی در روز 25 فوریه 1992 به اوج خود رسید. ارمنی ها آن شب با حمایت تیپ 366 ارتش شوروی که در «خان کندی» مستقر بود، از سه سمت به سمت خوجالی حمله ور شدند.
آنان پس از اشغال خوجالی دست به کشتار جمعی غیرنظامیان و شکنجه دردناک اسیران زده و خونبارترین قتل عام قرن بیستم را رقم زد.
در آن شب، 106 زن، 70 سالمند، 63 کودک و در مجموع 613 غیرنظامی قتل عام شدند. 487 تن نیز به شدت مجروح شدند که 76 نفر از آنان کودک بودند. ارامنه 275 آذربایجانی را نیز به اسارت گرفتند. 150 تن از آنان هنوز باز نگشته اند. در این قتل عام همچنین اعضای 8 خانواده به طور کامل کشته شدند. 25 کودک هر دوی والدین و 130 کودک نیز یکی از والدین خود را از دست دادند.
گفتنی است پس از اشغال شهر خوجالی طی جنگ قرهباغ، نسل کشی غیرنظامیان آذربایجانی در این شهر توسط ارتش ارمنستان به همراهی نیروهای 366 ارتش شوروی در 25 و 26 فوریه سال 1992 اتفاق افتاد. بر اساس آمارهای بین المللی از جمله آمار سازمان دفاع حقوق بشر در این قتل عام 613 نفر از غیر نظامیان از جمله 63 کودک وحشیانه به قتل رسیدند. البته سازمان دیدهبان حقوق بشر معتقد است که این آمار ممکن است تا 1000 کشته نیز باشد.
سرژ سرکیسیان، رئیس جمهور ارمنستان که در آن دوره وزیر دفاع این کشور بود؛ در مصاحبه با روزنامه انگلیسی «توماس د وال» در این باره گفته است که "پیش از واقعه خوجالی آذربایجانیها فکر می کردند که ارمنیها به مردم عادی آسیبی نخواهند رساند. ما این ذهنیت را از بین بردیم"
جمهوری آذربایجان خواهان مجازات عاملان قتلعام خوجالی در چارچوب کنوانسیون های ژنو 1949، كنوانسيون منع و مجازات جرم نسلكشی، کنوانسیون منع شكنجه و ديگر رفتارها يا مجازات های بی رحمانه، غير انسانی يا اهانت آميز، ﻣﯾﺛﺎق ﺑﯾن اﻟﻣﻟﻟﯽ ﺣﻘوق ﻣدﻧﯽ و ﺳﯾﺎﺳﯽ، کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل متحد و دیگر معاهده های بین المللی در رابطه با نسلکشی و قتل عام است.
تا امروز پارلمان 15 کشور و 16 ایالت آمریکا؛ وقایع خوجالی را به عنوان نسلکشی شناسایی کرده اند.
