اسلام آباد/ محمد اوزترک- بهلول چتینکایا/ خبرگزاری آناتولی
عارف علوی، رئیس جمهور پاکستان در یک گفتگوی اختصاصی به سئوالات خبرنگار آناتولی مبنی بر مسئله جامو کشمیر، پیشنهاد مهاتیر محمد نخست وزیر مالزی در مورد همکاری سه جانبه ترکیه، پاکستان و مالزی و همچنین مناسبات اسلام آباد و انکارا پاسخ داد.
- علوی به پرسش «هدف هند از لغو وضعیت ویژه جامو کشمیر چیست؟ اگر این کشور آمادگی اجرای تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل متحد را ندارد، چه راهکاری را انتخاب خواهد کرد؟»؛ گفت:
"پیش از هر چیز از ملت و دولت ترکیه به دلیل همبستگی شان با پاکستان در هنگام نیاز و اقدام شجاعانه شان در قبل اشاره به تصمیمات شورای امنیت قدردانی می کنم. جواهرلال نهرو نخست وزیر وقت هند برای حل این مسئله به سازمان ملل متحد مراجعه و تعهد کرد که همه پرسی حق تعیین سرنوشت اهالی این منطقه تا دهه 60 میلادی صورت بگیرد. اما بعدا وعده خود در را عملی نکرده و در در تمامی محافل بین المللی بحث در این مورد را رد کرد.
هم اکنون هند جنبش های آزادی خواه کشمیری ها را به عنوان گروههای تروریستی می داند. هر چند که این فعالیت ها از سوی سازمان ملل متحد شناخته شده اند، هند در تلاش شناسایی آن ها به شکل جنبش های تروریستی است. علی رغم این موضوع هند پس از توافق «سیملا» در سال 1972 به این سو هیچ نشستی در باره مسئله کشمیر برگزار نکرد و امروز نیز اعلام می کنند که کشمیر بخش جدایی ناپذیر هند است.
نزدیکی دولت نارندرا مودی نخست وزیر هند به فلسفه «سازمان داوطلبان ملی هند» که دارای افکاری مشابه با موضع هیتلر در مورد پاکسازی قومی، تحت کنترل و فشار قرار دادن اقلیتها هستند، یکی دیگر از مواردی هستند که من را نگران می کند. امروز تلاش می شود که بیش از 4 میلیون مسلمان در مناطق کشمیر و آسام بدون وطن بمانند. هر چند که سازمان ملل اعلام کرد کسی بدون وطن نخواهد ماند، اما مودی با حرکت در مسیر پرخطری اقلیت ها را هدف قرار می دهد.
مجددا باید عرض کنم که از دولت و رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه تشکر می کنم. از اردوغان به خاطر تماس تلفنی با من در روزهایی که حمله پولواما موجب بحران و حمله هند شده بود، و اعلام درک موضع پاکستان قدردانی می کنم".
- چرا به رغم گذشت 71 سال سازمان ملل متحد و کشورهای بزرگ توجهی به حل مسئله کشمیر نمی کنند؟ به نظر شما اگر هند از تصمیم اخیرش کوتاهی نکند، پاکستان و هند درگیر جنگ می شوند؟.
"مسئله کشمیر نخست در سال 1965 به سازمان ملل متحد انتقال یافت. به نظرم مودی این مسئله را به سطحی که تمام کشورهای جهان نسبت به آن واکنش دهند، کشیده است. امروز صدای کشمیر قطع شده و چهل و پنجمین روز در انزوا قرار داده شدن این منطقه است و کسی از رخدادهای آن جا خبر ندارد. آیا می توانید تصور کنید که انسان چگونه می تواند در چنین شرایطی زندگی کند؟ 8 میلیون نفر به دلیل منع تردد در کوچه و خیابان ها در خانه هایشان حبس شده اند و هند نیز دچار تفکر اشتباهی در مورد اعمال فشار به مردم کشمیر شده است. هیچ کس نمی تواند اهالی کشمیر را تحت فشار قرار دهند. وقتی به مسئله فلسطین می نگریم می بینیم که کسی نتوانسته است آن ها را تحت فشار قرار دهد. همه پرسی کشمیر به هر صورت برگزار خواهد شد.
پاکستان خواهان صلح است. نخست وزیر پاکستان (عمران خان) پس از تصدی سمتش چندین بار پیشنهاد دیدار با مقامات این کشور را ارایه کرد. او اعلام کرد که در قبال یک گام هند ما دو گام بر خواهیم داشت. هند در سر هر فرصتی این پیشنهاد را نپذیرفت و این موضوع موجب شد که فکر کنیم پیشنهادات ما از سوی هند به عنوان ضعف تلقی می شد. این ضعف ما نیست بلکه خواهان برقراری صلح و رفاه در بین هند و پاکستان هستیم. هند با یک فقر بسیار بزرگ مواجه است اگر صلح برقرار شود، پول ها صرف مردم خواهد شد. اما هند نسبت به پاکستان و همسایگانش دیدگاه خصمانه دارد. این موضوع بسیار نارحت کننده است".
- شما قبلا در اظهاراتتان اعلام کرده بودید که «مسلمانان خواهان جنگ نیستند، اما اگر مجبور شویم از جنگ کردن عقب نشینی نخواهیم کرد». با توجه به این جمله آیا قصدتان این است که در صورت بروز جنگ بین دو کشور پاکستان طرف آغاز کننده آن نخواهد شد؟
"همانطور که پیامبرمان فرموده اند مسلمانان خواهان جنگ نیستند، اما اگر ناچار بمانند در راستای امر الهی جنگ می کند و این جهاد است. نخست ما خواهان جنگ نیستیم. موضوع دوم هم ما دو کشوری که قدرت اتمی دارد، هستیم. انگشت رژیم فاشیست مودی بر روی دکمه بمب اتم بوده و خیلی متشنج هستند. در ماه فوریه پاکستان هواپیمای آن ها را ساقط کرد و آن ها اشتباها بالگرد خودشان را سرنگون کردند. این موضوع نشان می دهد که انگشتانی که بر روی دکمه قرار دارد، بسیار خطرناک است، چراکه هند رفتارهای خودسرانه انجام می دهد. از سوی دیگر پاکستان نیز یک قدرت اتمی است. به همین دلیل صلح در منطقه بسیار مهم است. پاکستان کشوری است که با مسئولیت پذیری رفتار می کند. خلبان آن جنگنده ساقط شده را ما به کشورش عودت کردیم.
ما خواهان صلح هستیم، اما اگر هند به ما حمله کند ما پاسخ خواهیم داد. فکر نمی کنم قدرت مقاومت انسان های مؤمن از خاکشان را هند بتواند تجسم کند.
- ماه گذشته مهاتیر محمد، نخست وزیر مالزی پیشنهاد اقدام مشترک ترکیه، پاکستان و مالزی برای ایجاد یکپارچگی در جهان اسلام را ارایه کرد. به عنوان رئیس جمهور پاکستان چه نقشی را در تحقق این موضوع می توانید بر عهده بگیرید؟
این موضوع بسیار مهمی است. من و عمران خان در سال های 2011 و 2012 با اردوغان در راجع به این موضوع دیدار کرده بودیم. اردوغان رهبری با همراه با چشم انداز است. مهاتیر محمد و عمران خان نیز به همین شکل دارای چشم انداز وسیع هستند. این سه کشور دارای دموکراسی و جمعیت بزرگ هستند.
در کنار هم قرار گرفتن این سه کشور از لحاظ اقتصادی بسیار اهمیت دارد. ترکیه در برابر تحولات خاورمیانه نقش مهمی را بر عهده گرفته است. برای برقراری صلح در مرز سوریه تلاش می کند. پس از برقراری صلح تحول عظیمی در خاورمیانه و افغانستان صورت خواهد گرفت. به نظرم اقدام مشترک ترکیه، مالزی و پاکستان نه تنها از لحاظ برقراری صلح بلکه توسعه جهان اسلام نیز نقش مهمی خواهد داشت. این کشورها دارای اصول های اساسی هستند و همکاری آن ها برای جهان اسلام اهمیت دارد.
- روابط ترکیه و پاکستان را در آینده چطور ارزیابی می کنید؟ مناسبات دو جانبه باید در چه زمینه هایی بیش از همه تقویت شود؟
مناسبات ترکیه و پاکستان به دلیل دوستی نزدیک دو کشور الگوی مناسبی در این زمینه است. دوستی و نزدیکی ما از تاسیس دولت پاکستان اغاز نشده بلکه به دوران خلافت می رسد. پدرم که در دهه 1980 میلادی درگذشت هموراه با شور و شوق از دوران خلافت سخن می گفت. خود او نیز در آن دوره نقش داشت. به نظرم دوستی به نظیر ما از این دوره آغاز شد. این بیش از دوستی دو دولت، دوستی ملت هاست. باید این مناسباتی که به طور روز افزون تقویت می شود را به جوانان یادآوری کرد.
در آینده با یک اقدام سازنده اقتصادی ترکیه و پاکستان، تبادل فرهنگی در بین مردم دو کشور می تواند ایجاد شود. ترکیه و پاکستان می توانند در زمینه صنایع دفاعی همکاری گسترده تر داشته باشند. می توانیم در زمینه ساخت هواپیما و زیرساخت همکاری کنیم. چند ماه پیش در افتتاحیه یک نفتکش که با همکاری ترکیه ساخته بودیم شرکت کردیم. به نظرم این یک همکاری بزرگ بین دو کشور برادر است. ما باید باهم زندگی کنیم، فکر کنیم و تلاش کنیم.
- مردم ترکیه از حمایت دولت پاکستان در مبارزه با گروه تروریستی فتو خرسند هستند. به نظرتان جامعه بین المللی به خطر واقعی فتو پی برده است؟
به عقیده من این موضوع در سطح بین المللی به خوبی درک شده است. ما در کنار ترکیه ایستاده ایم. وقتی که اتفاقات را دیدیم بلافاصله وارد عمل شدیم. وقتی که برای شرکت در مراسم افتتاحیه فرودگاه جدید استانبول در ترکیه بودم اردوغان از من خواست کرد تا روند دادرسی تروریستها تسریع یابد. ما نیز این روند را ادامه داده و مدارس (وابسته به فتو) را به بنیاد معارف واگذار کردیم.
این مسئله از سوی ترکیه به خوبی و عاقلانه ارزیابی شده است. حمایت مردم ترکیه از دولت شان نیز ما را خرسند می کند. این رفتار به جهان نشان داد که که اگر مردم از شما حمایت کند، کسی نمی تواند آسیبی به شما برساند.
