Coşkun Ergül
26 ئادار 2016•نوێکردنەوە: 28 ئادار 2016
پهرلهمانی توركیا
یاداشتهكانی ئهو كۆبوونهوهی كه دوێنێ سهرۆكی پهرلهمانی توركیا ئیسماعیل كههرهمان لهگهڵ بریکارانی سهرۆك فراكسیۆنی پارتهكان بهمهبهستی بیروڕا گۆڕینهوه لهبارهی تیرۆرهوه ئهنجامی دا بڵاوكرایهوه.
بەپێی یاداشتەكە هەریەك لە بریکاری سەرۆكی فراكسیۆنی ئاك پارتی ناجی بۆستانجی، بریکاری سەرۆكی فراكسیۆنی جەهەپە ئۆزگیور ئۆزێل، بریکاری سەرۆكی فراكسیۆنی هەدەپە ئیدریس بالوكەن و بریکاری سەرۆكی فراكسیۆنی مەهەپە ئۆكتای ڤوراڵ لە كۆبوونەوەكەدا بۆچوونی خۆیان دەربڕیوە.
- بابەتی تیرۆر
وەك لە یاداشتەكەدا تۆماركراوە سەرۆكی پەرلەمانی توركیا ئیسماعیل قەهرەمان لەبارەی تیرۆرەوە دەڵێت، "برینێكمان هەیە خوێنی لێدەچۆڕێت، بابەتی تیرۆر لەئارا دایە. ناوی پەكەكەیە یان داعشە، هەرچییەك بێت جیهان لەبەرامبەر بەڵایەكی گەورە دایە. رێگری لە گەشەسەندن و بەرەوپێشچوونمان دەكات. من باوەڕم وایە كە ئێمە دەوڵەتێكی مەزنین و دەتوانین بەسەریدا سەركەوین".
ئۆكتای ڤوڕاڵیش رایگەیاند واژۆكردنی هەموو پارتەكان لەسەر نووسراوێك كە ئیدانەی تیرۆر دەكات و لەلایەن سەرۆكی پەرلەمانیشەوە واژۆكراوە، واتایەكی دەبێت و دەڵێت،"ئەگەر لەمەوبەر راگەیەنراوێكمان هەبێت بۆ ئیدانەكردنی تیرۆر، ئێمە سڵناكەینەوە لە واژۆكردنی راگەیەنراوێكی لەوجۆرە".
ناوبراو لە كۆبوونەوەكەدا رایگەیاندووە، پێویستە هەڵوێستێك دژی تیرۆر نیشان بدرێت و جەختیكردۆتەوە كە تا كۆتایی پشتگیریی هەر جۆرە هەنگاوێك دەكەن بۆ لەناوبردنی پەكەكە.
ئیدریس باڵوكەنیش پێی وابووە كە پێكهێنانی ئەنجوومەنێك دەبێتە هەنگاوێكی كرداری و دەڵێت،"پێموایە ئەو ئەنجوومەنە لەگەڵ ئەزموونی رابردوو و هەموو ئەو پێكدادان و جەنگ و تیرۆر و هەرچی ناودەنین، واژۆ لەسەر هەندێك لەو كارانە دەكات كە سوودیان هەیە لەبارەی ئەم قۆناغانەوە".
- قۆناغی چارەسەر
بەپێی یاداشتەكە ناجی بۆستانجی لەكۆبوونەوەكەدا وەبیریهێناوەتەوە كە لە 2013دا قۆناغی چارەسەر دەستپێكراوە و ئەنجوومەنی دانایان پێكهێنراوە و دەڵێت،"سیاسەتی دیموكراسی ئەجێندای نهێنی نابێت. بەكارهێنانی زمانێكی ناواقعی رەتدەكەمەوە. سەرەنجام هەمووان چییان هەبوو ئاشكرای دەكەن و بڕیارەكان بە كۆمەڵگە رادەگەیەنرێت و كارەكان لەسەری بنیات دەنرێت. قۆناغی چارەسەریش لە بنەڕەتدا بەوشێوەیە بەڕێوەچووە و پێویستە ئەمە لەبیربكەم".
بۆستانجی گوتی: "دەمانەوێت رەزامەندیی كۆمەڵگە بنیات بنێین. ئەوەی لەڕێگەی قۆناغی چارەسەرەوە كارمان بۆ دەكرد ئەوەیە. دەمانەوێت بەڕێگایەكدا بڕۆین بۆ بەدەستهێنانی بەڵێی رەزامەندیی كۆمەڵگە. دەمانەوێت ئاشتی كۆمەڵگە بنیات بنێین. دەمانەوێت ئەمەش بە پەسەندكردنی لەلایەن هەمووانەوە ئەنجام بدرێت".
بۆستانجی جەختیكردۆتەوە كە پەكەكە لەڕێگەی قۆناغی چارەسەرەوە نەڕۆیشتووە و باوەشی بە چەكدا كردووە.
بۆستانجی گوتی: "دەكرێت تێگەیشتنێك لەمە نامۆتر هەبێت، بڵێن ئێمە توندوتیژی زیاد دەكەین با قۆناغی چارەسەر دەست پێ بكات؟ ئایا بە خوێن رشتن داوای قۆناغی چارەسەر دەكرێت؟ كێ چی دەڵێت با بڵێت، قۆناغی چارەسەر سەركەوتوو بووە. چونكە ئەمڕۆ لە قۆناغی دووەمیدا كە لەشێوەی راپەڕینی گشتیدایە لە شارەكاندا خەڵكی دوایان نەكەوتووە".
باڵوكەنیش لەوبارەوە دەڵێت، "وەك ئەنجوومەنی دانوستان، ئەنجوومەنێكی چارەسەر بە نوێنەرایەتی یەكسانی هەر چوار پارتەكە پێكبهێنرێت و لێكۆڵینەوەیەك ئەنجام بدەن لەبارەی كێشەی كورد لە توركیا و هەموو كێشە بنەڕەتییەكانی دیكە و رێگاكانی چارەسەر بە قۆناغی چارەسەریشەوە، پێمان وایە ئەمە هەنگاوێكی گرنگ دەبێت."
- پرسی پارێزبەندی
بریکارانی سەرۆك فراكسیۆنەكان لەبارەی پرسی پارێزبەندیشەوە بۆچوونی خۆیان راگەیاند.
ناجی بۆستانجی لە كۆبوونەوەكەدا رایگەیاندووە، لەبارەی پارێزبەندیەوە هۆكاری جۆراوجۆر هاتۆتە نێو رۆژەڤەكانەوە.
بۆستانجی گوتی: "ئەمانە بەشێكن لە سیاسەتی توركیا. رەخنەگرتن لە دەسەڵات، بەرتیل، تەندەر و تەنازول، ئەمانە لەسەر مەنەسەشەوە باسدەكرێن. نوێنەرەكانتان دۆسیەی تەندەریان هەیە و لە ژێر پارێزگاری و قەڵغاندایە. لەبارەی پارێزبەندییەوە، پێویستە چارەسەرێك بدۆزرێتەوە كە رێگە بە قسە و قسەلۆك نەدات. پێشنیازەكەی ئاك پارتی بەم ئاراستەیە دایە".
بریکاری سەرۆكی فراكسیۆنی جەهەپە ئۆزگیور ئۆزێل لەوبارەوە دەڵێت،"بە گۆڕانكارییەكی دەستووری و سنورداركردنی مادەی 83 لەچوارچێوەی پارێزبەندی لەسەر مەنەسەدا، هەموو ئەو رێكارانە كۆتایی پێدەهێنێت. بەوجۆرە هیچ كەس جگە لە پارێزبەندی سەر مەنەسە، ناتوانێت خۆی لەپشت هیچ شتێكدا حەشار بدات".
بریکاری سەرۆكی فراكسیۆنی هەدەپە ئیدریس باڵوكەن لەبارەی پارێزبەندییەكانەوە دەڵێت، "لەگەڵ ئەوەداین پارێزبەندی هەر 550 پەرلەمانتارەكە هەڵبگیرێت جگە لە پارێزبەندی سەر مەنەسە. ئێمە وەك هەدەپە هیچ دوودڵییەكمان نییە لە كردنەوەی رێگا بۆ دادگایی كردنی هەر كەسێك لەسەر بانگەشەی ئەنجامدانی هەر تاوانێك بە سەركۆماریشەوە. نە ئێمە و نە ویژدانی ئەم كۆمەڵگەیە قبووڵی دەكات ئەو كارە سیاسییانەی لە چوارچێوەی ئازادی رادەربڕین و بۆچوون و رێكخراوەییدا دەكرێن بە تاوانی تیرۆر ناببرێن و تاوانەكانی وەك دزی و گەندەڵی ببەخشرێن".
