Традицијата на грнчарството во тунискиот град Набил, што околу 170 години се пренесува од генерација на генерација, и денес се одржува во целата своја префинетост, при што глината донесена од Табарка оживува во рацете на мајсторите, пишува Анадолу.
Глината донесена од планините на Табарка во Набил се обликува во рацете на мајсторите, па понекогаш се претвора во секојдневен кујнски предмет, а понекогаш, по неколкудневна рачна изработка, во декоративно дело.
Традиционалното производство, кое се одвива во семејна работилница, денес го проширува својот асортиман со декоративни производи, а истовремено се овозможува грнчарската уметност да се пренесува на новите генерации и рачно изработените производи да стигнуваат до странство.
Грнчарскиот мајстор Хабиб бин Осман за Анадолу изјави дека почнал да се занимава со грнчарство на 16-годишна возраст и дека околу 45 години го работи овој занает.
Раскажувајќи дека како дете почнал да работи покрај мајсторите, Бин Осман рече дека во почетокот се занимавал со носење материјали, сушење на производите на сонце и помагање на мајсторите, а со текот на времето научил да ја обликува глината и да ги спојува парчињата.
Бин Осман рече дека со текот на годините се усовршил во различните фази на занаетот и дека грнчарството му обезбедило егзистенција нему и на неговото семејство.
„Јас пораснав со овој занает, ги одгледав и школував моите деца со овој занает и со оваа професија ја обезбедував својата егзистенција“, рече Бин Осман, додавајќи дека низ годините научил голем број млади луѓе на грнчарскиот занает и дека тие денес имаат свои бизниси.
„Сакам младите да го научат овој занает и да застанат на свои нозе. Не сакам нашиот традиционален занает да изумре“, рече Бин Осман.
Глината што се користи во работилницата се носи од регионот Табарка во северозападниот дел на Тунис.
Откако ќе биде подготвена во погоните за обработка во регионот, глината ископана од планините околу Табарка со камиони се испраќа во Набил.
Бин Осман раскажа дека глината, која во работилницата пристигнува во ролни од околу 12 килограми, повторно се обработува за да се подготви за производство.
Глината се обработува и меси со машина, при што се отстрануваат несаканите делови. Потоа се омекнува со вода и се доведува до соодветна конзистентност за обликување.
Подготвената глина се обликува со различни методи во зависност од производот што треба да се изработи.
Мајсторот седнува пред грнчарското тркало, ја обликува глината со рацете и за кратко време ја создава основната форма на производот.
Покрај грнчарското тркало, во работилницата се користат и различни калапи за изработка на различни производи. Фигурите на птици и гулаби, како и декоративните производи, се обликуваат со помош на овие калапи.
Површината на некои производи се украсува со мали парчиња глина. Парчињата во форма на листови, откако ќе се омекнат со вода, едно по едно се прицврстуваат на основната форма, повторно со употреба на вода. На тој начин на површината на производите се создаваат релјефни и тродимензионални шари.
Производите на кои им се завршени обликувањето и украсувањето се бојат, со што ги добиваат своите декоративни карактеристики.
Дваесет и четиригодишниот Адем бин Алаја, додека го продолжува универзитетското образование, работи и во семејната работилница, особено во делот за боење и украсување.
Бин Алаја рече дека почнал да се занимава со грнчарство уште како дете и раскажа дека производите најпрво ги подготвуваат со бел материјал за премачкување, а потоа ги украсуваат со различни бои.
Тој раскажа дека подготовката и украсувањето на некои производи траат околу една недела, истакнувајќи дека традиционалното производство бара внимание и трпение.
Бин Алаја истакна дека производите на кои им е завршено боењето и украсувањето во последната фаза се испраќаат во печка, додавајќи дека производите се печат на температура од околу 1.024 степени и по вадењето од печката стануваат подготвени за употреба или продажба.
Сопственикот на работилницата Мухамед бин Ахмед Алаја рече дека грнчарскиот занает го научил од својот татко, а неговиот татко од својот татко.
„Овој занает го научив од татко ми. Татко ми го научил од дедо ми, а дедо ми од неговиот татко. Имаме приказна која така се пренесува“, рече Алаја.
Истакна дека објектот што се користи како продажно место во стариот центар на Набил е стар повеќе од 450 години, додавајќи дека објектот во минатото му припаѓал на еврејско семејство, а подоцна бил купен од неговите предци.
Тој раскажа дека семејството започнало со производство на грнчарски производи во овој објект, кој со текот на времето бил претворен во изложбен и продажен простор, додавајќи дека производството денес продолжува во работилница во близина на индустриската зона надвор од Набил.
Алаја истакна дека грнчарската дејност на семејството има историја од околу 170 години, додавајќи дека грнчарството од Набил е познато по своите препознатливи сино-бели украси.
Работилницата традиционално произведува чинии и различни садови што се користат во кујната, а во последно време дизајнира и декоративни производи.
Покрај вазни, саксии, декоративни садови и различни фигури, се продаваат и производи изработени со различни техники на релјефно украсување.
Алаја исто така рече дека производите изработени со традиционални методи на производство привлекуваат големо внимание, особено кај странските купувачи.
Раскажувајќи дека испраќаат производи во Италија, Франција и САД, Алаја нагласи дека рачната изработка им дава автентичност на производите.
„Во земји како Италија и Германија, луѓето повеќе ги сакаат рачно изработените производи направени со традиционални методи отколку новите производи произведени со машини“, рече тој.
Во продажниот простор и работилницата работат вкупно 9 лица, од кои 3 се членови на семејството.
Младите членови на семејството Алаја исто така имаат улога во продолжувањето на традицијата на грнчарството.
Шеснаесетгодишниот Енес бин Алаја главно работи на историското продажно место, а повремено учествува и во производството во работилницата.
Дваесет и четиригодишниот Адем бин Алаја, додека го продолжува универзитетското образование, работи во работилницата и особено се занимава со боење и украсување на производите.
