Случаите на седум видови рак значително се зголемиле кај лица помлади од 50 години во Англија, покажува анализата објавена денес од Меѓународниот фонд за истражување на ракот, јавува Анадолу.
Организацијата ги анализирала официјалните податоци од регистрите за рак за 12 видови рак во Англија во периодот од 2001 до 2023 година. Значително зголемување на бројот на случаи е забележано кај ракот на дојката, дебелото црево и ректумот, бубрезите, црниот дроб, панкреасот, простатата и матката.
Најголем пропорционален пораст е забележан кај ракот на простата.
Бројот на дијагностицирани случаи кај мажи помлади од 50 години се зголемил од 158 во 2001 година на 640 во 2023 година, односно повеќе од четирикратно.
Стапката на заболување се зголемила од 1 на 3,6 случаи на 100.000 мажи.
И покрај зголемувањето на бројот на случаи, ракот на простата останува редок во оваа возрасна група, со помалку од четири случаи на 100.000 мажи во 2023 година.
Ракот на дебелото црево и ректумот со ран почеток, исто така, значително се зголемил. Кај жените стапката се зголемила од 3,8 на 8,3 случаи на 100.000, додека кај мажите пораснала од 4 на 8,4 случаи на 100.000.
Стапката на рак на матката се зголемила повеќе од двојно, од 1,8 на 3,9 случаи на 100.000 жени. Ракот на бубрезите се зголемил од 1,2 на 2,3 случаи на 100.000 жени и од 1,9 на 3,6 случаи на 100.000 мажи.
Ракот на дојката останал најчесто дијагностицираниот вид рак кај жените помлади од 50 години, при што стапката на заболување се зголемила од 42 на 47,5 случаи на 100.000. Помали зголемувања на случаи се забележани и кај ракот на црниот дроб и панкреасот.
Анализата ги опфатила и податоците од регистрите во САД и Холандија. Во САД значително зголемување на бројот на случаи е утврдено кај пет видови рак – на дојката, дебелото црево и ректумот, бубрезите, панкреасот и матката – а во Холандија кај четири: ракот на грлото на матката, дебелото црево и ректумот, бубрезите и црниот дроб.
– Причините не се целосно утврдени –
Меѓународниот фонд за истражување на ракот предупреди дека анализата ги утврдува трендовите, но не утврдува што ги предизвикало.
„Краткиот одговор е дека сè уште не знаеме целосно“, соопшти организацијата, додавајќи дека веројатно повеќе фактори што заемно дејствуваат влијаат врз податоците.
Промените на ниво на населението во однос на дебелината, физичката активност и исхраната би можеле делумно да го објаснат зголемувањето на бројот на случаи. Исхраната богата со црвено и преработено месо, брза храна и засладени пијалаци, како и исхраната сиромашна со растителни влакна, поврзана е со зголемен ризик од одредени видови рак.
Пушењето, консумирањето алкохол и прекумерното изложување на сонце се меѓу другите фактори на ризик за рак врз кои може да се влијае. Сепак, организацијата нагласи дека овие фактори веројатно објаснуваат само дел од промените и не треба да се толкуваат како доказ дека личните избори ги предизвикале индивидуалните случаи.
Истражувачите, исто така, испитуваат дали загадувањето, хемикалиите, пластиката, употребата на антибиотици и промените во цревниот микробиом би можеле да влијаат врз ризикот од рак низ генерациите.
Подобрата информираност и дијагностика би можеле да објаснат дел од зголемувањето на бројот на случаи бидејќи младите возрасни сега имаат поголема веројатност да ги препознаат симптомите и да побараат медицинска помош. Подобрите методи на тестирање, исто така, може да откријат случаи на рак што претходно можеби останувале незабележани.
Фондот соопшти дека подобреното откривање не е единствена причина за зголемениот број случаи, особено кај оние видови рак кај кои расте и смртноста.
Сепак, ракот останува главно болест на повозрасните лица. Во развиените земји просечната возраст при поставување на дијагнозата е над 60 години, додека случаите со ран почеток сè уште се ретки во споредба со оние кај лицата над 50 години.
Податоците за Англија се пресметани со користење стапки на заболување специфични за возраста, кои ја земаат предвид големината на популацијата помлада од 50 години, но не и промените во нејзината внатрешна возрасна структура.
Фондот рече дека ќе бидат потребни дополнителни истражувања на генетиката, изложеноста на фактори од животната средина, биологијата на туморите и микробиомот за да се објасни зошто некои видови рак стануваат почести кај помладите генерации.
