Турските научници ја завршија Шестата арктичка експедиција со значајни научни истражувања
- Мисијата опфати 12 научни проекти од областа на океанографијата, биологијата, хемијата, атмосферската динамика, метеорологијата, геодезијата и сателитските системи
Uğur Aslanhan, Muhammed Enes Yıldırım
31 Јули 2026•Ажурирано: 31 Јули 2026
photo: Muhammed Enes Yıldırım / AA
ИСТАНБУЛ
Турските научници ја завршија Шестата национална научна истражувачка експедиција на Арктикот, за време на која спроведоа истражувања за влијанието на климатските промени врз морските екосистеми, како и студии од областа на вселенските технологии и системите за позиционирање, јавува Анадолу.
Експедицијата TASE-VI беше реализирана под покровителство на Претседателството на Република Турција, во координација со Министерството за индустрија и технологија, а ја предводеше Институтот за поларни истражувања при турскиот Совет за научни и технолошки истражувања.
Мисијата опфати 12 научни проекти од областа на океанографијата, биологијата, хемијата, атмосферската динамика, метеорологијата, геодезијата и сателитските системи.
Во експедицијата учествуваа 12 турски научници, заедно со тројца истражувачи од Аргентина, Бугарија и Уругвај.
Фотографија : Muhammed Enes Yıldırım/AA
Тимот со брод стигна до 82. степен северна географска ширина, продолжувајќи ги истражувањата во рамките на Националната стратегија на Турција за поларна наука, со фокус на глобалните климатски промени, загрозените екосистеми и притисоците врз животната средина предизвикани од човекот.
Професорот Денизхан Вардар од Институтот за морски науки и менаџмент при Универзитетот во Истанбул изјави дека неговиот тим проучувал како климатските промени влијаат врз организмите што живеат на морското дно.
„Нашата работа има две важни компоненти. Прво, собравме слики од 28 локации на морското дно за да ја испитаме површинската покриеност на организмите таму“, рече Вардар.
„Исто така, користиме подводни роботи и дронови за да ги утврдиме границите на областите каде што овие организми почнуваат и завршуваат. Покрај тоа, вршиме подводно снимање на исклучително важни и интересни локации, особено во областите пред глечерите.“
Професорката Филиз Алтај од Одделот за инженерство на храна при Истанбулскиот технички универзитет изјави дека нејзиниот проект во два дела ги комбинира нанотехнологијата, вселенските истражувања и морската биологија.
„Првиот дел има за цел да ја утврди стабилноста на лабораториски произведените наноматеријали под симулирани вселенски услови“, рече таа.
„Во другиот дел, работиме на екстракција на везикули познати како егзозоми, кои овозможуваат комуникација меѓу клетките, од риби кои се автохтони во регионот“, додаде Алтај.
Фотографија : Muhammed Enes Yıldırım/AA
Медицински тим исто така остана на должност во текот на целата експедиција за да одговори при случај на болести и итни случаи.
Заменик-раководителката на експедицијата и медицински службеник, вонреден професор Бенгусу Мирасоглу, изјави дека подготовките започнале многу пред тимот да отпатува на Арктикот, при што сите учесници минале низ детални медицински прегледи и тестови.
„Целта на овие проверки беше да се спречат потенцијалните здравствени ризици овде, да се преземат мерки на претпазливост против болести и да се обезбеди третман кога е потребно“, рече таа.
„Учесниците исто така добија обука за основни здравствени прашања пред заминувањето“, изјави Мирасоглу, додавајќи дека експедицијата не се соочила со поголеми медицински проблеми.
Истражувачкиот асистент Озкан Озел од Институтот за морски науки и технологија при Универзитетот „Докуз Ејлул“ истакна дека изборот на архипелагот Свалбард бил особено важен за разбирање на ефектите од глобалните климатски промени.
„Ова е еден од специјалните региони каде што атмосферските процеси стапуваат во интеракција со морињата и океанските води“, рече тој. „Особено за океанографските студии, тој делува како природна лабораторија во која се мешаат слатката и солената вода.“
Фотографија : Muhammed Enes Yıldırım/AA
„Спроведувањето истражувања на истите локации во текот на приближно три години ќе обезбеди вредни долгорочни податоци за стапките на топење на глечерите, како и за пошироките ефекти од климатските промени“, додаде тој.
Озел рече дека следењето на областите каде што глацијалната слатка вода се меша со морската вода исто така ќе им помогне на научниците подобро да го разберат екосистемот околу Свалбард и да развијат проекции за иднината.
Во рамките на експедицијата беа тестирани и сателитски системи за позиционирање под арктички услови.
Емре Боздоган, истражувачки асистент на Одделот за геоматичко инженерство при Техничкиот универзитет во Гебзе, изјави дека тимот започнал со собирање податоци со три приемници и антени за Глобалниот навигациски сателитски систем (ГНСС) од нивната почетна точка во Тромсо, Норвешка.
„Нашата цел е да ги тестираме перформансите на различни ГНСС-техники во реално време под арктички поларни услови“, рече Боздоган.
Истражувачите ќе испитаат дали загубите на податоци предизвикани од прекините на ГНСС-сигналите и корекциите можат да се надминат со помош на кинематски софтвер за позиционирање базиран на Виртуелна референтна станица кој се развива како дел од проектот.
„Нашата цел е да обезбедиме непрекинато позиционирање што ќе ѝ користи и на нашата земја и на светската научна литература од оваа област“, рече тој.
Мурат Чуребал, апсолвент по геоматичко инженерство на Истанбулскиот технички универзитет, исто така учествуваше откако неговиот проект за испитување прецизни методи за позиционирање во ГНСС-системите беше прифатен од ТУБИТАК.
„Интересот за поларните региони се појави кај мене уште од почетокот на студиите на факултет“, рече Чуребал. „За среќа, успеав да стигнам овде. Се надевам дека ќе учествувам уште во многу експедиции. Многу сум возбуден и среќен.“
Турските научници ја завршија Шестата арктичка експедиција со значајни научни истражувања