Турција в среда ќе ја одбележи 10-годишнината од неуспешниот обид за државен удар на 15 јули 2016 година, извршен од припадници на терористичката организација ФЕТО, во кој животот го загубија 253 лица и се направи обид за соборување на демократскиот поредок во земјата, јавува Анадолу.
Претставувајќи се како религиозно движење, инфилтрирајќи се во државните институции, вклучувајќи ги и Турските вооружени сили, ФЕТО се обиде да ја преземе власта преку воен удар по години тајна организација во државата.
Пред обидот за пуч, организацијата спроведе неколку операции против Владата, вклучувајќи обиди за повикување на распит на тогашниот потсекретар на Националната разузнавачка служба (МИТ), Хакан Фидан, истрагите од 17 до 25 декември и запирањето на камиони на МИТ.
По победата на Партијата за правда и развој (АК Партија) на изборите на 1 ноември 2015 година и очекувајќи отстранување на офицерите поврзани со ФЕТО преку одлуките на Врховниот воен совет, организацијата ги забрза своите планови.
Водачот на ФЕТО, Фетулах Ѓулен, ги повика припадниците на организацијата во рамките на војската да извршат пуч за време на телевизиско појавување на 19 март 2016 година.
Високи цивилни и воени припадници подоцна ги финализираа подготовките преку состаноци во Турција и САД, каде што Адил Оксуз и Кемал Батмаз му го презентираа планот за државен удар на Ѓулен пред да се вратат во Турција неколку дена пред операцијата.
Часови пред планираниот државен удар, мајор кој служеше во Командата на военото воздухопловство го информираше МИТ дека припадници на ФЕТО планираат да го притворат Фидан. Информацијата му беше пренесена на тогашниот заменик-началник на Генералштабот, генерал Јашар Ѓулер, кој го информираше тогашниот началник на Генералштабот Хулуси Акар.
Акар им нареди на воените авиони да се вратат во своите бази, го затвори воздушниот простор и им наложи на командантите да ги ограничат воените движења. Откако дознале дека нивните планови се разоткриени, планираниот обид за државен удар, што требаше да започне во 3 часот наутро на 16 јули, беше поместен за 20:30 часот на 15 јули.
Воени возила беа распоредени низ Анкара, додека пучистите окупираа стратегиски места и издадоа наредби за воена состојба. Наредникот Булент Ајдин стана првото лице убиено за време на обидот за државен удар откако беше застрелан во седиштето на Генералштабот.
Борбени авиони Ф-16 летаа ниско над Анкара, додека војниците го блокираа Босфорскиот мост и Мостот „Фатих Султан Мехмет“ во Истанбул. Тогашниот премиер Бинали Јилдирим рече дека Владата останува на функција додека обвинителите започнаа кривична истрага.
Пилотите пучисти ги бомбардираа Одделот за полициска авијација и Одделот за специјални операции во Голбаши, Анкара, го нападнаа комплексот на МИТ во Јенимахале и го зазедоа државниот сервис ТРТ за да го принудат читањето на декларацијата за пуч.
Во 00:24 часот на 16 јули, претседателот Реџеп Таип Ердоган се појави во живо на Си-ен-ен Турк и ги повика граѓаните да излезеат на улиците. Илјадници луѓе ги преплавија улиците, соочувајќи се со пучистите низ целата земја и покрај повторените напади.
Наредникот на штабот Омер Халисдемир, дејствувајќи по наредба на командантот на специјалните сили, генерал-потполковник Зекаи Аксакали, го застрела бригадниот генерал-пучист Семих Терзи кога тој пристигна да ја освои Командата на специјалните сили. Халисдемир веднаш беше убиен од придружните војници на пучистите.
Пучистите, исто така, двапати го бомбардираа Големото народно собрание на Турција и ги нападнаа објектите на ТУРКСАТ, додека полицијата ја врати контролата врз ТРТ и ги притвори оние што го окупираа јавниот сервис.
Насилството продолжи и во утринските часови кога безбедносните сили ја вратија контролата. Тогашниот премиер Јилдирим го овласти генерал-потполковник Зија Кемал Кадиоглу да собори авиони контролирани од пучистите.
Акар беше спасен од воздухопловната база Акинџи, а по инструкции на Ердоган, главната писта на базата беше погодена за да се спречат понатамошни полетувања.
Во 12:57 часот на 16 јули, Јилдирим објави дека обидот за државен удар е потиснат. Неуспешниот државен удар беше сузбиен во рок од околу 21 час преку граѓански отпор и дејствувањето на лојалните безбедносни сили.
Официјалните бројки покажаа дека 253 цивили и припадници на безбедносните сили се убиени. Пучистите распоредија околу 9.000 воени лица, 35 авиони, 37 хеликоптери, 246 оклопни возила, вклучувајќи 74 тенкови и речиси 4.000 парчиња лесно оружје.
Ѓулен, кој ја основа организацијата во 1960-тите и избега во САД во 1999 година, го водеше обидот за државен удар на 15 јули и други операции од Пенсилванија, соопштија турските власти.
И покрај тоа што Турција поднесе седум барања за екстрадиција што опфаќаа 27 обвиненија, американските власти не го екстрадираа.
Ѓулен почина на 20 октомври 2024 година, во кампусот Монро во болницата „Сент Лук“ во Пенсилванија. Неговата смрт им беше официјално потврдена на турските власти преку документ доставен од американскиот Стејт департмент.
