ABD'nin sağlık sigortası açmazı

WASHINGTON - Gülbin Yıldırım

ABD'nin sağlık reformu açmazı, siyasetçilerin pahalı ve verimsiz sağlık sistemini düzeltmekten ziyade ideolojik farklılıklara odaklanması nedeniyle uzun süre çözülmeyebilir.

ABD'de "yılan hikayesine" dönen yeni sağlık sigortası reformu, ülkenin karmaşık ve verimsiz sağlık sistemini tamir etmenin hiç de kolay olmadığını ortaya koydu.

Geçen yıl yapılan seçimlerin ardından hem Beyaz Saray hem de Kongre'nin kontrolünü ele geçiren Cumhuriyetçi Parti, iptali için 7 yıldır durmaksızın uğraştığı "Düşük Maliyetli Sağlık Sigortası Yasası'na (Obamacare)" henüz başarılı bir alternatif üretebilmiş değil...

Cumhuriyetçi Kongre üyelerinin şimdiye kadar hazırladığı alternatif sağlık tasarıları, mevcut sistemin eksikliklerini gidermek yerine durumu daha da kötüleştireceği endişeleriyle yeterli desteği bulamadı.

Partiler üstü Kongre Bütçe Ofisi'nin (CBO) yaptığı analizlerin, yeni sağlık sigortası tasarılarının ülkedeki sigortasız birey sayısını 22-24 milyon arasında artıracağına işaret etmesi, muhalefetin büyümesinde etkili oldu.

Trump, sadece ikna turlarına katılıyor

Göreve gelir gelmez Obamacare'i iptal edeceğini taahhüt eden ABD Başkanı Donald Trump ve Beyaz Saray, sağlık sigortası tasarılarının hazırlanmasında önemli bir rol oynamadı. Trump, Cumhuriyetçi Kongre liderleri Ryan Paul ve Mitchell McConnell'ın hazırladığı sağlık reformu tasarılarına, diğer parti üyelerini ikna etme çabalarıyla destek veriyor.

Öte yandan, söz konusu tasarıların Trump'ın başkan seçilmeden önce verdiği vaatlerle örtüşmemesi, hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat seçmenleri rahatsız ediyor. Trump'ın, başkan seçilmeden önce birçok kez engellilere, hamilelere, çocuklara ve düşük gelirlilere sağlanan devlet destekli sağlık sigortasına (Medicaid) dokunmayacağını söylemesine karşın tasarılar, Medicaid'den milyonlarca dolar kesilmesini hedefliyor.

Ülkede yapılan son anketlere göre, halkın büyük bölümü, Cumhuriyetçilerin verilen vaatleri karşılamayan yeni sağlık tasarılarını desteklemiyor.

Obamacare'i neden değiştirmek istiyorlar?

Cumhuriyetçilerin seçimlerde hem Kongre'yi hem Beyaz Saray'ı ele geçirmelerine karşın neden daha iyi bir reform öneremedikleri, ABD'nin karmaşık sağlık sistemini bilmeyenler için büyük bir muamma...

Söz konusu muammaya ışık tutabilmek için öncelikle Cumhuriyetçilerin Obamacare'i neden iptal etmek istediğini anlamak gerekiyor. Genel olarak "küçük hükümet" ve "serbest piyasa ekonomisi" çizgisinde ilerleyen Cumhuriyetçilerin, Obamacare'i istememe nedenlerini ideolojik ve ekonomik olarak ikiye ayırmakta fayda var.

Tartıya konabilse çok daha ağır basacak ideolojik nedenlerin başında Obamacare'in sağlık sigortasını zorunlu kılması, fakirlere ve düşük gelirlilere ücretsiz veya düşük maliyetli sigorta imkanı sunması ve zenginlerin vergilerini artırması geliyor.

Federal hükümetin ekonomiye müdahale etmemesini savunan Cumhuriyetçiler, Obamacare'in, bu uygulamalarla hem bireysel özgürlükleri hem de serbest piyasa ekonomisini ihlal ettiğine inanıyor. Ülkede kamu destekli sağlık sigortasını sosyalizmin başlangıcı olarak gören Cumhuriyetçilerin sayısı azımsanamayacak düzeyde...

Diğer taraftan, Obamacare'e yönelik muhalefetin ekonomik nedenlerinden en önemlisi federal bütçeye olumsuz etkisi... Cumhuriyetçi Parti tarafından Obamacare'in federal harcamaları rekor seviyeye çıkararak bütçe açığını sürdürülemez hale getirdiği savunuluyor.

Ekonomik nedenlerden bir diğeri ise Obamacare'in 50 ve üzerinde çalışanı bulunan iş yerlerine sağlık sigortası sağlama zorunluğu ve zenginlere ek vergi getirmesi... Cumhuriyetçiler, Obamacare'in şirketlerin üretime yapacakları yatırımı sağlık sigortası için harcamalarına neden olarak büyümeyi sınırladığına inanıyor. Ayrıca, genel sağlık sigortasının kapsamını genişlettiği için poliçe fiyatlarını kısa vadede artırmış olması, Obamacare'e karşı çıkanların bir diğer argümanını oluşturuyor.

Cumhuriyetçiler, hem söz konusu nedenlerden dolayı hem de Obama'nın en önemli mirasını silmek için yeni bir sağlık reformu çıkarmayı istiyor. Cumhuriyetçilerin hazırladığı yeni reform tasarılarının verilen sözlerle örtüşmemesi ise işleri karmaşıklaştırıyor.

Zorunluluğun iptali ile primleri düşürmek aynı anda başarılamaz

Obamacare'in iptaliyle hem sağlık sigortası zorunluluğunu kaldırmayı hem de yükselen maliyetleri aşağı çekmeyi vadeden Cumhuriyetçiler, aslında "imkansızı başarmaya" çalışıyor.

Sağlık sigortası zorunluluğunun kaldırılması halinde birçok genç ve sağlıklı Amerikalı, daha önce yaptıkları gibi sigorta almamayı tercih edecek. Diğer taraftan, sağlık hizmetlerine gençlere göre çok daha fazla ihtiyaç duyan yaşlı, hasta ve çocuklar mecburen sigortalanmak zorunda kalacak.

Zorunlu sağlık sigortasının iptali, yüksek risk grubunda yer alan (yaşlı, hasta ve çocuklar) Amerikalıların poliçe fiyatlarının kayda değer şekilde yükselmesine yol açacak. Sigorta fiyatlarının yükselmesini, düşük ve orta gelirlilerin finansal yetersizlik nedeniyle sigortasını kaybetmesi takip edecek. Böylece ülkede Obamacare öncesinde yaşanan duruma geri dönülecek.

Buna karşın Obamacare'i ne pahasına olursa feshetmeye baş koyan Cumhuriyetçilerin, bugünden sonra bundan vazgeçmesi, bir nevi "siyasi intihar" olacağından mümkün görünmüyor.

Cumhuriyetçiler, Obamacare'in çökmesi için ellerindeki tüm gücü kullandıkları için yerine yeni bir alternatif koymak zorunda... Şu ana kadar hazırlanan tasarılar baz alındığında yeni sağlık reformunun, sistemin problemlerini çözmesini beklemek "naiflik" olur.