İngiltere'de AB referandumuna 1 ay kaldı

LONDRA

Birleşik Krallık'ta bir ay sonra halk, 28 üyeli Avrupa Birliği'nde (AB) kalıp kalmamaya karar verecek.

İngiliz halkı 23 Haziran Perşembe günü, "Birleşik Krallık AB üyesi olarak kalmalı mı, yoksa AB'den ayrılmalı mı?" sorusunu yanıtlamak üzere sandık başına gidecek.

Ülkenin 1973 yılından bu yana sürdürdüğü AB üyeliği ilgili yapılacak referandumda, 18 yaş üzeri İngiliz, İrlandalı ve Milletler Topluluğu vatandaşları oy kullanabilecek. Ayrıca, son 15 yıl seçmen kütüğüne kayıtlı olan ancak Birleşik Krallık dışında yaşayan İngiliz vatandaşları da oy verebilecek.

2. Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa ülkeleri arasında özellikle ekonomik işbirliğini geliştirmek amaçlı kurulan AB üyeliğine ilişkin ülkede yapılan son kamuoyu yoklamaları, az farkla da olsa birlikte kalmaktan yana olanların önde olduğunu gösteriyor.

"YouGov" adlı araştırma şirketinin yaptığı son ankete göre, yüzde 44 AB'de kalmak, yüzde 40 ise AB'den ayrılmak istiyor. Ancak anketörler ülkede yaklaşık yüzde 15'lik kesimin henüz kararını vermediğine dikkati çekiyor.

"Özel ilişki" için yeniden müzakere

İngiltere Başbakanı David Cameron, geçen yıl, genel seçimi kazanırsa genel başkanı olduğu Muhafazakar Parti'de yükselen AB karşıtlığının da etkisiyle ülkesinin AB üyeliğini referanduma götüreceği sözü verdi.

Cameron sözünü tutarak, yeniden seçilmesinden birkaç ay sonra AB ile egemenlik, ekonomi yönetimi, rekabet ve göç başlıkları altında yeniden müzakereler yürüttü. Cameron bu yıl başında Brüksel ile nihai metninde mutabık kalınan anlaşmanın, İngiltere AB'de kalmaya karar verdiği an yürürülüğe gireceğini söyledi. Ülkesinin 28 üyeli birlikle "özel bir ilişkisi olacağını" kaydeden Cameron, anlaşmayla AB'den gelen yoğun göçün ve Brüksel'in Londra üzerindeki baskısının azalacağını dile getirdi.

Özellikle İngiltere'deki AB göçmenlerinin sosyal yardımlardan faydalanmalarına sınırlamalar getirecek olan Cameron, birlik ile yürüttüğü yeniden müzakerelerden istediğini kopardığını ve ülkesinin birlik içerisinde kalması gerektiğini ifade etti.

İngiliz siyaseti ise AB üyeliği konusunda bölünmüş gözüküyor.

AB ve göçmen karşıtlığıyla bilinen ve geçen yılki genel seçimde 4 milyon kişinin oyunu alan Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisi (UKIP) ile Cameron'ın lideri olduğu Muhafazakar Parti'den bazı bakanlar ve milletvekilleri AB'nin "dayatmacı" kurallarına karşı çıkıyor. İngiltere'nin kendi sınırlarını kendi kontrol etmesi gerektiğini savunan AB karşıtları, ülkeye çalışmak için gelen AB göçmenlerinin sayısının kısıtlanması gerektiğini de dile getiriyor.

İki farklı kampanya

Cameron'ın kabinesindeki 5 bakan dışındaki 16 bakan ülkenin AB'de kalması gerektiğini savunuyor. Ana muhalefetteki İşçi Partisi de ülkenin AB üyeliğinin devam etmesinden yana. ABD, Almanya, Fransa gibi ülkelerin liderlerinden de İngiltere'nin AB'de kalmasının uluslararası konjonktür için faydalı olacağına dair mesajlar geliyor.

Ülkenin AB'de kalmasından yana olanlar, üyeliğin özellikle ekonomik ve ticari faydalarına dikkati çekiyor. İngiltere, toplam ihracatının yaklaşık yüzde 45'ini, toplam ithalatının ise yaklaşık yüzde 54'ünü AB ülkeleri ile yapıyor ve yaklaşık 2 milyon AB üyesi vatandaşı Birleşik Krallık'ta çalışıyor.

Ayrıca, İngiltere'nin birlikten ayrılması halinde uluslararası etkinliğinin azalacağı ve ülkedeki güvenlik tehdidinin artacağı savunuluyor.

Bu çerçevede ülkede AB üyeliğinin devam etmesini isteyenler "Britanya Avrupa'da Daha Güçlü", birlikten ayrılmaktan yana olanlar ise "Ayrılmak için Oy Ver" isimli iki farklı kampanya yürütüyor.

İngiltere AB'den ayrılırsa ne olacak?

Referandum sonucunun 23 Haziran akşamı sandıkların kapanmasının ardından 24 Haziran sabahı belli olması bekleniyor. Sonuç, İngiltere'nin AB'den çıkması yönünde olursa, bunun hemen olması öngörülmüyor.

Birleşik Krallık'ın AB'den ayrılmasının en az 2 yıl süreceği, bu süre içerisinde de İngiltere'nin AB kurallarına uymaya devam edeceği bildiriliyor.

İngiltere'nin AB'den çıkması halinde İngiliz vatandaşlarının AB ülkelerine seyahat etmek için vize almaları gerekip gerekmeyeceği AB ile varılacak anlaşmaya bağlı olacak.

İngiltere, birlikten çıkmasına karşın ortak pazarda kalmayı sürdürürse, İngiliz vatandaşları AB ülkelerinde çalışmaya devam edebilecek. Ancak eğer İngiliz hükümeti AB vatandaşlarına çalışma izni kısıtlaması getirirse, İngiliz vatandaşlarının da AB ülkelerinde çalışmak için vize almaları gerekecek.

Olası ayrılığın ayrıca İskoçya'da yeni bir referandumu tetikleyebileceği belirtiliyor.

43 yıl önce Muhafazakar Parti hükümeti döneminde Avrupa Ekonomik Topluluğu'na (AET) üye olan İngiltere'de referandumdan AB'den çıkılmasından yana sonuç çıkarsa, ülke yine bir Muhafazakar Parti hükümeti döneminde birlikten ayrılmış olacak.

Muhabir: Aslı Aral