GÖRÜŞ - 2023'te yapay zeka gündemi

Blockchain & Yapay Zeka Akademi Kurucusu Devrim Danyal, yapay zeka alanındaki gelişmeleri AA Analiz için kaleme aldı.

***

Teknolojinin hızla evrildiği dünyada yapay zeka önemli bir odak noktası haline geldi. 2023 yılı bu alandaki bir dizi önemli gelişmeyi beraberinde getirdi. Yapay zeka son yıllarda hızla gelişen ve hayatımızın her alanında etkilerini gösteren bir teknoloji olarak karşımıza çıktı. 1950'lerden bugüne hesaplama gücündeki artış, derin öğrenme tekniklerindeki ilerlemeler ve büyük veri analitiği sayesinde, yapay zeka uygulamaları birçok sektörde köklü değişikliklere neden oldu. Sağlık, finans, eğitim ve imalat sektörlerindeki bu gelişmeler, endüstriler arası etkileşimi artırdı ve verimliliği maksimize etti.

Üretken yapay zeka

Yapay zeka alanında 2023'te yaşanan en önemli gelişmelerden biri, üretken yapay zeka alanındaki ilerlemeler oldu. Üretken yapay zeka, makineleri, yeni fikirler ve içerikler üretebilen bir düzeye getirmeyi amaçlayan bir alan olarak tarihte yerini aldı. Bu alandaki gelişmeler, yapay zekanın sanat, müzik, tasarım, yazılım geliştirme ve daha pek çok alanda kullanılmasına olanak tanırken, bu teknoloji, özellikle sözel ve görsele hitap eden sektörlerde önemli gelişmelere yol açtı.

Sözel yapay zeka uygulamaları

İletişim süreçlerinde sektörel bazlı önemli adımlar atan başlıca sözel yapay zeka uygulama alanlarına bakacak olursak; örneğin sohbet robotları yapay zeka destekli yazılımlar aracılığıyla kullanıcılarla doğal bir şekilde iletişim kurmaya başladı. Sohbet robotlarının kullanımı 2023'te, müşteri hizmetleri, satış ve pazarlama gibi alanlarda yaygınlaştı. Benzer şekilde görev yapan sanal asistanlar, kullanıcıların günlük işlerini kolaylaştırmak için tasarlanmış yapay zeka destekli uygulamaların başında yerlerini aldı. Sanal asistanların kullanımı, akıllı telefonlar, akıllı ev cihazları ve otomobiller gibi farklı platformlarda 2023'te kendini iyice göstermeye başladı. Diyalog destekli arama motorları, kullanıcıların doğal dillerini kullanarak arama motorlarıyla etkileşim kurmasını sağladıkları için yaygın olarak kullanılmaya başladı. Yapay zeka modellerinin dil anlama ve üretme yeteneklerindeki gelişmeler, çeviri, özetleme ve metin analizi gibi alanlarda daha etkili uygulamalara yol açtı.

Görsel sektörde yaşanan bazı gelişmeler

Görsel sektörde yapay zeka teknolojisinin en önemli kullanım alanlarından biri, bilgisayarlı görme (CV) yeteneği ile görüntü ve videoları analiz etmek ve anlamlandırmak olarak öne çıktı. Yapay zekanın görsel sektörde daha yaygın şekilde kullanılmasını sağlayan başlıca gelişmelerin bazılarını şu şekilde sıralanabilir: Görüntülerin nesneleri, sahneleri veya yüzleri tanımlama yeteneği sayesinde görüntü tanıma teknolojisi, güvenlik, sağlık ve eğlence gibi alanlarda yaygın olarak kullanılmaya başladı. Video analizi ise videolardaki nesneleri, etkinlikleri veya davranışları tanımlamak için kullanma yeteneğidir. Bu teknoloji de yapay zeka ile desteklenerek trafik güvenliği, üretim kontrolü ve müşteri davranışı analizi gibi alanlarda yaygın olarak kullanılmaya başladı. Yaratıcı içerik üretiminde kullanılan yapay zeka aracılığıyla hayal dünyasının ötesinde içerik üretimi için de yapay zeka kullanılmaya başlandı. Bu teknolojiler resim, müzik, video ve yazı stilleri üretiminde kullanılarak sanat, müzik ve eğlence gibi alanlarda yaygınlaştı.

Sözel ve görsel yapay zeka uygulamalarının başı çektiği teknolojik faydalar farklı sektörler için de kendine özgü çözümler üretir hale geldi. Örneğin, sağlık sektöründe teşhis süreçlerinin hızlanması ve tedavi planlamasının iyileştirilmesi gibi alanlarda gözle görülür başarı elde edildi. Tıp alanında özellikle görüntü analizi ve hastalık teşhisi konularında kullanılan yapay zeka uygulamalarındaki ilerlemeler dikkati çekiyor. Sektörel gelişmeler, daha hızlı ve doğru tanılarla tedavi süreçlerini iyileştirmeyi amaçlıyor. Finans sektöründe ise dolandırıcılık tespiti konusundaki başarılar, yapay zekanın güvenlik alanındaki etkisini gösteriyor. Yapay zeka uygulamalarının herkes için erişilebilir olması önemlidir. Engellilere yönelik çözümler, yapay zekanın toplumun tamamına fayda sağlamasını sağlar. Bu alandaki gelişmeler, teknolojinin herkes için daha adaletli bir şekilde kullanılmasını sağlar.

Yapay zeka, günlük yaşama entegre olmaya da devam ediyor. Akıllı ev sistemleri, kişisel asistanlar ve özelleştirilmiş öneri motorları, insanların daha verimli ve kolay bir yaşam sürmelerine yardımcı oluyor. Yapay zeka destekli sürüş sistemlerindeki ilerlemeler, otonom araçların daha güvenilir ve karmaşık trafik koşullarında daha etkili bir şekilde kullanılmasına olanak tanıyor. Enerji yönetimi, sürdürülebilirlik ve çevre izleme alanlarında kullanılabilecek çeşitli uygulamalara odaklanan bu gelişmeler, kaynakların daha verimli bir şekilde kullanılmasına ve çevresel etkilerin azaltılmasına katkı sağlamayı hedefliyor.

Makine öğrenimi, yapay zeka alanında önemli bir role sahiptir. Algoritmaların öğrenme kapasitesindeki artış, makinelerin karmaşık görevleri daha etkili bir şekilde gerçekleştirmesini sağlarken bu evrim, yapay zeka uygulamalarının daha da gelişmesine olanak tanıyor. Yapay zekanın hızla gelişmesi, iş piyasasını da derinden etkiliyor. Otomasyonun daha akıllı hale gelmesi bazı işlerin ve mesleklerin ortadan kalkmasına neden olurken, yeni uzmanlık alanları yaratması ile geleceğin süreçlerinde de önemli rol oynuyor. Bu nedenle işgücünü bu değişikliklere adapte etmek ve geleceğin iş dünyasına hazırlamak önem kazanıyor.

Elbette yapay zeka uygulamalarının yaygın kullanımıyla birlikte bazı zorluklar ve etik endişeler de ortaya çıkıyor. Otomasyonun iş gücü üzerindeki etkileri, veri gizliliği ve yapay zeka algoritmalarının ön yargılı olma riski gibi konularda dikkatli olunması gerekiyor. Bu zorlukların üstesinden gelmek yapay zekanın sürdürülebilir bir şekilde benimsenmesini sağlamak için önemli.

Yapay zeka 2023'te, sözel ve görsel sektörlerde önemli gelişmelere yol açarken hayatın her alanında daha fazla yer alarak insan verimliliğinin artırılmasına katkıda bulundu. Yapay zeka 2024 yılında günlük yaşama daha fazla dahil olacak ve kişisel asistanlar, akıllı ev sistemleri ve özelleştirilmiş öneri motorları gibi uygulamalar, yapay zekanın gücünü günlük rutine entegre edecek. Yapay zeka alanındaki araştırmaların gelecekte büyük sıçramaları peşinden getireceği ve toplumsal iş yapma şekillerini de kaçınılmaz şekilde yeniden dizayn edeceği bir gerçek.

2024 beklentileri

2024 yılında yapay zeka alanında beklenen gelişmeler için tahminde bulunacak olursak; gelişen teknolojiyle birlikte derin öğrenme, nöral ağlar ve kuantum bilgisayarlar gibi alanlarda yapılan araştırmalar yapay zekanın sınırlarını genişletebilecek. Daha güçlü ve akıllı iş modelleri geliştiren yapay zeka modelleri, daha büyük ve karmaşık veri setleri üzerinde eğitildikçe, genel performanslarında artış bekleniyor. Bu, daha karmaşık görevlerde daha etkili çözümler sağlama potansiyeline işaret ediyor.

İmalat, enerji, lojistik gibi endüstriyel sektörlerde yapay zekanın daha yaygın hale gelmesi verimlilik artışı, maliyet optimizasyonu ve üretim süreçlerinde iyileştirmeleri öne plana çıkarabilecek. Robot teknolojileriyle yapay zeka entegrasyonu, birçok sektörde otomasyonun daha da artmasına ve iş süreçlerinin daha akıllı bir şekilde yönetilmesine olanak tanıyabilecek.

Sosyal sorumluluk ve etik odaklı projeler, yapay zeka uygulamalarında kullanıcı verilerinin korunması, algoritmik adillik ve sosyal sorumluluk konularındaki farkındalığı artıracak. Sağlık hizmetleri bazında tıbbi görüntüleme, genetik analiz ve hastalık tahmininde yapay zeka uygulamaları daha hızlı ve doğru teşhisleri mümkün kılabilecek. Perakende ve e-ticaret alanında müşteri davranış analizi, talep tahmini, envanter yönetimi ve kişiselleştirilmiş alışveriş deneyimleri gibi alanlarda yapay zeka uygulamalarının perakende sektöründe daha fazla benimsenmesi bekleniyor. Eğitimde öğrenci performans analizi, öğrenci destek sistemleri, öğrenme içerikleri özelleştirme ve öğretmenlere destek sağlama amacıyla yapay zeka kullanımı artacak. Güvenlik ve savunma sektöründe yüz tanıma, davranış analizi, tehdit tespiti ve siber güvenlik sistemlerinde bu teknolojiler daha fazla kullanılırken daha etkili güvenlik önlemleri gündeme gelecektir.

Gelişmiş görüntü tanıma sistemleri yapay zeka ile daha gelişmiş görüntü tanıma algoritmaları, nesneleri, sahneleri ve hatta duygusal ifadeleri daha hassas bir şekilde tanıma ve anlama yeteneği kazanabilecek. Artırılmış gerçeklik (AR) ve sanal gerçeklik (VR) entegrasyonu, görsel yapay zeka uygulamaları ile daha zengin ve etkileşimli deneyimlerin ortaya çıkmasına olanak tanıyacaktır. Giyilebilir teknoloji, nesnelerin interneti, implant edilebilir mikroçip uygulamaları gibi gelecekte daha çok konuşulacak bu yeni teknolojilerin de yapay zeka ile işbirlikleri sayesinde herkesi çok farklı bir dünyanın beklediğini şimdiden söylemek mümkün.

[Devrim Danyal, Blockchain & Yapay Zeka Akademi Kurucusu ve Gelecek Teknolojileri Eğitmeni]

* Makalelerdeki fikirler yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editöryal politikasını yansıtmayabilir.