ABD siyaseti 2015’i 'seçime hazırlıkla' geçirdi

WASHINGTON – ERKAN AVCI

ABD’de siyaset, 2015’te, gelecek yıl yapılacak başkanlık seçimlerine ısınma turlarıyla geçerken, Demokrat Parti’de Hillary Clinton, Cumhuriyetçi Parti’de de Donald Trump parladı.

ABD halkı, 8 Kasım 2016’da 58. Başkanını seçmek için sandık başına gidecek. İki defa seçildiği için bir kez daha aday olamayacak şu anki ABD Başkanı Barack Obama’nın yerinin doldurulacağı 2016 başkanlık seçimlerinde, Cumhuriyetçi ve Demokrat partilerin aday adayları arasındaki rekabet 2015'e damgasını vurdu. Partilerin adaylığı için yarışanların sayısının bir ara 23’ü bulduğu bir ortamda ülke siyaseti, 2015’te önceki yıllara göre daha fazla çekişmelere ve tartışmalara sahne oldu.

Cumhuriyetçi Parti’nin adaylığı için yarışacağını açıklayan ilk isim Teksas senatörlerinden Ted Cruz oldu. Parti içindeki muhafazakar kanadı temsil eden Çay Partisi hareketine yakınlığıyla da bilinen 44 yaşındaki Cruz’u, Kentucky Senatörü Rand Paul takip etti. İlerleyen günlerde, muhafazakar parti içinde adaylık için yarışanların sayısı hızla artarak 17’ye kadar yükseldi.

Bu noktada, Emlak milyarderi Donald Trump, Ohio Valisi John Kasich, Wisconsin Valisi Scott Walker, New Jersey Valisi Chris Christie, Louisiana Valisi Bobby Jindal, eski Florida Valisi Jeb Bush, eski Arkansas Valisi Mike Huckabee, eski Teksas Valisi Rick Perry, eski New York Valisi George Pataki, eski Virginia Valisi Jim Gilmore, Teksas Senatörü Marco Rubio, Güney Carolina Senatörü Lindsey Graham, eski senatör Rick Santorum, ünlü beyin cerrahı Ben Carson ile iş kadını Carly Fiorina Cumhuriyetçilerin adayı olmak için vitrine çıkan diğer isimler oldu.

Biden, Clinton’ın önünü açtı

Demokratlardan başkanlığa adaylığını açıklayan ilk isim ise eski Dışişleri Bakanı Hillary Clinton oldu. Clinton’ı, Vermont Senatörü Bernie Sanders, eski Maryland Valisi Martin O’Malley, eski Virginia Senatörü Jim Webb, hukuk profesörü Lawrence Lessig ve eski Rhode Island Senatörü Lincoln Chafee izledi.

Biden’ın yarışa girmemesi Clinton’ın adaylığını, daha güçlü konuma getirdi. Ancak Clinton, kampanya sürecinde sert eleştirilere göğüs germeye devam etmek zorunda kalabilir. Çünkü bakanlığı döneminde kişisel e-posta hesabını devlet işlerinde kullanmasıyla yoğun eleştiri alan Clinton, yine aynı görevi sırasında yaşanan Bingazi saldırısıyla ilgili suçlamalarla hala uğraşıyor.

Aday adaylarında yaprak dökümü

Her iki partinin bazı aday adaylarının 2016'yı beklemeden yarıştan çekilmeye başladıkları da görüldü.

Cumhuriyetçi aday adaylarından eski Teksas Valisi Perry, 4 Haziran’da açıkladığı adaylığını 12 Temmuz’da askıya aldığını duyurdu. Adaylığını açıkladığı günden beri hiçbir ankette yüzde 3 destek oranını geçemeyen Perry’yi Wisconsin Valisi Walker izledi.

Muhafazakar partideki yaprak dökümü eski Virginia Valisi Gilmore, Louisiana Valisi Jindal ve Güney Carolina Senatörü Graham ile devam etti. Adaylıktan çekildiğini en son açıklayan ise eski New York Valisi Pataki oldu. Cumhuriyetçi aday adaylarının sayısı 11'e düştü.

Demokrat Parti’de yarışan aday sayısı da 3’e indi. Eski Rhode Island Valisi Chafee, eski Virginia Senatörü Webb ve hukuk profesörü Lessig geçtiğimiz aylarda seçim kampanyalarını sonlandırdıklarını açıkladı.

Trump kimsenin öngöremediğini başardı

Cumhuriyetçi Parti’de ismi ön plana çıkan adayların başında emlak zengini Trump, Teksas Senatörü Cruz ve ünlü beyin cerrahı Carson geliyor.

Trump kimsenin öngöremediğini başararak 2015’i anketlerde ilk sıraya yerleşti. Son dönemde televizyonlardaki açık oturumlarda başarılı performans sergileyen Cruz da oylarını giderek artırırken, Carson ise uzun süre birincilik için yarıştığı Trump’ın gerisine düştü. Hayat hikayesine dair çelişkilerin medyada yer alması ve Müslümanlara yönelik sözleriyle tepki çeken Carson’ın kamuoyu yoklamalarındaki yüzdesi 10’a kadar geriledi.

Bush ailesinden başkanlık için yarışan eski Florida Valisi Jeb Bush da istediği desteği göremeyenlerden. İlk başlarda birçok kişinin favorisi olarak görülen Bush, seçim kampanyasında en fazla bağış toplayan aday olarak dikkatleri çekti. Ancak yılın son anketlerine göre Bush’a destek yüzde 3’lere kadar düştü.

Demokrat kanatta ise, ABD’nin önde gelen medya kuruluşlarının anketlerini bir araya getiren “realclearpolitics” adlı internet sitesindeki son verilere göre Clinton, yüzde 30’a karşı yüzde 54’le Sanders’ın açık ara önünde yer alıyor.