AB sizi reddettiği için çok şanslısınız

İSTANBUL - TAYFUN SALCI

İsrail asıllı caz sanatçısı ve yazar Gilad Atzmon, MAZLUMDER'in davetlisi olarak geldiği İstanbul'da, AA muhabirinin sorularını yanıtladı. 

Bağımsız Filistin devletinin kurulmasını öngören tasarının geçen hafta Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) reddedilmesini değerlendiren Atzmon, BMGK'daki devletlerin çoğunluğunun tasarıya destek verdiğini söyledi. Atzmon, "Bunu Filistin'in zaferi olarak görüyorum" ifadesini kullandı.

Tasarıya 8 devletin destek verdiğini ve ret oyu veren sadece iki devlet olduğunu belirten Atzmon,  "Ret oyu veren 2 ülkeden biri ABD.  ABD İsrail'e teslim oldukça, yalnızlaşacak. Bu oylamadan çıkan mesaj çok açık ve ABD için çok tehlikeli. BM'ye göre varolmayan Filistin devleti ABD'yi yalnızlaştırmayı başardı" diye konuştu.

"Yahudi ideolojisi"

Türkçe'ye "Göçebe Kimlik" adıyla çevrilen kitabının Yahudiliği, Yahudi kimlik politikalarını, bu politikaların dünyayı nereye götürdüğünü anlama çabası olarak yorumlanabileceğini dile getiren Atzmon, "İsrail kendisini Yahudi devleti olarak tanımlıyor. Uçaklarını Yahudi sembolleriyle süslüyor. Yine de kimse Yahudilerin kim olduğunu, Yahudiliğin ne olduğunu, bütün bu insanları, lobileri hareket ettiren ideolojinin ne olduğunu sorma cesaretini göstermiyor. Bu soruları sormaya başlayınca da antisemit, ırkçı olmakla suçlanıyorsunuz" değerlendirmesini yaptı.

İsrail'in Filistin'de uyguladığı politikaları eleştiren Atzmon, "İsrail'in Filistinlilere karşı vahşetini kimse açıklayamıyor. Halbuki Yahudi olmayana karşı nefret Yahudi kültüründe mündemiç. Filistinliler bunun sadece bugünkü muhatabı. Daha önce hedef Ukraynalılardı, öncesinde de Ruslar ve başkaları vardı" dedi. 

"Tabii burada sıradan Yahudilerden veya Musevilikten söz etmiyorum" ifadesini kullanan Atzmon, "Söz ettiğim Yahudi ideolojisidir. Çünkü bütün Yahudiler bu Yahudi ideolojisini takip etmiyor. Benim kastettiğim kesim, kendisini politik olarak Yahudi diye tanımlayanlardan oluşuyor" diye konuştu.

"Holokost dine dönüştü"

İkinci Dünya Savaşı sırasında Yahudilere yönelik soykırımın (Holokost) bir "din" halini aldığını savunan Atzmon, "Yahudilerin bakış açısından Holokost bir dine dönüşmüş durumda. İsrailli filozof Yeshayahu Leibowitz daha 1970'lerde şunu fark etmişti: Yahudiler pek çok farklı şeye inanıyor, hatta bazıları İsa'ya bile inanıyor ama hepsinin inandığı tek şey Holokost. Öyle ki Holokost bugün kurumsal bir din gibi. Holokost müzeleri de bu dinin tapınakları oldu" görüşünü dile getirdi.

Antisemitizm suçlaması

Gilad Atzmon, İsrail'e ve Yahudi ideolojisine yönelik eleştirilerinden ötürü sık sık antisemit olmakla suçlandığını belirterek, "Bugün antisemit diye suçlanmak sizin bazı insanlardan nefret ettiğiniz anlamına gelmiyor, sadece bazı Yahudilerin sizden hoşlanmadığını gösteriyor" dedi.

Antisemitizmin eskiden Yahudileri dinlerinden, politikalarından veya ırklarından dolayı hedef alan bir felsefe olduğunu ifade eden Atzmon, "Bugün size antisemit denilmesinin tek anlamı var;  Bazı Yahudiler sizin susmanızı istiyordur" diye konuştu.

Görüşlerinden ötürü özellikle kariyerinin başlangıcında ağır saldırılara, "kişilik suikastine" maruz kaldığını anlatan caz sanatçısı Atzmon, tehdit alıp almadığına ilişkin soru üzerine,  "İstedikleri zaman beni ortadan kaldırabileceklerini, öldürebileceklerini biliyorum. Söz gelimi sabahları arabamı çalıştırdığımda patlamayı duymamak için kulaklarımı tıkıyorum" diyerek espri yaptı.  

"AB sizi reddettiği için şanslısınız"

Müzisyen olarak bütün dünyayı gezdiğini anlatan Gilad Atzmon, şunları kaydetti:

"Nereye gitsem bir depresyonla bir hüzünle karşılaşıyorum. Amerika, Latin Amerika, Avrupa, İngiltere... Şimdi İstanbul'dayım, dolaşıyorum ve canlı bir toplum görüyorum. Pazara gidiyorum bu ülkenin denizinden çıkmış balıklar var, bu ülkenin topraklarında yetişmiş portakallar, bu ülkenin tarlalarından domatesler var. Avrupa Birliği İslam korkusuyla sizi içine almayı reddettiği için çok şanslısınız. Avrupa ve genel olarak Batı, bir hizmet ekonomisine dönüştü, Türkiye ise üretiyor. Türkiye sadece bölgede değil, dünyada büyük güç haline geliyor." 

Atzmon, cazla ilgili olarak da "Bu müziğin ruhu kendini sürekli olarak gözden geçirmek, kendini sürekli olarak yeniden icat etmektir. Bu meleke de bana dünyayı sürekli yeniden düşünme, yeniden gözden geçirme ve yeniden öğrenme imkanı veriyor. Sanatın, özelde de cazın gücü burada" dedi.

"Pink Floyd'a Türk klarnetiyle çaldı"

Müziğe merak saldığı ilk günlerde Yunanistanlı bir hocayla çalıştığını anlatan Atzmon, onun vesilesiyle Türk klarnetiyle ve müziğiyle de tanıştığını söyledi.  

Atzmon, "Caz da klasik müzik gibi 12 notayla oynanarak icra edilir. Ancak Doğu müziği, Türk müziği sayesinde tek tek notalarla da oynanarak neler yapılabileceğini gördüm" diye konuştu.

Türk müziğinden etkilendiğini ifade eden Atzmon, buna örnek olarak Pink Floyd için yaptığı bir çalışmayı göstererek, şunları söyledi:

"6 ay önce Pink Floyd'dan David Gilmour beni aradı ve stüdyoya davet etti, saksafon çalmam için. Müziği duydum ama saksafonla ne yapacağıma karar veremedim bir türlü. Gilmour da Türk klarnetiyle çalmama izin verdi. Ve ben o çok Batılı parçayı Türk klarnetiyle çaldım. Gilmour, 'Çok güzel ama pek Pink Floyd gibi gelmiyor kulağa. Daha ziyade Pink Floyd İstanbul'da gibi oldu' dedi.  Ama parça albüme girdi. Albümde parçanın adını da değiştirip Türkçe olarak 'Anısına' yaptılar."

Caz sanatçısı Atzmon, şubatta Cemal Reşit Rey Konser Salonu’nda, MAZLUMDER'in organizasyonu kapsamında, Mercan Dede ile insan hakları ve Filistin temalı bir konser verecek. 

Gilad Atzmon kimdir?

İsrail'de 1963'te doğan ve müzik eğitimini bu ülkede tamamlayan Gilad Atzmon, 1994'te İngiltere'ye göç etti. Atzmon 2002'de İngiliz vatandaşlığına geçti ve İsrail vatandaşlığından çıktı. İngiltere'de felsefede master yapan Atzmon'un "Kafası Karışıklar İçin Rehber" ve "Tek ve Yegane Aşkım" adlı iki romanı var.  Her iki kitabı 24 dile çevrilen Atzmon'un Yahudi kimliğini ele aldığı kitabı üçüncü kitabı "Göçebe Kimlik" (The Wandering Who) 2011'de yayımlandı.  Atzmon'un Exile adlı albümü 2003'te BCC tarafından yılın caz albümü seçildi.