BAĞDAT/WASHINGTON
Irak Başbakanı Haydar el-İbadi, yaptığı yazılı açıklamada, DAEŞ çeteleriyle mücadelede Irak’ın yanında duran ve ona askeri destek veren tüm ülkelerin tutumunu memnuniyetle karşıladıklarını ve bu ülkelerle Irak hükümetinin işbirliğinde ülke egemenliğine saygıyı esas aldıklarını kaydetti.
Herhangi bir silahlandırma yapılacaksa bunun sadece Irak hükümeti kanallarıyla yapılması gerektiği vurgulayan İbadi, "ABD Kongresi Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'ne sunulan teklifi kabul etmiyoruz. Bu bölgede daha fazla bölünmeye neden olur" ifadesini kullandı.
Irak Başbakan Yardımcısı Beha el-Araci ise düzenlediği basın toplantısında, ABD'nin, karar tasarısı ile Irak'ın içişlerine karıştığını söyledi. Araci, "Irak'ın bölünmesini öngören hiçbir kararı kabul etmeyeceğiz" dedi.
Irak Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada da ABD Kongresinde Iraklı Arap Sünni ve Kürtler'e yönelik "bağımsız devlet" muamelesi içeren tasarının reddedildiği bildirildi.
Silah yardımı konusunda sadece merkezi hükümetle çalışılması gerektiği vurgulanan açıklamada, "Irak, ABD ile özellikle terörle mücadelede stratejik işbirliği ilişkisini geliştirme konusunda ısrarlıdır" ifadesine yer verildi.
"ABD'nin çıkarlarını vururuz"
Iraklı Şii din adamı Mukteda es-Sadr de yazılı açıklamasında, ABD Kongresi'nin Irak'taki her grubun birbirinden bağımsız hale gelmesini öngören bir karar çıkarma niyeti taşıdığı, söz konusu durumun Irak'ın bölünüşü için başlangıç olacağını kaydetti.
Irak halkının da, tepki gösterdiğini açıklayarak vatanını ve ülkedeki grupları koruması gerektiği savunulan açıklamada, "ABD Kongresi'nden Irak'taki Kürt ve Sünnilere ayrı iki devlet gibi muamele edilmesini öngören bir karar çıkması durumunda, Irak içinde ve hatta dışındaki ABD'nin çıkarlarını vurmak için pasif pozisyonda tuttuğumuz silahlı kanadımızı yeniden aktif hale getirme durumunda kalacağız" ifadesine yer verildi.
"ABD Irak'ın birliğini destekliyor"
ABD'nin Bağdat Büyükelçiliği'nden yapılan yazılı açıklamada, ABD'den yapılan tüm yardımların Irak hükümetine ve güvenlik güçlerine teslim edildiği belirtilerek, "ABD'nin Irak siyaseti değişmedi. Biz Irak'ın birliğini destekliyoruz" denildi.
Tasarı
ABD Kongresi Temsilciler Meclisi Silahlı Kuvvetler Komitesi'nde görüşülen 2016 mali yılı için Ulusal Savunma Yetki Tasarısı’nın "DAEŞ ile mücadele için yardım sağlanması yetkisinde değişiklik” kısmında, ABD Savunma Bakanlığına, DAEŞ ile mücadele için Kürt ve diğer yerel güçler de dahil Irak hükümetiyle bağlantılı askeri ve diğer güvenlik güçlere 2016 mali yılında toplam 715 milyar dolar bütçe ayrılması öngörülüyor.
Tasarıya göre, “bu fonun yüzde 25’inden az olmayan bir kısımının, Kürt peşmergeleri, Sünni yerel güvenlik güçleri ile Irak Sünni ulusal muhafızlarına doğrudan yardımlar için kullanılması” gerekiyor.
Irak hükümetinin bu şartları yerine getirmemesi halindeyse ABD Savunma Bakanlığının, Irak hükümetine yönelik 2016 yılı yardımlarını askıya alması gerektiği belirtilen tasarıda, böyle bir durumda da Irak’a öngörülen yardımların yüzde 60’dan az olmayan kısmının peşmerge, Sünni yerel güçler ile Sünni ulusal muhafız güçlerine gönderilmesi isteniyor.
Ayrıca, tasarıda, ABD Savunma veya Dışişleri bakanlarının belirtilen değerlendirmeyi yapmaması veya Irak hükümetinin bu şartları yerine getirmemesi halinde, ABD’nin yardımları doğrudan gönderebilmesi için de bu kesimlerin “ülke” olarak “addedilmesi” gerektiği yer alıyor.
"Dağıtım Irak hükümetiyle koordinasyon içinde olmalı"
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Marie Harf, günlük basın toplantısında konuyla ilgili soru üzerine, birleşik bir Irak’ın daha güçlü olduğu yönündeki görüşlerini tekrarladı.
Askeri yardımlar konusunda da yönetiminin politikasının aynı kalmaya devam ettiğini belirten Harf, şunları söyledi:
“Tüm silah dağıtımları egemen merkezi Irak hükümetiyle koordinasyon içinde olmalı. Bu politikanın, koalisyon güçlerinin çabalarını desteklemenin en etkili yolu olduğuna inanıyoruz. Dolayısıyla, Kongre ile (tasarının) dili konusunda çalışmayı arzuluyoruz ama taslak tasarı (Kongre’deki süreç açısından) henüz çok erken aşamalarda zaten. Mevcut yazılmış hali yönetimin politikasını yansıtmıyor.”
Muhabir: Haydar Hadi- İbrahim Salih-Barışkan Ünal-Zeynep Tüfekçi