WASHINGTON
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, ülkesindeki seçimlerden önce, "yeniden seçilmesi halinde iktidarı döneminde Filistin devleti diye bir şey olmayacağı" açıklamasının ardından, Amerikan televizyon kanalına verdiği mülakatta açıklamalarından geri adım atmaya yönelik yaklaşımları ABD'de karşılık bulmadı.
Netanyahu, seçim kampanyası çerçevesinde yaptığı konuşmada, yeniden seçilmesi halinde, "iktidarı döneminde Filistin devleti diye bir şey olmayacağı ve uluslararası baskılara rağmen Kudüs’te binlerce yeni ev (Yahudi yerleşim yeri) inşa edeceği" açıklamasıyla ABD yönetiminin sert tepkisini çekmişti. İsrail Başbakanı bugün MSNBC televizyon kanalına verdiği mülakatta, bu açıklamasından bir anlamda geri adım atarak, hala "sürdürülebilir, barışçıl bir iki devletli çözüm" istediğini belirtti.
Ancak yine de Beyaz Saray yönetimi, Netanyahu'nun 3 gün önceki açıklamasını şuan için pek unutmuş görünmüyor. Beyaz Saray Sözcüsü Josh Earnest'ın, günlük basın brifinginde konuyla ilgili sorular üzerine, Netanyahu'nun son açıklaması değil, 3 gün önceki "Filistin Devleti olmayacak" açıklamasına odaklanması dikkati çekti.
Earnest, Netanyahu'nun bugünkü sözlerine rağmen, üç gün önceki konuşmasında, "İsrail'in aktif başbakanıyken, ülkesinin daha önce iki devletli çözüme yönelik verdiği taahhütlerden geri adım attığına" ve İsrail hükümetinin artık "iki devletli çözüme bağlı olmadığını" gösterdiğine dikkati çekti.
Earnest, iki devletli çözüme bağlılık, dünyanın bu bölgesine yönelik ABD politikasının temel prensibi olmuştur. BM ve diğer uluslararası ortamlarda verilen kararlar söz konusu olduğunda ABD, bu sorunu çözmenin en iyi yolunun iki tarafın müzakere masasına oturması ve aralarındaki ayrılıkları gidermeyi sağlamaktan geçtiğini, böylece iki devletli çözümün gerçekleştirilebileceğini söyledi.
Ernest sözlerini şöyle sürdürdü :
"Bu tartışmaların bazılarına defalarca müdahale etmiştir. Dolayısıyla bu prensip, İsrail'e yarar sağlayan ve onu uluslararası camiada yalnız kalmaktan koruyan bu kararlara dayanak oluşturması için çok çeşitli ortamlarda uyguladığımız bir prensiptir. Şimdi İsrail Başbakanı, hafta içerisinde seçimden bir kaç gün önce, bunun artık kendisinin ve ülkesinin katılmadığı bir prensip olduğunu söylüyor. Bu demek oluyor ki, ABD'nin, yaklaşımını yeniden düşünmesine ihtiyacı var. Bu prensip burada verilen politika kararlarının bazısının temelini oluşturmuştur ve şimdi bu temel aşınmıştır. Bu demektir ki politika kararlarımız yeniden gözden geçirilmeli ve yapacağımız da bu."
Earnest, bir gazetecinin, "Bu, İsrail'in BM'da artık ABD'den koruma beklememesi gerektiğine yönelik net bir açıklama gibi görünüyor" sözleri üzerine, "Şu anda herhangi bir siyasi bir karar alınmış değil, size bu izlenimi vermek istemem. Ancak elbette bu konulara nasıl yaklaşacağımız konusunda yeni bir düşünce ortaya konmalı" diyen Earnest, İsrail Başbakanı'nın sözlerinin, ABD'nin BM ve diğer platformlarda attığı adımlar üzerinde etkiye sahip" olduğunu kaydetti.
Obama Netanyahu'yu aradı
Öte yandan, Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, ABD Başkanı Barack Obama'nın, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiği, ABD'nin, iki ülke arasındaki "derin ve kalıcı ortaklığı" yansıtan, İsrail ile yakın askeri, istihbarat ve güvenlik işbirliğine verdiği önemi vurguladığı belirtildi.
Obama ve Netanyahu'nun, İsrail-Filistin meselesine çözüm bulmaya yönelik "zorlu yol" dahil olmak üzere, bir dizi bölgesel konuda istişarelere devam etme kararı aldığının kaydedildiği açıklamada, "Başkan (Obama), ABD'nin, egemen ve yaşayabilir bir Filistin'in yanında güvenli bir İsrail ile sonuçlanan iki devletli çözüme uzun süredir gösterdiği bağlılığı yeniden teyit etti" ifadesi kullanıldı.
Açıklamaya göre, İran konusunda da Obama, ABD'nin, "İran'ı nükleer silah edinmekten alıkoyan ve uluslararası topluma nükleer programının barışçıl yapıda olduğuna dair doğrulanabilir güvence sağlayan kapsamlı bir anlaşmaya varılmasına odaklandığını" yineledi.
Muhabir: Mehmet Ö. Toroğlu
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
