Emre Aytekin,Ömer Faruk Yıldız,Mahmut Atanur
14 Nisan 2020•Güncelleme: 14 Nisan 2020
Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) devlet ve hükümet başkanları, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) konusundaki gelişmeleri ele almak üzere telekonferans yoluyla zirve düzenledi.
Endonezya, Malezya, Filipinler, Singapur, Tayland, Vietnam, Kamboçya, Laos, Myanmar ve Brunei'nin oluşturduğu 10 ülkeli bloğun liderleri, zirvede pandemiye karşı bölgesel düzeyde alınması gereken tedbirleri ele aldı.
Zirveye ev sahipliği yapan Vietnam Başbakanı Nguyen Xuan Phuc, açılış konuşmasında, salgının küresel ekonomiye vereceği zararın insanları sosyo-ekonomik bakımdan olumsuz etkileyeceğini belirterek, sosyal güvenliğin bozulmaması ve bölgesel istikrarın sürdürülmesi için ASEAN ülkeleri içinde bir mali yardım fonu oluşturulmasını önerdi.
Ülkeler arasında acil durumlar için ortak tıbbi malzeme stokları tutulması ve kaynakların paylaşılması gerektiğini vurgulayan Nguyen, gelecekteki salgınlarla mücadele için ortak mekanizmaların kurulması gerektiğini kaydetti.
Nguyen, ekonomileri ihracata dayalı ASEAN ülkelerinin tedarik zincirlerinin devamlılığı için açık sınırlara ihtiyaç duyduğuna işaret ederek, küresel ekonominin eski haline dönebilmesi için "krizden çıkış stratejisi" üzerinde konuşulması gerektiğinin altını çizdi.
"Hiçbir ülke tek başına ayakta kalamaz"
Zirvede söz alan Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte de ASEAN'ın "insan yaşamının bütününü etkileyen bu salgına karşı etkili ve stratejik bir yanıt geliştirmesi gerektiğini" dile getirdi.
ASEAN'ın bölge ölçeğinde ve ötesinde eşgüdüm ve iş birliğini artırmasını isteyen Duterte, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Pandemiyle mücadele için olağanüstü önlemler aldık. Halkımızdan birbirinden uzak durmalarını ve evlerinde kalmalarını istedik. Sosyo-ekonomik etkinlikleri asgari düzeye indirdik. Sınırlarımızı kapadık, ticarete ve serbest dolaşıma engeller koyduk. Bu ivedi tedbirler, zorunlu olmakla birlikte ülkeleri birbirinden uzaklaştırma ve uluslararası toplumu daha fazla ayrıştırma tehlikesi taşıyor."
Sosyo-ekonomik ve politik istikrar için gıda güvenliğinin sağlanmasının hayati olduğunu vurgulayan Duterte, "ASEAN bölgesi, ticarete açık olmalı. Krizde veya değil, hiçbir ülke tek başına ayakta kalamaz. Bu yüzden bölgemizde tedarik zincirlerini ve mal akışını kesintisiz sürdürmeliyiz." değerlendirmesinde bulundu.
İki gün sürecek zirveye ASEAN liderleri dışında Çin, Japonya ve Güney Kore liderlerinin de telekonferansla katılması bekleniyor.
Çin'de Aralık 2019'da ortaya çıkan yeni tip koronavirüs, 200'den fazla ülke ve bölgeye yayılarak pandemiye dönüştü. Vaka sayısı, dünya genelinde 1 milyon 900 bini aşarken, 110 binden fazla kişi hayatını kaybetti.
Endonezya'dan ASEAN ülkelerine "Kovid-19’a karşı birlik" çağrısı
Endonezya ajansı Antara’nın haberine göre, Devlet Başkanı Joko Widodo, Kovid-19’a ilişkin telekonferans yoluyla düzenlenen ASEAN Zirvesi’ne katılarak, salgına mücadele konusunda değerlendirmelerde bulundu.
Widodo, ASEAN üye ülkeleri arasında birlik, sinerji ve iş birliğinin önemini vurgulayarak, Birliğin salgının yayılımını önlemek amacıyla bölgesel bir prosedür geliştirebileceği önerisinde bulundu.
Bölgesel ticaret akışının sorunsuz devam etmesi için ortak düzenlemeler yapılmasının önemine işaret eden Widodo, bu dönemde özellikle gıda, tıbbi ekipman ve ilaç ticaretinin önlenmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Widodo, bölgesel ekonominin gelişimine katkıda bulunan ASEAN üyesi ülkeler göçmen işçilerinin korunmasını gerektiğini vurguladı.
Bölgesel kalkınma ve siyasi istikrarı koruma amacıyla kurulan ASEAN'ın kurucu üyeleri Endonezya, Malezya, Tayland, Filipinler ve Singapur'un yanı sıra Brunei, Vietnam, Laos, Myanmar ve Kamboçya olmak üzere toplam 10 üyesi bulunuyor.
Malezya Başbakanı Muhyiddin Yasin'den, ASEAN ülkelerine bölgesel ekonomik istikrar paketi hazırlanması önerisi
Kovid-19’a ilişkin telekonferans yoluyla düzenlenen olağanüstü ASEAN Zirvesi’ne katılan Muhyiddin, Malezya'nın Kovid-19 salgınıyla mücadelesine dair şimdiye kadar alınan tedbirleri bölge ülkeleriyle paylaştı.
Muhyiddin, martın başından itibaren ülkedeki Kovid-19 vakalarının hızlıca yayılmaya başladığını belirterek, "Yaklaşık bir ay önce hükümetimiz, 'Günlük Faaliyetlerin Kontrolü' adıyla kısmi sokağa çıkma yasağı ilan etmiş ve Malezyalılara evde kalmalarını tavsiye etmiştir. Bunun dışında yurt dışındaki Malezyalıların bir an önce ülkelerine dönüp karantinaya girmeleri için elimizden geleni yapıyoruz." diye konuştu.
Malezya'nın Kovid-19'un ekonomik etkilerini sübvanse etmek üzere sektörler ve vatandaşlar için 260 milyar Malezya ringgitilik (407 milyar lira) teşvik paketini sunduklarını vurgulayan Muhyiddin, "Bu strateji, Kovid-19'la mücadeleleri süresince Malezyalıların zor zamanlarda ayakta durmasını sağlayacak." değerlendirmesinde bulundu.
"Her kriz, fırsatları beraberinde getirmektedir"
Muhyiddin, bölge ülkelerinin ekonomik iyileşmelerini tek başına yapamayacağına ve bunun için bölgesel bir çaba gerektiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:
"Her kriz birtakım fırsatları beraberinde getirmektedir. Malezya, Kovid-19 sonrası ASEAN'ın bölgesel bir bünye olarak iş birliği içinde çalışması gerektiğini öngörmektedir. Malezya, ASEAN'ın ekonomi bakanlarının bir an önce bir araya gelip bölgesel Ekonomik İstikrar Paketi'ni tasarlamaya başlamasını teklif etmektedir. Söz konusu paket, sadece işin ekonomik boyutuna değil aynı zamanda sosyal refah, gıda güvenliği ve vatandaşlarımızın eğitimine de odaklanmalıdır."
Başbakan Muhyiddin, ASEAN ülkelerinin birlikte hareket ederek, Kovid-19 salgınıyla mücadeleyi başaracaklarına yönelik inancının tam olduğunu belirtti.