BAĞDAT - Samet Doğan
Irak'ın başkenti Bağdat'ın kuzey kırsalında bulunan Şii aşiretler, Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD) terör örgütünün muhtemel saldırılarına karşı savunma gerekçesiyle silahlandıklarını açıkladı.
IŞİD'in Şii mezhebine bağlı aşiretlerle karşı karşıya gelmesine karşılık, aşiretler kendi bölgelerini koruyabilmek için mensuplarını silahlandırarak milis güçlerini oluşturuyor.
Bağdat'ın merkezine yaklaşık 50 kilometre uzaklıkta olan Decel kenti, Samarra'dan sonra IŞİD'in Bağdat'a ulaşması için geçmesi gereken en stratejik kentlerden biri. Bölgede yaşan Şii mezhebine bağlı en kalabalık aşiretlerden olan Mersumi aşireti de diğer Şii aşiret ve gruplar gibi olası IŞİD saldırılarına karşı mensuplarını silahlandırıdı.
Irak ordusunun ise IŞİD'in Bağdat'a ulaşmasına engel olmak ve bölgedeki Şii mezhebine bağlı halkın kendini koruması için aşiretlere askeri ve lojistik destekte bulunduğu ifade ediliyor. Yerel kaynaklar, IŞİD'in Decel'e yakın bölgeleri işgal etmesinin ardından, Mersumi aşiretine mensup 2 binden fazla gencin silahlandığı belirtiyor. Mersumi milislerinin ağır silahlara da sahip olduğu gözleniyor.
IŞİD terör örgütü Musul, Tikrit ve Telafer kentlerini işgal ettikten sonra Bağdat'a da saldıracağını duyurmuştu. Örgüte bağlı militanların, başkente ilerlemeden önce Bağdat-Musul karayolu üzerindeki Samarra ve Decel bölgelerini ele geçirmesi gerekiyor.
IŞİD'in ayrım gözetmeksizin tüm Şiileri hedef alan ve çoğu kez katliamla sonuçlanan saldırıları sebebiyle Iraklı Şiilerin en büyük dini otoritesi Ayetullahuzma Ali Hüseyin Sistani de Cihad fetvası vererek tüm Şiilere seferberlik çağrısında bulunmuştu.
Yolculuklar uzun sürüyor
IŞİD'in Kerkük-Bağdat arasındaki karayolunda bazı noktaları kapatması nedeniyle de yolculukların çok uzun sürede tamamlanabildiği bildirildi.
Selahaddin ilinin Tuzhurmatu ilçesi ile Diyala iline bağlı Uzeyim ilçesi arasındaki yol güzergahının, IŞİD militanlarının kontrolüne geçmesi, Kerkük-Bağdat yolunu güvenli olmaktan çıkardı.
Bu durum en çok Kerkük'ten Bağdat'a yolcu taşıyan taksi şoförlerini olumsuz etkiledi. Daha önce müşterilerini 3 saatte Bağdat'a ulaştıran taksiciler, şimdi Diyala kentinin güvenli bölgesinden geçerek İran sınırına yakın Mendeli ilçesinden Bağdat'a giriyorlar. Bu yeni güzergah, 3 saatlik mesafeyi 13 saate çıkardı.
"Ölüm yolu"
Taksi şoförleri, Kerkük-Bağdat yolunda IŞİD'in elinde olan güzergah için, "ölüm yolu" ifadesini kullanıyorlar. Ticari taksi işleten Lüey Halaf, IŞİD saldırısından önce Kerkük'ten Bağdat'a 3 saatte gittiklerini ancak yeni güzergahta bu mesafenin 13 saate çıktığını söyledi.
Çatışmalardan önce kullandıkları yolun daha düz olduğunu belirten Halaf, "Şimdi yolumuz daha kötü ve daha uzun. Kerkük'ten Tuzhurmatu'ya, sonra Kifri, Kalar, Hanekin, Nefthane ve Mendeli'den geçerek Bedre Cessam nahiyesine gidiyoruz. Mendeli ve Bedre Cessam arasındaki 30 kilometrelik yolda, bir Allah'ın kulu yok. Yolculuğumuzun en tehlikeli kısmı işte burası. Bu noktada, IŞİD ya da diğer silahlı kişilerin muhtemel saldırıları nedeniyle araçlarımızla saatte 170 kilometre hız yapıyoruz. Bedre Cessam nahiyesinden sonra Kut ve Aziziye'yi geçerek Bağdat'a ulaşıyoruz" dedi.
Halaf, hem kendi can güvenliklerini hem de yolcularını düşündükleri için "ölüm yolu" dedikleri eski güzergahı kullanmadıklarını ifade etti.
Araç ve yolcu sayısı düştü
Bir diğer taksi şoförü Ali Seyyid de IŞİD saldırısından önce Kerkük otogarından Bağdat'ta günlük en az 100 aracın yola çıktığını ancak yeni durumda güvenlik sıkıntısı nedeniyle Bağdat'a giden araç ve yolcu sayısında büyük düşüş yaşandığını kaydetti.
Yolcu başı ücretin daha önce 25 bin dinar olduğunu aktaran Seyyid, bu fiyatın 150 bin dinara yükseldiğini belirtti. Seyyid, yakıt azlığı, mesafe uzunluğu ve güvenlik sıkıntısı nedeniyle fiyatın arttığını sözlerine ekledi.
Kerkük-Diyala yolunda da benzer sıkıntı
Sıkıntının bir benzeri de Kerkük-Diyala karayolunda yaşanıyor. Kerkük'ten Diyala'ya yolcu taşıyan Sattar Abdulcabar, 3 saatlik yolun, 8 saate çıktığını söyledi.
Diyala'ya giden taksi sayısının 30'dan 3'e düştüğü bilgisini veren Abdulcabar, yolcu başı alınan 15 bin dinar ücretin, 100 bin dinara kadar çıktığını aktardı.