KOPENHAG - İrfan Cemiloğlu
Avrupa Parlamentosu (AP) seçimleri sonrasında Avrupa liderleri, AB Komisyonu'na başkan seçimi için yoğun bir mücadele içinde. Lüksemburg'un eski Başbakanı Jean-Claude Juncker etrafında dönen süreçte Danimarka Başbakanı Helle Thorning-Schmidt öne çıkıyor.
AP'nin 751 üyesi 22-25 Mayıs'ta üye ülkelerdeki seçimlerle belirlendi. Seçim sonrasında belli başlı Avrupa ülkelerinin liderleri AB'nin yakın dönemde boşalacak üst kurumlarının seçimleri için belirgin bir mücadele içine girdi. AB'nin en önemli kurumlarından AB Komisyonu seçimi ise mücadelenin odağı durumunda ancak AB liderleri tarafından belirlenen başkan, yeni düzenlemeye göre Avrupa Parlamentosu tarafından da onaylanmak zorunda.
Almanya Başbakanı Angela Merkel, Lüksemburg'un eski Başbakanı Jean-Claude Juncker'ın başkanlığını net bir şekilde desteklerken, İngiltere Başbakanı David Cameron, Hollanda ve İsveç gibi ülkelerin desteğiyle Junker'a artık isim de belirterek açıkça karşı çıkıyor. AP seçiminden sonra AB karşıtı görüşlerini daha sık dile getiren ve daha az yetkisi olan bir AB isteyen İngiltere Başbakanı Cameron, Jean-Claude Juncker'ın yerine "reformcu bir başkana ihtiyaç olduğunu" dile getiriyor.
Aranan reformcu kim olabilir
Bu arada ay sonundaki AB liderleri zirvesi öncesinde Almanya Başbakanı Angela Merkel, Cameron, Hollanda Başbakanı Marc Rutte ve İsveç Başbakanı Frederik Reinfeldt ile İsveç'te 2 günlük mini zirvede buluştu.
Zirvede AB'de reformlar, istihdam ve rekabet gücünü artırma konularının görüşüldüğü belirtilirken, asıl gündem gibi duran AB Komisyonu başkanlığı konusunda ise net bir sonuç ortaya konmadı. Ancak Merkel, daha önce de açıkladığı gibi başkan adayının Juncker olduğunu bir kez daha söyledi.
Almanya'da, Yeşiller Partisi Eşbaşkanı Cem Özdemir de bir hafta önce yaptığı açıklamada, Hristiyan Demokratların AP'de en çok sandalye sahibi olan grup olarak gelecek AB Komisyon başkanını belirleme hakkına sahip olduğunu belirterek "Merkel'e koşulsuz olarak kendi adayının arkasında durması çağrısında bulunuyoruz. Merkel'in, AB Komisyonu başkanı adayı Jean-Claude Juncker'ı uygun şekilde desteklemesini bekliyoruz" demişti.
Öte yandan Almanya'nın sergilediği bu pozisyona karşı çıkan İngiltere Başbakanı Cameron'a İngiltere'deki İşçi Partisi de destek çıkarken, Cameron, ülkesindeki tüm büyük siyasi partilerin Juncker'ın başkanlığına karşı olduğunu ifade etti. Partisinin seçimi kazanması halinde 2017'de ülkesinin AB üyeliğini referanduma götürmeyi vadeden ve Juncker'ın başkan seçilmesi halinde referandumu öne almaktan söz eden İngiltere Başbakanı böylece referandumun AB için daha tehlikeli olabileceğini de ima ediyor.
Meşhur özçekimin kahramanı öne çıkıyor
Tartışmalar sürerken Juncker karşıtları; daha demokratik, daha az buyurgan olarak nitelendirdikleri olası başka aday için isim vermiyor ancak şimdiye kadar ismi pek anılmayan Danimarka Başbakanı Helle Thorning-Schmidt bu konuda öne çıkmaya başladı.
Bazı medya kuruluşlarında, Helle Thorning-Schmidt ve Litvanya Cumhurbaşkanı Dalia Grybauskaite'den olası adaylar olarak söz edilirken, Angela Merkel'in AB liderleri toplantısının hemen öncesinde Danimarka Başbakanı Helle Thorning-Schmidt'i 19 Haziran'da Berlin'de görüşmeye davet etmesi spekülasyonları artırdı.
Danimarka'da koalisyon hükümetinin başbakanı olan Helle Thorning-Schmidt, AB kurumlarında görev almasının önünü açacak birkaç özelliği taşımasıyla dikkati çekiyor.
İngiltere'de 1983-1992 yılları arasında İşçi Partisi'nin liderliğini yapan Neil Kinnock ile AP üyeliği yapmış Glennys Kinnock'un oğlu Stephen Kinnock ile evli olan Thorning-Schmidt, Mandela'nın cenaze töreninde ABD Başkanı Barack Obama ve Cameron ile çektiği meşhur özçekimle dünya gündemine gelmişti. Özçekimde iki liderin arasında neşeli bir görüntü sergileyen Thorning-Schmidt dünya medyasının ilgisini çekerken Cameron, "Kinnock Ailesi'nin bir ferdi benimle fotoğraf çektirmek istediğinde evet demenin kibarlık olacağını düşündüm" demişti.
Thorning-Schmidt'in eşi Stephen Kinnock'un ise İngiltere'de 2015'te yapılacak seçimde, Aberavon'da İşçi Partisi'nden aday olacağı belirtiliyor. Dolayısıyla Kinnock'un partisi olan İşçi Partisi'nin Juncker karşıtlığı konusunda Başbakan Cameron'a destek çıkması da Thorning-Schmidt'in olası adaylığı için anlamlı bulunabilir.
Tüm etkenlerin yanı sıra kıyafetlerinde sıra dışı renk seçimiyle dikkatleri çeken Danimarka Başbakanı Helle Thorning-Schmidt'in AB kurumlarını iyi tanıması, AB ülkeleriyle iyi ilişkileri, Merkel, Cameron, Hollande tarafından kabul görmesi ve AB kurumlarında daha çok kadın yönetici olması gerektiğini söyleyen İtalya Başbakanı Matteo Renzi gibi düşünenlerin de etkisiyle tercih edilecek kişi olması pek çok kişiyi şaşırtmayacak gibi görünüyor.
Thorning-Schmidt'in bu göreve gelmesi halinde NATO Genel Sekreteri olarak görev süresini doldurmak üzere olan Anders Fogh Rasmussen'den sonra önemli bir uluslararası görev üstlenen Danimarka'nın ikinci başbakanı olacak.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
