BEYRUT
Lübnan Başbakanı Saad Hariri, 2009'da Suriye rejimi lideri Beşşar Esed ile el sıkışmakla hayatının en zor anlarından birini yaşadığını söyledi.
Hariri, uğradığı suikast sonucu hayatını kaybeden babası ve eski Başbakan Refik Hariri'nin ölümünün 14. yılı münasebetiyle Lübnan'ın "En-Nahar" gazetesine yaptığı açıklamada, 2009 yılında baskılar altında Suriye'nin başkenti Şam'a gittiğini belirtti.
"Kendisini bitiren o ziyareti" Lübnan'ın çıkarları gereği yaptığını dile getiren Hariri, "Esed ile el sıkıştığımda hayatımın en zor anlarından birini yaşadım. Çünkü bir insanın, babasının katiline ait eli tutması kolay değil." ifadesini kullandı.
O dönem Suriye hükümetiyle yeni bir sayfa açması için kendisine Arap ve uluslararası alanda baskılar yapıldığını aktaran Hariri, söz konusu ziyaretten dolayı hala bir pişmanlık duymadığını, çünkü bunun sonucunda birkaç yıl aradan sonra iki ülkenin yeniden karşılıklı olarak elçiliklerini açtığını kaydetti.
Hariri ayrıca yeniden Esed ile bir araya gelerek el sıkışma ihtimali olup olmadığı sorulduğunda ise "Mümkün değil." yanıtını verdi.
AA muhabirine konuşan Lübnanlı siyaset uzmanı Münir er-Rabi de Suudi Arabistan'ın, 2009 yılında Başbakan Hariri'yi Beşşar Esed ile görüşmesi için Şam'a gitmeye zorladığını ileri sürdü.
Riyad yönetiminin o dönemde Esed'i İran'dan uzaklaştırmak için bir açılım yaptığına işaret eden Rabi, ancak bunun bir hata olduğunun daha sonra anlaşıldığını ifade etti.
"Hariri suikastı için 2019 beklenen adalet yılıdır"
Lübnan Başbakanı Hariri, babası ve eski Başbakan Refik Hariri suikastına ilişkin gerçeklerin ortaya çıkarılması için 2019'un beklenen "adalet yılı" olduğunu söyledi.
Hariri, babasının ölümünün 14. yılı münasebetiyle başkent Beyrut'ta düzenlenen törende destekçilerine yaptığı konuşmada, Refik Hariri suikastına ilişkin devam eden davada intikam amaçlı değil adalete çağıran ve gerçeğin üzerini örtmeyi reddeden bir kararın çıkmasının istendiğini belirtti.
Son duruşmasının Eylül 2018'de yapıldığı davanın görüldüğü Lübnan Özel Mahkemesi'nde aylar sonra bir karar duruşması yapılacağını hatırlatan Hariri, 2019'un babasının suikastına ilişkin gerçeğin öğrenilmesi için beklenen "adalet yılı" olduğunu dile getirdi.
Hariri, "Refik Hariri'nin şehadeti, Lübnanlıları birleştirdi. Mahkemeden çıkacak olası bir karar nedeniyle ülkenin yeniden tahrip edilmesine müsaade etmeyeceğiz." ifadelerini kullandı.
2005 yılından bu yana ülkede çekişme ve krizlerin yaşandığını, hizmetlerin, büyümenin ve iş imkanlarının azaldığını kaydeden Hariri, "Şu an bir yol ayrımındayız. Ya anlaşmazlıklar içinde boğulacağız ya da çalışmaya başlayacağız. Şimdi hesaplaşma ya da pazarlık vakti değil." dedi.
Lübnan'ın kendi Anayasası ve kanunları bulunan, herhangi bir eksene tabi olmayan bağımsız bir Arap ülkesi olduğunu kaydeden Hariri, ülkesinin ayrıca bölgedeki silahlanma yarışı için bir saha olmadığını vurguladı.
"Biz Taif'in (anlaşması) muhafızlarıyız. O, Anayasadır, ulusal uzlaşının formülüdür, ortak yaşamın temel kaidesidir. " diyen Hariri, söz konusu anlaşmanın yoruma açık olmadığını söyledi.
Lübnan'da 1975 - 1990 yıllarında süren farklı dinleri ve mezhepleri karşı karşıya getiren iç savaş, 1989 yılında imzalanan Taif Antlaşması ile sonlanmıştı.
Taif Antlaşması gereğince, Lübnan Meclisindeki 128 sandalye Müslümanlar ve Hristiyanlar arasında yarı yarıya paylaştırılıyor.
Hariri suikastı davası
Lübnan hükümeti, ülkedeki bölünmüşlük ve karışıklığı da dikkate alarak, Hariri suikastı konusunu Birleşmiş Milletlere (BM) havale etti. BM Güvenlik Konseyi (BMGK) kararı ile Hariri suikastını araştırmak için kurulan heyet, ilk raporunu Ekim 2005'te BMGK'ya sundu.
BMGK, 29 Mart 2006'da da Uluslararası Lübnan Mahkemesi'nin kurulmasına karar verdi. Özel mahkeme, statüsünün yürürlüğe girmesinden sonra 1 Mart 2009'da çalışmalarına başladı.
Lübnan Özel Mahkemesi'nin başsavcısı, 17 Ocak 2011'de Hizbullah mensubu 4 kişi hakkındaki suçlamaları mahkemeye sundu. Mahkemenin tutuklama kararı verdiği, ancak bulunamayan zanlıların gıyaben yargılanmasına 16 Ocak 2014'te başlandı.
BMGK tarafından Hariri suikastını soruşturmakla görevlendirilen mahkemenin söz konusu davayı 3 yılda sonuçlandırması planlanıyordu. Buna karşın davada son aşamaya, suikasttan 13 yıl sonra gelinebildi.
Son olarak 23 Aralık 2017'de BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Uluslararası Lübnan Özel Mahkemesi'nin görev süresini üç yıl daha uzatmıştı.
Uluslararası Özel Lübnan Mahkemesi, Hariri suikastına ilişkin davanın son duruşmasını Eylül 2018'de gerçekleştirmişti. Kararın, 2019 yılında kamuya açık bir duruşmada açıklanması bekleniyor.
Eski Lübnan Başbakanı Refik Hariri 14 Şubat 2005'te düzenlenen bombalı saldırı sonucu hayatını kaybetmişti. Saldırıda Hariri'nin yanı sıra 22 kişi daha yaşamını yitirmişti.
Muhabir: Mahmut Geldi, Wassim Samih Seifeddine, Hacer Başer
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
