BM ve Batı Libya'da Türkiye'nin çizgisine yaklaştı

ANKARA - Ahmet Esad Şani

Cumhurbaşkanı ve Hükümetin Libya Özel Temsilcisi Emrullah İşler, Libya'daki iç çatışmaların sonlandırılması için Trablus ve Misratalı grupların da barış sürecine dahil edilmesinin önemli olduğunu, Birleşmiş Milletler (BM) ve Batılı politikacılarda da bu konuda bir tavır değişikliği yaşandığını söyledi.

Libya'daki siyasi istikrarsızlık, anayasa mahkemesinin Tobruk Meclisi'nin kurulması sonucuna götüren seçimleri iptal kararı ve çatışan grupların Türkiye ile ilişkilerini AA muhabirine değerlendiren İşler, Libya'daki sorunun temelinde "siyasi kriz" olduğunu, Trablus ve Tobruk'a yaptığı ziyaretlerde çözüm yolunun diyalog ve müzakereden geçtiğini taraflara ilettiklerini anlattı.

İşler, Libya'da çatışan tüm tarafları derhal ateşkese çağırdıklarını ve herkesi içine alan bir milli mutabakat hükümeti kurulması gerektiğini kendilerine aktardıklarını vurguladı. 

Libya Anayasa Mahkemesi'nin 6 Kasım'da son genel seçimleri iptal eden kararına değinen İşler, kararın ardından uluslararası toplumun Trablus'taki yönetimle temas etmeye başladığını, böylece Libya'da yeni bir döneme girildiğini ifade etti.

Trablus'a yaptığı ziyaretin özellikle Batı medyası tarafından eleştirildiğini ancak olaya siyasi kriz olarak baktıkları için Trablus'takilerin de siyasi aktör olmaları hasebiyle onlarla da görüşmeler yaptıklarını belirten İşler, şöyle konuştu:

"Neticede ilk ziyaretimizde Tobruk, Misrata, Trablus, ikinci ziyaretimizde Beyda'daki yetkililerle görüştük. Biz her iki tarafa da 'Libya'daki bütün Libyalı kardeşlerimizi kardeş kabul ediyoruz, kimsenin kanının akmasına gönlümüz razı değildir' mesajını verdik. Türkiye olarak elimizden ne geliyorsa yapmaya hazırız, herkes eşit mesafedeyiz. İki taraf nezdinde de itibarımız olduğunu görmenin mutluluğunu yaşadık."

"BM'nin yeni girişimleri olacak"

Trablus tarafıyla görüşmeyen BM'nin Libya Özel Temsilcisi Bernardino Leon'un, 6 Kasım'daki mahkeme kararından sonra Trablus'taki Kongre başkanıyla görüştüğünü hatırlatan İşler, BM ve Batı ülkelerindeki politika değişikliğine işaret etti.

İşler, "Daha önce BM Genel Sekreteri Ban Ki-Mun da Trablus'u ziyaret etti. Şimdi BM'de ve Batılı politikacılarda bir tavır değişikliği olduğunu görüyoruz. Şu an Libya yeni bir döneme girdi. Libya'nın tek çıkış yolu, bir an önce uzlaşı sağlanarak milli mutabakat hükümeti kurulup gelecekle ilgili yol haritasının en kısa zamanda açıklanması. Şimdi BM'nin bu haftadan itibaren bir takım girişimleri olacak, atacağı adımlar olacak" şeklinde konuştu.

"Libya'nın içinde bulunduğu krizden çıkabilmesi için bir an önce seçim tarihinin ve bu yol haritasının net bir şekilde açıklanması lazım" diyen İşler, Libya'daki krizin siyasi ihtilaflardan kaynaklanan bir mesele olduğunu, belirlenen yol haritasında seçimlerin yenilenmesi ve belirlenen tarihte yapılmasının son derece önem arz ettiğini vurguladı. 

Libya Anayasa Mahkemesi'nin, 6 Kasım'da, anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle seçimleri iptal etmesiyle birlikte Tobruk'ta toplanan meclis, milletvekilleri ve alınan kararlar geçersiz hale gelmişti.

"İç savaşı, dış müdahale körüklüyor"

Libya'daki temaslarında, ülkedeki barış ortamına dış müdahalenin zarar verdiğinin altını çizdiklerini söyleyen İşler, "Dış müdahalelerin kabul edilemez olduğunu bir kez daha ifade etmek istiyorum. Bu müdahaleler Libya'da iç savaşı körüklüyor, çatışmaların tansiyonunu yükseltiyor. Libya, Libyalılara bırakılırsa bir an önce huzur, istikrar ve barış sağlanır. Ama dış müdahaleler olursa, Libya'da barışı sağlamak güç" değerlendirmesini yaptı.

ABD basınında, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Libya’da silahlı gruplara yönelik hava saldırıları düzenlediği yönünde haberler çıkmış, Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şükri, Libya’da herhangi bir askeri operasyona katılmadıklarını söylerken, ABD Dışişleri Sözcüsü konuya ilişkin soru üzerine hava saldırılarını doğrulamıştı.

"Libya, Türkiye ile sıcak ilişkiler geliştirmek istiyor"

Emrullah İşler, olumlu geçen Libya ziyaretlerinde, "Libya ikinci Suriye olmasın" diyerek, Türkiye'nin kan dökülmemesi için üzerine düşeni yapacağı mesajını ilettiklerini ifade etti.

Tobruk'a yaptıkları ziyaretlerde, herkesin Türk firmalarını Libya'da görmek isteklerini kendisine ilettiğini dile getiren İşler, "Libyalı kardeşlerimizin, dostlarımızın kendilerine sahip çıkılmasından memnun olduğunu gördük. 'Türk firmalarını çok seviyoruz, Türk insanını çok seviyoruz, bu firmalar inşallah en kısa zamanda geri döner' diyorlar. Bize karşı olduğu iddia edilen grupların yaklaşımı dahi bu şekilde. Misrata ve Trablus tarafı zaten Türk firmalarının güçlü bir şekilde geri gelmesini istiyorlar" dedi.

İşler, Libya'nın doğusundaki Tobruk hükümetinin de Türkiye ile iyi ilişkiler istediğini ve Türk şirketlerini bölgeye davet ettiğini belirtti. 

Güvenlik konusunda sıkıntılar olmasına rağmen 26 Ekim'de Türk Hava Yolları'nın (THY) Misrata uçuşlarına başladığını hatırlatan İşler, şöyle devam etti:

"Beyda ve Tobruk tarafına da THY'nin tarifeli seferlerinin başlaması için girişimleri bizzat kendim takip ediyor, sürdürüyorum. Bu aynı zamanda bizim her iki tarafa da ihtilaflı iki gruba da eşit mesafede olduğumuzun güçlü bir göstergesi olacak. Libyalı kardeşlerimizin geneline baktığımızda Türklere karşı büyük bir ilgi ve sempati var. Birileri de bu sevgiyi kırmak, Türkiye'nin ve Türklerin itibarını zedelemek için boş durmuyor, medya yoluyla bir takım karalama kampanyalarına başvuruyor ama bunların neticesiz kalacağını çok net bir şekilde söyleyebilirim. Yaptığımız ziyaretlerde bize gösterilen hüsnü kabul her türlü takdirin üzerindedir."

Türk vatandaşlarının kaçırılması

Libya'ya yaptığı ziyaretlerin, kaçırılan 9 Türk'ün serbest bırakılmasına da büyük katkı sağladığını ifade eden İşler, "Son ziyaretimiz tam zamanında yapılan bir ziyaret oldu. Bu olayın büyümesini bir krize dönüşmesini engellemiş olduk" ifadesini kullandı.

Kaçırılma olayına hemen müdahil olarak gerekli girişimleri yaptıklarını belirten İşler, Libya temaslarının, sürecin hızlanmasına büyük katkı sağladığını, 9 Türk'ün serbest bırakılmasının ardından oradaki yetkilileri arayarak teşekkür ettiğini söyledi.

Arap Baharı yaşanan ülkelerde her zaman, demokrasiye geçilmesini, serbest seçimlerin yapılmasını, halkın meşru taleplerinin karşılanması gerektiğini söylediklerini belirten İşler, bu ülkelerde siyasi partilerin kurularak faaliyet göstermesini ve sandıktan çıkan sonuçlara rıza gösterilmesini savunduklarını yineledi.

"Arap Baharı'ndan sonra bir algı operasyonu yapıldığını herkes biliyor" diyen İşler, Türkiye'nin bölge ülkelerinde itibarının yükseldiğine ve kamuoyunda bu ilgiyi azaltmak için karalama kampanyaları yapıldığına dikkati çekti.