BİRLEŞMİŞ MİLLETLER - Mustafa Keleş
BM Güvenlik Konseyi'nde 2015-2016 yıllarında görev yapacak geçici üyelerin belirlenmesi için 16 Ekim'de BM Genel Kurulu'nda seçim yapılacak. Türkiye'nin de aralarında bulunduğu adayların, Konsey'e seçilebilmeleri için kullanılan oyların en az üçte ikisini alması gerekiyor.
BM sistemi içinde uluslararası barış ve güvenliğin sağlanmasından sorumlu kurum olan 15 üyeli BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi bulunuyor. Geçici 10 üye ise beşerli gruplar halinde iki yılda bir değişiyor.
2015-2016 dönemi için BM Genel Kurulu'nda yapılacak seçimlerde görev süreleri dolacak olan Arjantin, Ruanda, Güney Kore, Avustralya ve Lüksemburg'un yerine, bu ülkelerin grubunda yer alan beş yeni üye seçilecek.
Seçimlere Afrika grubundan Angola, Asya- Pasifik grubundan Malezya, Latin Amerika ve Karayipler grubundan Venezuela tek aday olarak giriyor. Ancak tek aday olarak girmeleri kesin seçilecekleri anlamına gelmiyor. Bu ülkelerin de seçimlerde oyların üçte ikisini almaları gerekiyor.
Türkiye'nin de içinde bulunduğu Batı Avrupa ve diğerleri grubuna ayrılan iki koltuk için ise Türkiye ile İspanya ve Yeni Zelanda da aday. Bu üç ülke arasında büyük bir yarış olması bekleniyor.
193 ülkeden 129'unun oyu gerekiyor
BM Genel Kurulu'nda gerçekleşecek oylamada bir ülkenin BMGK'ya seçilebilmesi için grubunun tek adayı bile olsa kullanılan oyların en az üçte ikisini alması gerekiyor. BM üyesi 193 ülkenin tamamının oy kullanması durumunda seçilebilmek için en az 129 oy alınması gerekiyor.
Türkiye'nin grubunda ise 129 oy almak yetmeyebilir. Çünkü üçte ikinin üzerinde en fazla oy alan iki ülke hedefine ulaşabilecek. Türkiye 2009-2010 dönemi için gerçekleştirilen seçimde 151 ülkenin desteğini alarak ilk turda Konsey'e seçilmişti.
Türkiye, BM Güvenlik Konseyinde 1951-1952, 1954-1955, 2009-2010 yıllarında geçici üyelik görevinde bulunmuş, 1961 yılında ise iki yıllık dönemi Polonya ile paylaşarak bir yıl BMGK'da yer almıştı.
-"Üstüne düşen sorumluluğu yerine getirmek için aday oldu"-
Türkiye, son yıllarda uluslararası sistem içindeki kurumlarda ve arabuluculuk çabalarında giderek daha fazla yer alıyor. Arap Baharı ile başlayan ve bölgede iç savaşlar ve terör tehdidi ile süren çatışmaların tam ortasında yer alan Türkiye, gelecek dönemde BMGK gündemine gelecek birçok konuyla yakından ilgili olacak.
Türkiye'nin coğrafi konumu ve etrafında yaşanan sorunlar, Konsey'de yer alma gerekliliğini artırıyor. BMGK adaylığına ilişkin Türkiye'nin adaylık duyurusunda yer alan strateji, BMGK'ya yapabileceği katkıları açıklıyor:
"Küresel ölçekli sorunların ancak küresel ölçekte işbirliğiyle çözülmesinin mümkün olduğunun bilincinde olan Türkiye, bu işbirliğinin en geniş katılımla ve en sağlam meşruiyet zemininde gerçekleştirildiği yegane evrensel forum olan Birleşmiş Milletler bünyesinde de etkin bir diplomasi sergilemektedir. Nitekim üstüne düşen bu medeni sorumluluğu daha iyi yerine getirmek üzere Türkiye, son defa 2009-2010 döneminde üyesi olduğu BM Güvenlik Konseyi’ne 2015-2016 döneminde yeniden seçilebilmek için aday olmuştur.
Diğer taraftan, güvenlik ve kalkınma arasındaki doğrudan ilişkinin bilinci içinde küresel kalkınma diplomasisinde de aktif bir rol üstlenen Türkiye, En Az Gelişmiş Ülkeler için her on yılda bir düzenlenen BM Zirvesine 9-13 Mayıs 2011 tarihlerinde İstanbul’da ev sahipliği yapmış ve kabul edilen eylem planına katkı sağlamıştır."
"İlk turda seçiliriz"
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da BM Genel Kurulu çalışmaları sırasında Türkiye'ye desteği artırmak için yoğun görüşmeler gerçekleştirerek Türkiye'nin Konsey'e yapacağı katkıları muhataplarına anlattı.
Bu hafta sonu destek temasları için tekrar New York'a gelmesi ve oylamaya katılması beklenen Çavuşoğlu, Türkiye'nin seçilme şansının yüksek olduğunu belirtiyor.
New York'taki temaslarının ardından konuya ilişkin gazetecilere açıklama yapan Çavuşoğlu, Türkiye'nin dünya barışı ve istikrarı için oynayabileceği rolü anlayan birçok ülkenin Türkiye'ye destek verdiğini anlatarak, "Bu desteklere baktığımız zaman inşallah daha ilk turda seçilecek durumdayız" demişti.
Türkiye'nin G20 başkanlığını üstleneceğini, İnsani Zirve'yi düzenleyeceğini ve birçok uluslararası kurumda aktif olduğunu kaydeden Çavuşoğlu, "Türkiye sadece kendi çıkarlarını burada savunmuyor. Küçücük ada ülkelerinin bile yaşadığı sorunları savunuyor. Afrika'nın da sesi oluyor, Karayip ülkelerinin de vicdanı oluyor. Dolayısıyla tüm dünyanın vicdanı ve sesi oluyor, objektif, dengeli ve yapıcı bir rol oynuyor" ifadelerini kullanmıştı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
