Bölgedeki çatışma ve savaşlar, Mısır'daki Süveyş Kanalı'nı vurmaya devam ediyor

Yemen'deki Husilerin Kızıldeniz'de İsrail bağlantılı gemilere saldırılarından olumsuz etkilenen Mısır'daki Süveyş Kanalı, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla baş gösteren Hürmüz Boğazı'ndaki krizden de darbe alıyor.

Kızıldeniz üzerinden Hint Okyanusu'nu Akdeniz'e bağlayan Süveyş Kanalı, Mısır'a döviz sağlayan önemli kaynaklarından biri olarak öne çıkıyor.

Ancak Yemen'deki İran destekli Husilerin, Ekim 2023'ten itibaren 2 yıl boyunca Babu'l Mendeb Boğazı'nda İsrailli şirketlere bağlı olduğunu belirttikleri ticari gemileri hedef alması nedeniyle Süveyş Kanalı'nı geçen gemilerin sayısında ciddi düşüş yaşandı.

Mısır makamları, 2023'te 10,25 milyar dolar olarak duyurdukları Süveyş Kanalı'nın yıllık gelirlerinin 2024'te 7 milyar dolara gerilediğini açıkladı.

Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi de Mart 2025'teki açıklamalarında, Süveyş Kanalı gelirlerinin aylık yaklaşık 800 milyon dolar kayıp verdiğini belirtti.

İki yıl sonra Ekim 2025'te Gazze'de sağlanan ateşkesle Husilerin saldırılarını durdurmasıyla toparlanma sürecine giren Süveyş Kanalı için, ABD-İsrail'in İran'a savaş açması ve Husilerin İsrail'e saldırıları başlatmasıyla endişeli yeni bir dönem başladı.

AA muhabirinin Süveyş Kanalı İdaresi'nin yıllık verilerinden ve açık kaynaklardan derlediği bilgilere göre, 2023'te 26 binden fazla gemiyle tarihi rekoru kıran Süveyş Kanalı'ndaki gemi geçişleri, Kızıldeniz'de yaşanan krizin etkileriyle 3 yıldır düşük seyrediyor.

Süveyş Kanalı, 2024 yılında 13 bin 213 geminin geçişine hizmet verdikten sonra 2025 yılında bu sayı 12 bin 758 gemiye geriledi.

Hürmüz Boğazı'ndaki kriz Süveyş Kanalı'nı etkiliyor

İsrail'le birlikte 28 Şubat'ta İran'a hava saldırıları başlatan Donald Trump liderliğindeki ABD yönetimi, 13 Nisan'da Hürmüz Boğazı ve İran limanlarına karşı ablukayı devreye aldı.

İran'a yönelik saldırılardan olumsuz etkilenen Süveyş Kanalı'ndan gemi geçişlerinin, Hürmüz Boğazı'na uygulanan abluka ve bölgesel istikrarsızlığa bağlı olarak daha da düşebileceği öngörülüyor.

Nitekim Hürmüz Boğazı krizi, Körfez'deki Arap ülkeleri ile Avrupa arasındaki hem petrol ve doğal gaz sevkiyatını hem de konteyner gemilerin seferlerini durma noktasına getirdi.

Süveyş Kanalı'nın gelirlerine önemli katkı sağlayan büyük konteyner gemileri ve petrol tankerleri Ümit Burnu'ndan geçmeyi tercih edebildiği gibi bu süreçte çalışmalarına ara verebiliyor.

Büyük kruvaziyer gemilerden biri ilk kez Süveyş Kanalı'ndan geçti

Süveyş Kanalı İdaresi Başkanı Usame Rabi, 26 Nisan'da yaptığı açıklamalarda, dünyadaki en büyük yolcu gemilerinden "MSC Euribia"'nın Süveyş Kanalı'ndan geçerek Akdeniz'e doğru yol aldığını belirtti.

Birkaç haftadan beri Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan "MSC Euribia" kruvaziyer gemisinin normal güzergahı olan Ümit Burnu yerine Babu'l Mendeb Boğazı'ndan geçtiğini aktaran Rabi, Süveyş Kanalı'ndan ilk kez geçen söz konusu kruvaziyer gemisinin Birleşik Arap Emirlikleri'nden (BAE) gelerek Avrupa'ya doğru ilerlediğini ifade etti.

BAE'den gelen "Celestyal Journey" isimli kruvaziyer gemisinin de Süveyş Kanalı'ndan geçerek Türkiye'ye doğru yol aldığını aktaran Rabi, "Yolcu gemilerinin geçişi, Süveyş Kanalı'nın doğudan batıya geçiş için ana güzergahlardan biri olarak cazibesini koruduğunu gösteriyor." dedi.

Süveyş Kanalı İdaresi Başkanı Rabi, 26 Nisan Pazar günü Süveyş Kanalı'ndan her iki yöne 45 geminin geçtiğini kaydetti.

Mısır'ın Süveyş Kanalı'ndaki kaybı 10 milyar dolara ulaştı

Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, Sina Yarımadası'nın İsrail işgalinden kurtarılmasının 44. yıl dönümü dolayısıyla 25 Nisan'da yaptığı konuşmada, bölgesel gerilimin ülkesine etkilerini dile getirdi.

İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarından sonra ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırılarla Orta Doğu'da süren gerilime işaret eden Sisi, şunları kaydetti:

“Gazze ve İran savaşının bölgeye ağır etkileri oldu. Mısır, Babu'l Mendeb Boğazı'nda gemilerin hedef alınması nedeniyle Süveyş Kanalı'nın gelirlerinde 10 milyar dolar zarar etti.”

Bölgesel krizlerin oluşturduğu zorlukların yanı sıra birtakım baskıların da söz konusunun altını çizen Sisi, "Nitekim küresel gıda ve enerji fiyatlarındaki artışın yanı sıra dost ve kardeş ülkelerden 10 milyon kişi Mısır'a sığındı." dedi.

Orta Doğu'yu yeniden şekillendirme yönünde birtakım girişimlerin olduğu uyarısında bulunan Sisi, bölgenin oldukça hassas ve kaderini belirleyecek koşullardan geçtiğine işaret ederek, "Bu bölgenin geleceği ise işbirliği, inşa, barış ve istikrarı sağlamaktadır." ifadelerini kullandı.