Bosna Hersek'te hükümet kurma çalışmaları başlıyor

SARAYBOSNA- Almir Terziç

Bosna Hersek'te, 12 Ekim'de yapılan devlet başkanlığı ve parlamento seçimlerinin ardından devlet ve entite düzeyinde yeni hükümet kurma çalışmaları başlıyor.

Ülkede, 1992-1995 yılları arasında yaşanan savaşın ardından yedinci kez yapılan devlet başkanlığı ve parlamento seçimlerinin sonuçları netlik kazandıkça devlet ve entite düzeyindeki parlamentolarda siyasi partilerin sahip olacağı sandalye sayıları da belli olmaya başladı.

Seçimlerin galibi olan merhum Aliya İzzetbegoviç'in kurucusu olduğu Demokatik Eylem Partisinin (SDA) hem devlet hem de entite düzeyindeki parlamentolarda milletvekili sayılarını arttırdığı gözlendi.

SDA, resmi olmayan sonuçlara göre, 42 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde 10 milletvekili bulunduracak.

Ülkeyi oluşturan iki entiteden biri olan Bosna Hersek Federasyonu'ndan (FBIH) 28, diğer entite Bosna Sırp Cumhuriyeti'nden (RS) ise 14 milletvekilin yer aldığı Temsilciler Meclisi'nde yeni dönemde en güçlü parti SDA olacak. SDA, 12 Ekim'deki seçimlerde nüfusun büyük çoğunluğunu Sırpların oluşturduğu Bosna Sırp Cumhuriyeti'nden de bir milletvekili çıkararak büyük bir başarı elde etti.

SDA, dört yıl öncesindeki seçimlere oranla milletvekili sayısını da arttırarak bu alanda da önemli bir başarı elde etti. Bir önceki dönemde 7 milletvekili bulunduran SDA, bu sayıyı 10'a çıkardı.

Yeni siyasi parti DF meclise girdi

İki dönemdir Bosna Hersek Üçlü Devlet Başkanlığı Konseyinin Hırvat üyeliğini yürüten Jelyko Komşiç'in 2013 yılında kurduğu Demokratik Cephe (DF) ilk kez katıldığı seçimlerde büyük bir başarı elde etti. Bugüne kadar Temsilciler Meclisi'nde milletvekili bulunmayan DF, yeni dönemde 5 milletvekili ile mecliste söz sahibi önemli siyasi partilerden biri olacak.

Ülkede yaşayan Hırvatları temsil eden en büyük siyasi parti konumundaki Hırvat Demokratik Birliği (HDZ BİH) de yeni dönemde Temsilciler Meclisi'nde 4 milletvekili bulunduracak. Bir önceki dönemde 3 milletvekili bulunan HDZ seçimlerin ardından güçlenen partilerden biri olarak gösteriliyor.

Eski Savunma Bakanı Fahrudin Radonçiç'in genel başkanlığını yaptığı Daha İyi Gelecek Birliği (SBB) de bir önceki dönemde olduğu gibi yeni dönem de 4 milletvekili bulundurcak.

Seçimlerin en büyük kaybedeni olarak gösterilen Sosyal Demokrat Partinin (SDP), Temsilciler Meclisi'ndeki sandalye sayısı yeni dönemde 5 azalarak 3'e düştü. Bir önceki dönemde 8 milletvekili bulunan SDP yeni dönemde sadece 3 milletvekili ile temsil edilecek.

Ülkedeki bir diğer Hırvat partisi Hırvat Demokratik Birliği 1990 (HDZ 1990) ise bir önceki dönemde olduğu gibi yeni dönemde de 1 milletvekili ile temsil edilecek.

Yeni dönemde Temsilciler Meclisi'nde birer milletvekili bulunduraca diğer siyasi partiler ise Demokratik Aktivite Partisi (A-SDA) ve Bosna Hersek Vatansever Partisi (BPS) olacak.

Bosna Sırp Cumhuriyeti'nde en güçlü SNSD

Bağımsız Sosyal Demokratlar Birliği (SNSD), Temsilciler Meclisi'ne Bosna Sırp Cumhuriyeti'nden seçilen 14 milletvekilinden 6'sını kazanarak, meclisteki sandalye sayısını bir önceki döneme oranla 2 azaltsa da bu entitenin en güçlü siyasi partisi olarak öne çıktı.

Ülkenin önde gelen Sırp partilerinden biri olan Sırp Demokratik Partisi (SDS) ise bir önceki dönem oranla Temsilciler Meclisi'ndeki sandalye sayısını bir arttırdı. SDS, yeni dönemde mecliste 5 milletvekili ile temsil edilecek.

Temsilciler Meclisi'nde Bosna Sırp Cumhuriyeti'nden ayrıca Demokratik Halk Birliği (DNS) ve Demokratik İlerleme Partisi (PDP) de birer milletvekili bulunduracak.

Yeni dönemde, Temsilciler Meclisi'nde 12 siyasi parti yer alacak.

Entite meclislerindeki durum

Seçimlerin ardından entite düzeyindeki meclislerde de milletvekili sayıları netlik kazanmaya başladı.

Müslüman nüfusun yoğun olarak yaşadığı Bosna Hersek Federasyonu'nda, seçimlerin açık ara galibi SDA olurken, Sırp nüfusun çoğunlukta olduğu Bosna Sırp Cumhuriyeti'nde ise Boşnak ve Hırvat partilerin kurduğu "Vatan" koalisyonunun hükümet kurma çalışmalarında kilit rol oynaması bekleniyor.

Bosna Hersek Federasyonu'ndaki 98 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde 29 sandalye elde eden SDA devlet düzeyinde olduğu gibi entite düzeyinde de en güçlü siyasi parti konumunda. SDA, bir önceki dönemde 23 olan milletvekili sayısını 29'a yükselterek önemli bir başarı elde etti.

Devlet düzeyinde olduğu gibi entite düzeyinde de en büyük kaybı SDP yaşadı. Bir önceki dönemde mecliste 28 milletvekili bulunan SDP, yeni dönemde 11 milletvekili tarafından temsil edilecek.

Resmi olmayan seçim sonuçlarına göre, Bosna Hersek Federasyonu Temsilciler Meclisi'nde SBB 16, DF, 14, HDZ ve koalisyon ortakları 12, HDZ 1990 4, A-SDA 2, Bosna Hersek İçin Partisi (SBIH) 4, BPS 4, Bizim Parti (NS) ve Emek Partisi (LS) ise birer milletvekili ile temsil edilecek.

"Vatan" koalisyonu hükümet kurma çalışmalarında kilit rol üstlenecek

Sırp nüfusun yoğun olarak yaşadığı Bosna Sırp Cumhuriyeti'ndeki Millet Meclisi'nde, SDA önderliğinde kurulan ve bazı Hırvat siyasi partilerinin de desteklediği "Vatan" koalisyonu 83 sandalyeli mecliste 5 milletvekili ile temsil hakkı kazandı.

Yeni dönemde Millet Meclisi'nde SNSD 29, SDS 24, DNS 8, PDP 7, SP ve NDP 5'er milletvekili ile temsil edilecek.

Hükümet kurmak adına en az 42 milletvekilinin dahil olacağı bir koalisyon gerektiği göz önüne alınacak olursa, Millet Meclisi'nde 5 milletvekili ile temsil edilecek "Vatan" koalisyonu bu aşamada önemli rol üstlenecek.

Sırp partilerinin iki kutupta yarıştığı seçimlerin sonuçlarına göre SNSD önderliğindeki koalisyon 42, SDS önderliğindeki koalisyon ise 36 milletvekili elde etti. Siyasi analistler, SNSD koalisyonundan bölünme olması halinde, "Vatan" koalisyonundaki milletvekillerinin hükümet kurma çalışmalarında önemli rol üstleneceği görüşünde birleşiyor.