Bosna Hersek'te 'Sırp Cumhuriyeti Günü' referandumu

BANJA LUKA/SARAYBOSNA

Bosna Hersek'teki iki entiteden biri olan Sırp Cumhuriyeti'nde (RS), 9 Ocak'ın "Sırp Cumhuriyeti Günü" olarak kutlanması için yapılan referandumda oy kullanma işlemi TSİ 08.00'de başladı.

Dayton Barış Antlaşması'ndan sonra, Sırp Cumhuriyeti'nde yapılan ilk referandum olma özelliği taşıyan Sırp Cumhuriyeti Günü Referandumu'nda 1 milyon 219 bin 399 kişinin oy kullanabileceği açıklandı.

Boşnak siyasilerden boykot çağrısı

Bosna Hersek Anayasa Mahkemesinin daha önce "anayasaya aykırı" olduğunu bildirdiği referandumu, entite sınırları içindeki Boşnaklar boykot edecek. Bahse konu referandumu "bağımsızlık referandumunun provası" olarak gören Boşnak siyasiler, daha önce birçok kez entite sınırlarındaki Boşnak halkına referandumu boykot etme çağrısında bulunmuştu.

Bosnalı Sırp liderler ise oy kullanma hakkı bulunanların, etnik kökeni önemli olmaksızın sandığa gitmesini ve 9 Ocak’ın "Sırp Cumhuriyeti'nin doğum günü olarak kutlanmaya devam etmesi için" oy kullanmasını istedi.

Referandumu Düzenleme Komisyonu tarafından, oy kullanma işleminin başlamasının ardından her iki saatte bir düzenlenecek basın toplantılarıyla son gelişmelerin kamuoyuna aktarılacağı bildirilirken, resmi olmayan ilk sonuçların ise gece yarısına kadar açıklanmasının beklendiği ifade edildi.

Sırp Cumhuriyeti'ndeki referandumu takip etmek için 250 civarından ulusal ve uluslararası medya kuruluşunun akreditasyon yaptırdığı bildirildi.

Referandumda vatandaşlara "9 Ocak’ın Sırp Cumhuriyeti Günü olarak kutlanmasını destekliyor musunuz?" sorusu yöneltiliyor.

RS'teki referanduma katılanlar TSİ 20.00'ye kadar oy kullanabilecek.

Referandum "anayasaya aykırı"

Sırp Cumhuriyeti’nin kurulmasına ilişkin bildiri 9 Ocak 1992'de kabul edilmişti. Bu nedenle bu tarih, entite sınırları içerisinde “Sırp Cumhuriyeti Günü” olarak kutlanıyordu.

Bosna Hersek Anayasa Mahkemesi, geçen yıl kasım ayında aldığı kararla, Sırp Cumhuriyeti Günü’nün kutlanmasının "anayasaya aykırı" olduğuna hükmetmiş ve ilgili kanunun değiştirilmesini istemişti. Mahkeme gerekçeli kararında, 1992 yılındaki bildirinin ülkedeki Boşnak ve Hırvat temsilcilerin katılımı olmadan kabul edildiğini ve tek taraflı olduğunu belirtmişti.

Mahkemenin kararını hiçe sayarak 9 Ocak’ı kutlamaya devam edeceklerini açıklayan Bosnalı Sırplar, Sırp nüfusun yoğun yaşadığı entite sınırları içinde referanduma gitme kararı aldı.

Geçen hafta konuyu görüşmek üzere yeniden toplanan Anayasa Mahkemesi üyeleri, yapılması planlanan referandumun da anayasaya aykırı olduğunu ve durdurulması gerektiğine karar verdi.

Sırplar, mahkemenin aksi yöndeki kararına ve uluslararası toplumun çağrılarına rağmen, Sırp Günü Referandumu’nu gerçekleştiriyor.

Muhabir: Kayhan Gül