Xinhua'nın haberine göre, iki günlük ziyaret için dün gece Pekin'e ulaşan Putin için bu sabah Tiananmen Meydanı'nda devlet töreni düzenlendi. Törenin ardından liderler, Büyük Halk Salonu'nda baş başa ve heyetler arası görüşmeler yaptı.
Taraflar, görüşmede 2001'de imzalanan "Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması"nın süresinin uzatılmasında mutabakata vardı.
Çin Devlet Başkanı Şi, 25 yıl önce imzalanan anlaşmanın, iki ülke arasında uzun dönemli dostluğun ve kapsamlı stratejik eşgüdüm ilişkisinin temelini oluşturduğunu belirtti.
Uluslararası ortamın hızlı değişimlerden geçtiğine ve uluslararası ilişkilerde güçlünün haklı olduğu orman kanununa dönüş tehlikesi olduğuna dikkati çeken Şi, bu arka plan dikkate alındığında anlaşmanın ileri görüşlülüğünün ve güncel öneminin giderek daha belirgin hale geldiğini ifade etti.
Şi, Çin'in anlaşmanın uzatılmasını desteklediğini, ilkelerinin korunması ve iki ülke arasında karşılıklı desteğe dayalı stratejik eşgüdümünün ilerletilmesi için Rusya ile birlikte çalışacağını vurguladı.
ABD ile İsrail'in İran'a saldırıları ile başlayan ve İran'ın misillemeleriyle tırmanan savaşa ilişkin Şi, "Körfez bölgesi ve Orta Doğu savaş ile barış arasında kritik bir kavşakta, derhal tüm çatışmalara son verilmeli ve müzakerelere dönülmeli." dedi.
Şi, çatışmaların sonlandırılmasının enerji tedarikinde yaşanan sıkıntıları azaltacağının, sanayi ve tedarik zincirleri ile uluslararası ticaret düzeninin sağlıklı işleyişini sağlayacağının altını çizdi.
Çin lideri, krizin çözümünde barış içinde bir arada yaşama, ulusal egemenlik, uluslararası hukukun üstünlüğü ve güvenlik ile kalkınma arasındaki dengenin sağlanması ilkelerine işaret eden 4 maddelik barış önerisinin gerilimin düşürülmesi ve çatışmaların sonlandırılmasına yönelik uluslararası mutabakat oluşturmayı hedeflediğini kaydetti.
Rus lider Putin de iki ülkenin bir kez daha tutum ve tavırlarında uyumu sağlamış olduğunu görmekten mutluluk duyduğunu, Rusya-Çin ilişkilerinin hiç olmadığı kadar yüksek bir seviyeye ulaştığını belirtti.
Olumsuz dış koşulların varlığına rağmen Rusya ile Çin arasındaki etkileşimin güçlü ve yüksek bir ivme yakaladığına işaret eden Putin, "Ticaret hacmimiz son 25 yılda 30 kat arttı. Birkaç yıldır da 200 milyar doları rahat şekilde aşıyor." ifadesini kullandı.
Putin, "Orta Doğu'da krizin devam ettiği bir dönemde Rusya enerji kaynaklarında güvenilir bir tedarikçi, Çin de bu kaynakların sorumlu bir müşterisi olmayı sürdürüyor" şeklinde konuştu.
Rusya-Çin işbirliğinin uluslararası alanda istikrarın temel sacayağı olduğunu vurgulayan Putin, "Tüm aktörlerin çıkarlarının dengelendiği çok kutuplu bir dünyayı oluşturmanın karmaşık süreci yolunda ilerliyor." değerlendirmesinde bulundu.
Putin, dünyada gerginliklerin hakim olduğu bir dönemde Çin ile BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve G20 gibi çok taraflı platformlarda yakın iletişimi ve işbirliğini sürdüreceklerini ifade etti.
ŞİÖ'nün geniş bir coğrafyada entegrasyon ve sorunların ortaklaşa çözümünün önemli bir örneği olduğuna işaret eden Putin, Çin'in Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) ev sahipliğini desteklediğini, bu yıl Şıncın şehrinde düzenlenecek zirveye katılacağını bildirdi.
Rus lider, Çinli mevkidaşını gelecek yıl resmi ziyaret için ülkesine davet etti.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, "dünyada tek taraflılık ve hegemonya arayışlarının yükselişte olduğu ve uluslararası alanda güçlü olanın haklı sayıldığı orman kanununa dönüş tehlikesinin ortaya çıktığı bir dönemde", Rusya'ya büyük güçler olarak eş güdümü artırarak sorumluluk üstlenme ve uluslararası düzeni koruma çağrısında bulundu.
Çin lideri, ülkesini ziyaret eden Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmenin ardından Rus liderle ortak basın toplantısı düzenledi.
Şi, burada yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci iktidar döneminde tek taraflı tarife artışları, egemenlik talepleri ve güç kullanımıyla uluslararası ortamı Amerikan çıkarları lehine yeniden şekillendirme girişimlerini üstü örtülü eleştirerek "Bugün dünya barışçıl olmaktan uzak. Tek taraflılık ve hegemonya ciddi tehdit yaratıyor, uluslararası düzeni orman kanunu tarzı güç ve hakimiyet çekişmesine tehlikeli şekilde yakınlaştırıyor." dedi.
Pekin ve Moskova'nın bu koşullarda uluslararası eş güdümü ilerletmesi gerektiğini vurgulayan Şi, "Çin ve Rusya, tek taraflı zorbalığın ve orman kanununun barışçıl olmayan dünyasında büyük güçler olarak sorumluluk üstlenmeli, Birleşmiş Milletlerin otoritesini, uluslararası eşitliği ve adaleti korumalı." ifadelerini kullandı.
Şi, iki ülkenin İkinci Dünya Savaşı'nın sonuçlarını inkara, faşizmi ve militarizmi aklamaya yönelik girişimlere de kararlılıkla karşı çıkması gerektiğini belirtti.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesi ile Çin'in uluslararası alanda önemli dengeleyici rol oynadığını belirterek, "Rusya ile Çin, küresel ve bölgesel sorunların çözümüne katkıda bulunuyor." dedi.
Toplantıda konuşan Putin, Çin ile 25 yıl önce İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzaladıklarına anımsatarak, "Bu, iki ülke arasında kapsamlı ortaklık ve stratejik işbirliği için sağlam bir temel oluşturdu. Rusya-Çin ilişkileri eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştı ve gelişmeye devam ediyor." değerlendirmesinde bulundu.
Putin, Çin ile ilişkilerin küresel duruma bağlı olmadığını ve "örnek" olduğunu dile getirdi.
Şi ile görüşmede ikili işbirliğinin tüm kilit yönlerini ele aldıklarını aktaran Putin, görüşme esnasında ekonomi alanında işbirliğinin derinleştirilmesine yönelik çok sayıda belge imzaladıklarını belirtti.
Putin, Rusya ile Çin'in birbiri için ticaret alanında önemli ortak olduğunu vurgulayarak, "İkili ticaret hacmi, 2025'te 240 milyar dolara ulaştı." ifadesini kullandı.
Rusya ile Çin'in ödemeleri ulusal para birimlerinde yaptıklarına dikkati çeken Putin, Çin ile dış etkenlerden ve küresel piyasalardaki olumsuz eğilimlerden korunan istikrarlı ticari sistem kurduklarını söyledi.
Putin, Rusya ile Çin'in enerji alanında yoğun işbirliği yaptıklarını dile getirerek, "Ülkemiz, Çin'e petrol, sıvılaştırılmış gaz dahil doğal gaz ve kömür tedarik eden en büyük ihracatçılardan biri. Hızla büyüyen Çin pazarına söz konusu kaynakların kesintisiz tedarikini güvenilir şekilde sağlamaya devam edeceğiz." diye konuştu.
Rus Devlet Enerji Kuruluşu Rosatom'un Çin pazarında başarılı şekilde faaliyetlerini sürdürdüğünü söyleyen Putin, Tianwan Nükleer Güç Santrali (NGS) ve Xudabao Nükleer Santrali'nde Rus tasarımlı enerji ünitelerinin inşasının tamamlanmak üzere olduğu bilgisini paylaştı.
Çin ile yeşil teknolojilerin entegre edilmesini gerektiren kritik elementler ve metaller alanındaki ortaklığın güçlendirilmesine de odaklandıklarını belirten Putin, Rusya ile Çin'in demir dışı metalurji, kimya, kağıt, biyoteknoloji, ilaç, uçak üretimi ve uzayın keşfedilmesi gibi alanlarında ortak projeler uyguladıklarını dile getirdi.
Lojistik bağlantılarının geliştirilmesi konusunda da işbirliği yaptıklarını anlatan Putin, Rusya'nın doğu yönünde demir yollarını iyileştirdiklerine işaret etti.
Çin ile turizm alanındaki işbirliğinin de geliştiğinin altını çizen Putin, vizesiz seyahat uygulamasının bunu teşvik ettiğine dikkati çekti.
Vladimir Putin, Şi ile kabul ettikleri ortak bildiride, Rusya ve Çin'in uluslararası meselelere ilişkin ilkeli tutumlarının yer aldığını aktararak, şunları kaydetti:
"Rusya ve Çin, bağımsız siyaset izliyor, stratejik ortaklık kapsamında hareket ediyor, uluslararası alanda önemli dengeleyici rol oynuyor. Barış ve refah için birlikte çalışıyoruz. Bu bağlamda, Moskova ve Pekin, uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın korunmasından yana tavır sergiliyor."
Çin ile Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), BRICS ve diğer uluslararası platformlarda etkileşimde olduklarını dile getiren Putin, "Rusya ile Çin, küresel ve bölgesel sorunların çözümüne katkıda bulunuyor." dedi.
Putin, Çinli mevkidaşı Şi ile yaptıkları görüşmenin ikili ilişkileri geliştireceği umudunu paylaştı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
