Çin'in 5 yılını belirleyecek toplantılar başlıyor

PEKİN - Tevfik Durul

Çin'deki en üst düzey yasama organı olan Çin Ulusal Halk Kongresi (ÇUHK) ve istişare organı Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı'nın (ÇHSDK) yarın başlayacak yıllık toplantılarında ülkenin gelecek 5 yılına şekil verececek yönetim kadroları belirlenecek, yasa ve reformlar karara bağlanacak.

Başkent Pekin'deki Tiananmen Meydanı'nda bulunan Büyük Halk Salonu'nda yapılacak toplantılara Devlet Başkanı Şi Cinping ve Başbakan Li Kıçiang'ın yanı sıra ülkedeki tüm bölge ve etnik unsurları temsil eden 2 bin 980 delege katılacak.

"Lianghui" (Çifte Toplantılar) olarak adlandırılan toplantılar, 3 Mart'ta ÇHSDK ve 5 Mart'ta ÇUHK toplantılarının açılış oturumlarıyla başlayacak. Eş zamanlı yapılacak toplantılar, yaklaşık iki hafta sürecek.

ÇUHK ve ÇHSDK'nın 13'üncü dönem 1'inci yıllık genel kurulu olan bu yılki toplantılarında, geçen ekimde yapılan 19'uncu Çin Komünist Partisi (ÇKP) Genel Kongresi'nde tekrar liderliğe seçilen Şi, ikinci 5 yıllık devlet başkanlığına resmen başlayacak.

Toplantılarda uluslararası kamuoyunun dikkatle takip ettiği ekonomiden ticarete, siyasetten savunmaya, sağlıktan eğitime birçok alanda önemli reformlar görüşülecek ve karara bağlanacak.

Merkezi hükümete politika üretme noktasında fikir sunma işlevi gören ÇHSDK delegeleri, 5 Mart'taki yasama yılı açılışında görüşülecek konulara ilişkin kamuoyuna ipuçları verecek.

Başbakan Li Kıçiang, ÇUHK açılış oturumunda devlet konseyinin yıllık çalışma raporunu parlamentoya sunacak ve hükümetin bütçe planını açıklayacak.

Yönetim kadroları belirlenecek

Her 5 yılda bir yeniden düzenlenen ve ülkede parlamento işlevi gören ÇUHK'un 13'üncü dönem delegeleri, adaylıkları onaylanan devlet başkanı ile yardımcıları, başbakan ve yardımcıları, bakanlar, merkez bankası başkanı, merkezi askeri komisyon başkanı ve yüksek halk mahkemesi başkanını yapılacak oylamayla teyit edecek.

Devlet Başkanı Şi ve Başbakan Li'nin ikinci dönem görevlerine başlayacağı toplantılarda ÇUHK ve ÇHSDK'nın 13'üncü dönem başkan ve başkan yardımcıları da seçilerek göreve başlayacak.

Ülkede hükümetten daha üstteki karar mekanizması olan ÇKP Merkezi Komitesi'nin Politbüro Daimi Üyeliğine Şi ve Li, geçen ekim ayındaki kongrede yeniden seçilirken, Li Canşu, Vang Yang, Vang Huning, Cao Lıci ve Han Cıng, yeni isimler olarak ülkenin en üst düzey lider grubuna katılmıştı.

Anayasa revizyonu gündemin ana başlığı

Çin'de 13'üncü dönem hükümetin göreve başlayacağı toplantılarda, bu yıl yasama ve reformların yanı sıra anayasa revizyonu tasarısı gündemin en önemli başlığı olarak öne çıkıyor.

Göreve başladığı 2013'ten bu yana yolsuzlukla mücadele ve askeri reformlar başta olmak üzere çok sayıda alanda önemli kararlar alarak hızla hayata geçiren ÇKP Genel Sekreteri ve Devlet Başkanı Şi, aynı zamanda Merkez Askeri Komisyon Başkanı olarak da ülkede "Başkomutan" görevini yürütüyor.

Kongrenin en önemli gündemini anayasa revizyonu teklifinin oluşturması bekleniyor.

Mevcut anayasaya göre ülkede göreve gelen devlet başkan ve yardımcıları beşer yıldan iki dönem görev yaptıktan sonra tekrar aday olamıyor.

Şi için "süresiz devlet başkanlığının" önünü açacak anayasa deşiklik teklifi, "devlet başkan ve yardımcıları iki dönemden fazla görev yapamaz" ifadesinin anayasadan çıkarılmasını öngörüyor.

ÇUHK toplantılarında oylamaya sunularak yasalaşması beklenen taslak, "Yeni Dönem Çin için Çin Özellikleri Taşıyan Sosyalizm Üzerine Şi Cinping Düşüncesi" ifadesinin anayasaya eklenmesini de teklif ediyor.

Yıllık ekonomik büyüme hedefi ve savunma bütçesi

Toplantılar sırasında uluslararası kamuoyunun merakla beklediği konuların başında gelen Çin hükümetinin 2018 yılı büyüme tahmini ve savunma bütçesi de açıklanacak.

Pekin yönetimi, geçen yılki kongrede 2017 yılı büyüme hedefini yüzde 6,5 olarak açıklamış ancak Çin ekonomisi yüzde 6,9 büyümüştü.

Kongrede başta ABD olmak üzere dünyanın yakından takip ettiği savunma bütçesine ilişkin yapılacak açıklamalar ise merakla beklenen başlıklar arasında yer alıyor.

Ülke, askeri harcamalarını geçen yıl yüzde 7 artırarak 152 milyar dolara çıkarmıştı.

Suriye, Kuzey Kore, Hindistan ile olan sınır sorunları, ABD ile ilişkiler ve Güney Çin Denizi'ndeki egemenlik ihtilafları gibi sıcak dış politika konularının masaya yatırılacağı toplantıları 3 binden fazla yerli ve yabancı gazetecinin takip etmesi bekleniyor.