Çok yönlü stratejik ortaklık: Türkiye-İtalya

ROMA-Barış Seçkin

Türkiye’nin Roma Büyükelçisi olarak görevinde 1. yılını dolduran hariciyenin kıdemli diplomatlarından 55 yaşındaki Murat Salim Esenli, İtalya’daki ilk yılını ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun yarın İtalyan-Türk Forumu dolayısıyla yapacağı Roma ziyaretini, AA muhabirine değerlendirdi.

Büyükelçi Esenli, Türk-İtalyan münasebetinin son 1-2 yüzyıllık bir ilişki olmadığına, geçmişinin 1300'lere dayandığına dikkati çekerek, "Bu boyutuyla düşündüğümüzde Avrupa’da en yoğun diplomatik ilişkimizin olduğu ülkeden bahsediyoruz." dedi.

Esenli, Türk-İtalyan ilişkilerinin pek çok alanda varlık gösterdiğini belirterek, şöyle konuştu:

"İtalya bizim açımızdan birçok alanda çok önemli bir stratejik ortak. Bunlardan birincisi NATO'da müttefikiz. Türkiye'nin doğusunda özellikle Suriye'den neşet eden füze saldırılarına karşı Kahramanmaraş'ta tedbir bağlamında İtalya’nın konuşlandırdığı SAMP-T füzeleri var. AB ile ilişkilerde, İtalya, Türkiye’nin üyeliğine en başından beri desteklemiş bir ülke ve FETÖ’nün hain darbe girişimini ilk kınayan ülkelerden. Bu sebeple de İtalya’ya önem veriyoruz."

Görevdeki ilk yılındaki çalışmalarında, İtalya parlamentosu ve parlamenterlerle temaslara ağırlık verdiğini anlatan Esenli, Türkiye'den de İtalya'ya pek çok düzeyde toplamda 106 resmi ziyaret gerçekleştirildiğini, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun Roma'daki temasıyla bu ziyaretlere yeni bir halka ekleneceğini söyledi.

Bakan Çavuşoğlu’nun, İtalyan mevkidaşı Angelino Alfano ile, iki ülke iş dünyasını bir araya getirecek Türk-İtalyan Forumu'na katılacağını aktaran Büyükelçi Esenli, "Bu ziyaret, çok hızlı değişen uluslararası gündemin, iki bakan tarafından etraflıca ele alınmasına fırsat sağlayacak. Libya, İtalya’ya daha yakın konumda ama bizim için de büyük önem taşıyan bir ülke. O nedenle İtalya ile yaptığımız temaslarda, Libya, Suriye, Ortadoğu'nun genel durumu, diğer bütün uluslararası ilişkiler rahatlıkla ele alınmakta." ifadelerini kullandı.

Benzer sınavlar veren iki ülke

Büyükelçi Esenli, Türkiye ve İtalya'nın Akdeniz kültürüyle yoğrulan iki ülke olduğu için birbirini anlama zorluğu çekmediğini dile getirerek, "Bu da tabii bizi başka boyuta getiriyor. O da; İtalya'nın karşı karşıya olduğu sorun ve sınamalarla Türkiye'nin karşı karşıya olduğu sınamaların benzerliği. İtalya'nın, Kuzey Afrika'dan neşet eden ciddi bir göç sorunu var. Türkiye'de Suriye bağlamında 3,2 milyon Suriyeliye kapılarını açmış vaziyette ve geçici sığınmacı statüsü vermiş vaziyette." diye konuştu.

Her iki ülkenin de özellikle bu göç sorununun temeline gidilmesi görüşünde olduğuna işaret eden Esenli, "Benzer olduğumuz bir diğer nokta, bu yaşanan insan trajedilerinde, İtalya da bizim gibi sorunun kökünden halledilmesi gerektiği boyutunda. Son dönemde, İtalya’nın Afrika’ya yönelik yatırımlarını görüyoruz. Biz de tabii sınırımızda Suriye sorununun barışçıl şekilde çözümlenmesi için devlet erkanımız ile çok büyük mücadele içindeyiz. İnşallah, bu çabalar, meyvesini verir ki bu insanlar da evlerine dönebilirler ve o açıdan bölge istikrar kazanır. O açıdan İtalya ile bir benzerliğimiz var." değerlendirmesinde bulundu.

İki ülke ticaret hacmi büyüyor

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci’nin ay başında Roma’da İtalyan mevkidaşı Carlo Calenda ile görüştüğünü hatırlatan Esenli, "Burada ticaret hacmimizin, 2017 sonu itibarıyla 20 milyar dolara yaklaşmakta olduğu belirtildi. Tabii bu sevindirici. Önümüzdeki dönemde, ikili ticaretin aslında ne kadar büyüme potansiyeli barındırdığının da bir göstergesi. Baktığımızda, bir ülkeyle siyasi ilişkiler iyi olduğunda, bu ekonomik boyuta da müspet şekilde yansıyor." dedi.

AB sürecinde İtalya’nın desteği

İtalya'nın Türkiye'nin AB üyelik sürecine hep destek olduğu ve son dönemde Türkiye-AB ilişkilerinin gerilmesinin ardından diyaloğun açık kalması mesajları verdiği anımsatılan Esenli, şunları kaydetti:

"AB süreci, tek bir ülkeyle değil. Bizim açımızdan pratik olan diğer üyelerle de görüşülüp ortak karara bağlanması gereken bir süreç. İtalya ve İtalya gibi düşünen ülkelerin, kendi içlerindeki toplantılarda, Türkiye’nin AB üyeliğinin esasen AB'ye ne kadar büyük getirisi olacağını, stratejik olarak ne kadar büyük kazanım sağlayacağını sıkça ve en net şekilde duyulur biçimde söylemeleri lazım. Baktığınızda da Türkiye’nin AB'ye ne kadar büyük katkı yaptığını 18 Mart (Göçmen) mutabakatı da gösterdi. Avrupa, büyük bir göç dalgası karşısında ne yapacağını şaşırdı. Gelen rakam bizim ev sahipliği yaptığımız insanların yanında 3'te 1'di. Fakat iyi bir performans gösteremedi. Tabii, bu durum AB içindeki muhtelif sorunları da öne çıkarıyor. Ama burada, kritik konu, AB içerisindeki kurucu ve söz sahibi üyelerden olan İtalya'nın Türkiye'yi desteklemesi."

İtalya'da yaklaşan seçimler

Avrupa'nın seçim furyasına girdiği ve İtalya'da da 2018'de genel seçimin yapılacağının hatırlatılması üzerine Esenli, "Seçim ortamı, demokratik ülkelerde her zaman heyecan kaynağıdır. Ben tabii şu ana kadar referandum ve bölgesel yerel seçimleri gördüm. 2018'de yapılması beklenen genel seçimler benim için de ilk olacak. Yeni bir tecrübe olacak." ifadelerini kullandı.

Esenli, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu seçim sürecinin, bu ziyaretleri nasıl etkileyeceği beni daha çok ilgilendiriyor. Demokratik ülkelerde seçimler olur, seçim sonucunda ortaya çıkan hükümetle tabii ki çalışılır. Burada bizim yaklaşımımız budur. Diğer demokrat ülkeler de böyle yaklaşır. Mühim olan, artık kurumsallaşmış olan çeşitli süreçlerin bu seçim dönemlerinde gecikmeden uygulanmaya konması. Üst düzey ziyaretlerin süratle gerçekleşmesine büyük önem atfediyoruz."