El Kaide Yemen'deki siyasi boşluktan faydalanıyor

SANA - Samet Doğan

Türkiye'nin Yemen Büyükelçisi Fazlı Çorman, "El Kaide Yemen'de halkla iç içe bir örgüt. Bunun da sebebi Yemen'deki yoksulluk ve siyasi istikrarsızlık. El Kaide, Yemen'deki siyasi boşluktan faydalanıyor" dedi.

AA muhabirine açıklamalarda bulunan Büyükelçi Çorman, Arap Baharı'nın farklı bir versiyonunun Yemen'de yaşandığını söyleyerek, "Son 3 yıldır Yemen bir geçiş dönemi yaşıyor. Diplomasi bağlamında teknik anlamda Yemen iyi bir örnek olarak görülmekteydi. Çünkü bütün tarafların içinde olduğu, BM gözetiminde, komşularının da desteğiyle yürüyen süreç eski Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih'in de barışçıl bir şekilde görevi bırakmasıyla 3 yıldır devam ediyor" diye konuştu.

Çorman, sürecin bütün tarafları kapsamasıyla başarılı olduğunu ancak gecikmelerin bir takım başarısızlıkları da yanında getirdiğini kaydederek, şöyle devam etti:

"Bu süreci geriye çevirmek için çabalayan taraflar da var. Ancak Husilerin sürpriz bir şekilde Sana şehrini kuşatmaları ve şehri ele geçirmelerinden sonra Barış ve Ortaklık Anlaşması adı altında imzalanan bir belgeyle Yemen geçiş süreci yeni bir safhaya taşındı. İlk zamanlarda süreç bitti mi diye düşünülürken, bu anlaşmayla sürecin bitmediği ancak bütün unsurlarının yeniden tanımlanmış olduğu ortaya çıktı." 

"Husiler, Yemen'de göz önüne alınması gereken bir siyasi güç"

Husilerin askeri güçlerinden kaynaklanan bir siyasi aktöre dönüştüğünü ifade eden Çorman, Husilerin halihazırdaki güçlerinin nüfus ve askeri konumlarına göre daha yüksek olduğunu belirtti. Çorman, bu gücün iki ana sebebe dayandığını, bunların ülkedeki devlet otoritesi boşluğunu milis güçlerin doldurması ve Husilerin söylemlerinin halka yakın gelecek, sorunları çözecek yönde olmasından kaynaklandığını ifade etti.

Çorman, "Bütün bunlar göz önüne alındığında Yemen'de geçiş sürecinde artık Husiler baş siyasi aktör olarak karşımıza çıkıyor. Şu anda bu gücün nereye doğru evrileceğini bilmiyoruz. Yemen'in siyasi yapısı göz önüne alındığında her an dengeler değişebilir" görüşünü dile getirdi.

Yemen'deki aktörleri sıralayan Çorman, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Az önce ifade ettiğimiz gibi birincisi Husiler, ikincisi eski Cumhurbaşkanı ve ona hala bağlı hisseden siyasi kesim ve kabileler, üçüncüsü Yemen'de Islah Partisi'yle özdeş görülen Müslüman Kardeşler (İhvan) ve dördüncüsü de kuramsalcılar diye bileceğimiz orta kesimi oluşturan taraflara yakın olmayan, hayata seküler bakan ve daha çok Yemen'in ekonomik açıdan gelişmesiyle ilgilenen bir kesim var. Bu siyasi aktörler içerisinde bahsetmemiz gereken bir de Güney Hareketi var. Bunlar da Yemen'in güney ve kuzey olarak ayrılmasını isteyen bir hareket. Bu grupların arasındaki siyasi çekişmeler Yemen'in de geleceğini belirleyecek."

"Yemen'deki en büyük yabancı yatırım Fransa'nın"

Yemen'in stratejik bir konumda bulunmasına rağmen Arap Yarımadası'nın en yoksul ülkesi olduğunu ifade eden Çorman,  şunları söyledi:

"Yemen'in coğrafi konumu itibariyle Suudi Arabistan'la yakından ilişkisi bulunuyor. Yemen'le Suudi Arabistan arasında bin 800 kilometrelik bir sınır bulunuyor. Bu sınır Suudi Arabistan'ın güvenliği açısından çok önemli. Bu nedenle Yemen'de en önemli dış aktörlerden biri Suudi Arabistan'dır. Bir diğer dış aktör olarak ABD için de Yemen önemlidir. ABD'nin güvenlik raporlarını okuduğunuz zaman, birinnci değilse ikinci ya da üçüncü sırada ABD'nin güvenliğini tehdit olarak değerlendirildiğini görebilirsiniz. BM'nin 5 daimi üyesi de Yemen'i yakından izleyen taraflardır." 

Büyükelçi Çorman, İngiltere'nin ise 1'inci dünya savaşından sonra da devam eden şekilde Güney Yemen'i yönetmesi nedeniyle Yemen'le yakından ilgilendiğini aktararak, Yemen'deki en büyük yabancı yatırım olan doğalgaz sıvılaştırma tesislerinin ise Fransa'ya ait olmasıyla birlikte Fransa'nın Yemen'deki aktörlerden biri haline geldiğini kaydetti.

"Husiler, İran'dan etkilenmektedir"

"Bunlara ek olarak Yemen'deki mezhebi durum açısından İran'ı da eklememiz gerekiyor" diyen Çorman, "Husiler, İran'dan etkilenmektedir. İran'ı bir örnek olarak almaktadırlar. Husilerin birçok lideri İran'da yaşamıştır. Husilerin Yemen'deki ilerlemeleri sırasında İran'dan da pek çok destek açıklamaları yapıldı. Buradan görebildiğimiz kadarıyla mezhebi sebebiyle, Şiiliğin bir kolu olan Zeydi mezhebi varlığı nedeniyle İran etkisi görülüyor" ifadelerini kullandı.

"El Kaide, Yemen'deki siyasi boşluktan faydalanıyor"

Büyükelçi Çorman, "El Kaide Yemen'de her zaman bir gerçeklik olarak varolmuş bir örgüttür" diyerek sözlerine şöyle devam etti:

"El Kaide'nin kökenlerinde Yemen var. Yemenliler açısından El Kaide mensupları belki bazı düşüncelerinde radikalleşmiş kişiler, ancak çok da garip karşılanmıyorlar. Terör örgütleri arasında El Kaide elit bir örgüttür. Bunların yaptıkları eylemlerin sadece kaba saba eylemler değil, altında çok stratejik bir planlama, çoğu zaman bir akıl olduğunu görüyoruz. El Kaide Yemen'de halkla iç içe bir örgüt. Bunun da sebebi Yemen'deki yoksulluk ve siyasi istikrarsızlık. El Kaide, Yemen'deki siyasi boşluktan faydalanıyor."

"Husiler ve El Kaide arasında adı konulmamış bir savaş var"

Husilerin uluslararası alanda güç kazanmasını sağlayan sebeplerden birinin de El Kaide ile savaş söylemi olduğunu aktaran Çorman, "Husiler, El Kaide'yi haritadan sileceğiz diyorlar. Askerlerini El Kaide'nin güçlü olduğu bölgelere kaydırıyorlar. Husiler ve El Kaide arasında adı konulmamış bir savaş var. ABD'nin Yemen'de insansız hava araçlarıyla yaptığı operasyonlar var. Bu noktada Husilerin sloganlarından biri "Amerika'ya ölüm" olsa da ABD ile aynı çizgide olduğunu görüyoruz" diye konuştu. 

"Yemen El Kaide'sinin Batı ülkelerine yönelik bazı terör eylemi girişimleri olmuştu. Ancak halihazırda Fransa'nın Yemen'de özellikle hedef alınmasını gerektirecek bir durum yok." diyen Çorman, sözlerinin sonunda şunları söyledi:

"Mesele derginin yayın çizgisini değiştirmemesiyle alakalı. Dergiye yönelik tehditlerini Yemen El Kaidesi uzun zaman önce yapmıştı. Fransa saldırısı bugünün meselesi değil. El Kaide, ABD hava saldırısında öldürülen El Kaide liderlerinden Enver El Evlaki tarafından operasyonun üç yıl önce planlandığını açıkladı."