Erbil’in yerli pirinci Iraklıların sofralarına lezzet katıyor

Erbil’in Hebat ilçesindeki çiftçiler, pirinç hasadına başladı. Aylar öncesinden ekimini yaptıkları, susuz kalmaması için her gün kontrol ettikleri ve tüm bakımını yaptıkları çeltik tarlalarının başına gelen çiftçiler ürünlerini almanın mutluluğunu yaşıyor.

Türkiye’den akan ve haritalarda Çığlı Suyu diye de geçen Zap Suyu’nun kenarındaki çeltik tarlaları ilk bakışta ilginç bir görüntü oluşturuyor.

Düz bir ovadaki tarlaların etrafı sonradan yapılmış ve duvarı andıran tepeciklerle örülmüş durumda. Bazı yerlerde ise tarla derinleştirilmiş ve yer suyuna yakın hale getirilmiş durumda.

Tarlaların etrafındaki yükseltiler onları Zap’ın ilkbahardaki taşkınlarından koruyor, yağmur sularını içinde hapsediyor.

Bölgede Ava Ze olarak adlandırılan Zap Suyu’nun kenarına inşa edilmiş eski su kanalları çeltik tarlalarına su taşıyor. Kimi tarlalar doğrudan bu su ile buluşabiliyorken kimi tarlalar su seviyesinin üstünde kalıyor. Yüksekte kalan tarlalar ise yanlarına yapılmış göletlerden çekilen su ile sulanıyor.

Binbir zahmetle ekimi ve bakımı yapılan çeltik tarlaların başında şimdilerde biçerdöverler dolaşıyor.

Nemli zeminde biçim yapan biçerdöverler zaman zaman çamura saplanma tehlikesi yaşasa da tarlayı hızlı biçmenin tek yolu bu makineler olduğu için işe kaldığı yerden devam ediyor çiftçiler.

Bu büyük araçların giremeyeceği kadar zemini yumuşak olan yerlerde ise eski usul tekniklere başvuruluyor.

Yardımlaşmayı ihmal etmeyen çiftçiler orakları eline alarak biçime devam ediyor. Tarla sahibi bir kişi olsa da biçimin yapıldığı tarlanın başında birçok kişi bulunuyor her zaman.

Biçilen tarlanın daha işi bitmeden koyunlar doluşuyor biçerdöverden arta kalan çeltik başına. Birinin atığı başkasının yemi oluyor çeltik tarlalarında. Koyun sürüleri çobanlar tarafından biçerdöverin ardından tarla tarla dolaştırılıyor.

Hem lezzeti hem de aroması farklı

Tarlası biçilen Hebatlı Salim Kurtas bölgede “Kürt pirinci” olarak bilinen yerli pirinç hasadına ilişkin AA muhabirine açıklama yaptı.

Her yıl pirinç ektiklerini aktaran Kurtas, geçen yıla göre bu yıl daha fazla alna ekim yaptıklarını söyledi.

Kurtas, pirince rağbetin her yıl arttığını belirterek kendilerinin de bu talebe cevap vermek için ekim alanlarını arttırdığını ifade etti.

Pazarda satılan ithal pirinç türlerinin bölge halkınca beğenilmediğini aktaran Kurtas, “Kürt pirinci tat olarak daha lezzetli. En lezzetli pirinç ‘şeşmehi’ pirincidir. Daha sonra ‘sedri’ pirinci diyebiliriz. Çünkü kokusu güzel bir aroma bırakıyor. ‘Tehalıf’ diye bir tür var onun da üç çeşidi mevcut.” diye konuştu.

Kurtas, aralık ve ocak aylarında buğday ekimi yaptıklarını, 5’inci ayda ise pirinç ekimine başladıklarını belirterek, “Pirincin bakımı 5-6 ay kadar sürüyor ta ki biçim zamanı gelene kadar. Kuraklık her sene var ve ürünleri etkiliyor. Buna bağlı olarak üretimde de dalgalanmalar olabiliyor.” diye konuştu.

Yerli pirinç ihraç da ediliyor

Çeltiği biçtikten sonra sofralık olana kadar farklı aşamalardan geçirdiklerini söyleyen Kurtas, “Biçerdöver veya orak ile biçiliyor. Sonra çeltikler hazırlanan bir yerde kurutuluyor iki gün boyunca. Diğer aşamada makineden geçirilerek toz ve kabuktan arındırılıyor. Son merhalede ise değirmene götürülür. Burada tamamen kabuklarından ayrıştırılıyor ve pazar için hazır hale getiriliyor.” ifadelerini kullandı.

Kurtas, Hebat ilçesinde üretilen pirincin özellikle Süleymaniye kentinde yoğun bir şekilde talep edildiğini belirterek, Erbil, Bağdat ve ülkenin güney kentlerine gönderildiğini, ihracatının da yapıldığını aktardı.

Pirincin pazardaki fiyatlarına da değinen Kurtas, “Şeşmehi pirincinin tenekesi 60 ila 65 bin dinara satılıyor. Sedri pirinci ise 50 bin dinardan 75 bin dinara kadar çıkabiliyor. Diğer çeşitler ise 35 binden başlayıp 50 bin dinara kadar satılabiliyor.” bilgisini paylaştı.

Kurtas ‘şeşmehi’ ve ‘sedri’ türlerinin yerli ürünler olduğunu, diğer türlerin ise bölgeye sonradan getirip ekildiğini ifade etti.