Haaretz: İsrail Netanyahu'nun bitmek bilmeyen savaş iştahını karşılayamaz

İsrail merkezli Haaretz gazetesinde yer alan analize göre, Ekim 2023'ten bu yana birçok cephede saldırılara devam eden Netanyahu hükümeti, fatura ne kadar yüksek olursa olsun bu saldırganlığı sürdürmek istiyor.

Netanyahu'nun Gazze Şeridi'ne yönelik saldırganlığıyla başlayan süreç, Lübnan ve İran ile devam etti.

Netanyahu 3 Mayıs'ta yayınladığı görüntülü mesajında, gelecek on yıl içinde savunma harcamalarını 350 milyar şekel (yaklaşık 121 milyar dolar) artırma ve ülkenin silah endüstrisini büyütme planını yineledi.

Merkez Bankası tahminlerine göre, Ekim 2023'ten bu yana İsrail'in saldırılarının maliyeti 350 milyar şekel oldu. Maliye Bakanlığı’na göre, İran'a yapılan son saldırıların askeri ve sivil maliyeti 35 milyar şekel (yaklaşık 12 milyar dolar).

Buna göre, İsrail'in Ekim 2023'ten itibaren giriştiği saldırganlığın ülkeye maliyeti 133 milyar doları aştı. Bu ise en düşük tahminleri yansıtıyor.

Habere göre, Netanyahu’nun ülkeyi on yıllık devasa bir savunma bütçesiyle ucu açık bir "savaş düzenine" sokması, İsrail ekonomisini zorlarken, ülkeyi Başbakan’ın bitmek bilmeyen savaş iştahını karşılayamayacak hale getiriyor.

"İsrail'in harcama çılgınlığı bitmiş değil"

Gazeteye göre, İsrail'in harcama çılgınlığı bitmiş değil. Resmen Lübnan ile bir ateşkes yürürlükte, ancak İsrail hala ülkenin geniş bir kesimini işgal ediyor, Hizbullah hedeflerine saldırıyor ve köyleri yerle bir ediyor.

İsrail, Gazze Şeridi’nde de benzerini yapıyor ve Suriye içinde de asker bulunduruyor. Diğer kuvvetler sayıları giderek artan gasbedilen Filistin topraklarında nöbet tutmak için işgal altındaki Batı Şeria’da kullanılıyor.

Ordunun geri kalanı ise İran ile saldırıların yeniden başlaması ihtimaline karşı teyakkuzda.

Maliyetler sürekli artıyor

Sadece yedek askerlerin faturası, her 10 bin personel için ayda yaklaşık 400 milyon şekel (138 milyon dolar) tutuyor.

2026 bütçesi, bu yıl görev yapan günlük ortalama yedek asker sayısının 40 bin civarında olmasını öngörüyordu. Halen orduda ortalama 100 bin kişi silah altında.

Mevcut aylık faturanın daha ne kadar artacağını kimse bilmiyor. Çünkü ordunun işgal ettiği alanlardan hiçbirinden bir çıkış planı yok.

"Netanyahu’nun savaşları" İsrail’in Amerikan kamuoyundaki itibarının çökmesine neden oldu.

İsrail ekonomisi saldırıların mali yükünün tamamını taşımak zorunda kalmıyor. Çünkü ABD askeri yardımı maliyetlerin büyük bir kısmını karşılıyor.

Fakat Netanyahu'nun "sonsuz savaş" düzeninin zararı ekonomiye olan doğrudan maliyetin ötesine geçiyor.

Habere göre, Gazze’deki soykırımla başlayıp ABD Başkanı Donald Trump’ı İran’a yönelik ortak saldırıya ikna etmedeki rolüne kadar, "Netanyahu’nun savaşları" İsrail’in Amerikan kamuoyundaki itibarının çökmesine neden oldu.

Bu durum sadece Demokratlar ve ilericiler arasında değil, bir zamanlar sadık olan Cumhuriyetçiler ve Evanjelikler arasında da giderek artıyor.

İsrail’in Amerika’nın sevgisini kaybetmesinin ödeyeceği ekonomik bedellerden biri de ABD askeri yardımının kaybı olacak.

Gazeteye göre, geçen ay ABD Senatosu’nda yapılan ve Demokrat senatörlerin çoğunun İsrail ordusuna ekipman satışını engellemeye yönelik iki kararı desteklediği oylamaların da gösterdiği gibi, tehlike çanları çalıyor.

"İsrail, siyasi bedel ödeyecek" vurgusu

İsrail'in borç/gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) oranı 2025 sonunda yüzde 69'a yaklaştı. Bu durum, benzer ülkelerle karşılaştırıldığında İsrail’i nispeten yüksek bir borç yüküyle baş başa bırakıyor.

Merkez Bankası Başkanı Amir Yaron, yaptığı açıklamada, Netanyahu’nun 10 yıllık savunma planı tam olarak uygulanırsa, söz konusu borç/GSYİH oranının 2035’te yüzde 81’e çıkacağını tahmin etti. ABD yardımı olmazsa, bu rakam yüzde 83’e yükselecek.

Gazeteye göre Netanyahu her güvenlik sorununu orduyu sahaya sürerek çözme doktrinini izlemeye devam ederse, İsrail siyasi bir bedel ödeyecek.