Hariri suikastı failinin yargılandığı ikinci dava 16 Eylül'de görülecek

Birleşmiş Milletlere (BM) bağlı Uluslararası Lübnan Mahkemesi, eski Lübnan Başbakanı Refik Hariri suikastının faili Selim Cemil Ayyaş hakkında açılan ikinci davada duruşmanın 16 Eylül'de yapılacağını duyurdu.

• Lübnan'ın 15 yıldır beklediği 'Hariri suikastı davası' için kritik gün

Mahkemeden yapılan yazılı açıklamada, Lübnanlı politikacılar Marwan Hamade, Georges Hawi ve Elias El Murr'a yönelik üç ayrı bombalı saldırı olayının araştırıldığı davada, duruşmanın 16 Eylül'de yapılmasına karar verildiği belirtildi.

Açıklamada, söz konusu saldırıların eski Lübnan Başbakanı Hariri'nin 2005'te uğradığı suikast olayıyla bağlantılı olduğu ve bu saldırıların failinin de Hariri suikastinde sorumlu bulunan Hizbullah üyesi Selim Cemil Ayyaş olduğu kaydedildi.

Saldırılarla ilgili olarak 2019'da terör faaliyeti ve kasten adam öldürme suçlarından Ayyaş hakkında ikinci dava açılmasına karar veren Mahkeme, dosya kapsamında şimdiye kadar 28 mağdurun ifadesine başvurarak 73 karar aldı.

Üç ayrı saldırıdan aranıyor

Gıyabi yargılanan Hizbullah üyesi sanık Selim Cemil Ayyaş, Hariri suikastıyla da bağlantılı olduğu düşünülen üç ayrı saldırıdan sorumlu tutuluyor.

Bu saldırılardan 1 Ekim 2004'de, Lübnan Milli Eğitim ve Yükseköğretim Bakanı Hamadeh'e yönelik bombalı araç saldırısında Hamadeh ve şöförü yaralanmış, koruması ölmüştü.

21 Haziran 2005'te Beyrut'ta eski komünist lider George Hawi'nin aracının yolcu koltuğuna yerleştirilen bombanın patlaması sonucu Hawi ölmüş, şöförü ağır yaralanmıştı.

12 Haziran 2005'te Lübnan Savunma Bakanı Elias El Murr'un konvoyuna Antelias'ta düzenlenen bombalı saldırıda 1 kişi ölmüş, El Murr'un da içinde olduğu 11 kişi yaralanmıştı.

Selim Ayyaş hakkındaki ikinci dava

Uluslararası Lübnan Özel Mahkemesi, Selim Ayyaş'ın diğer üç Hizbullah üyesi sanıkla beraber yargılandığı Hariri suikastına ilişkin olan ilk davada kararını 18 Ağustos'ta açıklanmıştı.

Sanıklardan Selim Cemil Ayyaş'ı, Refik Hariri ile aynı saldırı sırasında yaşamını yitiren 21 kişinin ölümünden sorumlu tutan Özel Mahkeme, diğer sanıklar Hüseyin Hasan Anisi, Hasan Habib Merhi ve Esed Hasan Sebra'yı mahkum edecek yeterli delil bulunmadığına karar vermişti.

Kararında, kesin suikast kararının eylemin gerçekleştirilmesinden iki hafta önce alındığına dikkat çeken mahkeme, Ayyaş'a yöneltilen tüm suçlamaların savcılık tarafından ispatlandığını açıklamıştı.

Uluslararası Lübnan Özel Mahkemesi nasıl kuruldu?

Refik Hariri, ülkedeki askeri ve istihbari varlığıyla nüfuz sahibi Suriye yönetimiyle ters düşmesinden kısa bir süre sonra 14 Şubat 2005'te bir ton patlayıcı taşıyan bomba yüklü bir araçla düzenlenen suikast sonucu beraberindeki 21 kişiyle hayatını kaybetti.

Hariri'nin öldürülmesinin ardından ülke çapında kitlesel protestolar düzenlendi ve Suriye rejimi, uluslararası baskıların da gölgesinde Lübnan'daki 30 yıllık askeri varlığını sonlandırmak zorunda kaldı.

Şam'ın Lübnan'daki askeri varlığının sona ermesinin ardından, ülke içinde Esed rejimine karşı gelen Lübnanlı farklı isimler faili meçhul cinayetlere kurban gitti.

Lübnan hükümeti, ülkedeki bölünmüşlük ve bu dönemdeki karışıklığı da dikkate alarak, Hariri suikastı konusunu BM'ye devretti. BM Güvenlik Konseyi, 29 Mart 2006'da Uluslararası Lübnan Özel Mahkemesinin kurulmasına karar verdi.

Hollanda'da bulunan Uluslararası Lübnan Özel Mahkemesi, Haziran 2007'de statüsünün yürürlüğe girmesinden sonra 1 Mart 2009'da çalışmalarına başladı.

Refik Hariri ile 21 kişinin öldüğü, 226 kişinin yaralandığı saldırının soruşturulduğu dosyada, 297 tanık ifadesi ve 3 bin 131 belge delil olarak bulunuyor.

Mahkeme, 30 Haziran 2011'de Hizbullah örgütü üyeleri Selim Cemil Ayyaş, Hüseyin Hasan Anisi, Hasan Habib Merhi ve Esed Hasan Sebra hakkında "Hariri suikastını planlamak ve düzenlemek" suçundan tutuklama kararı vermişti.

Mahkemenin tutuklama kararı verdiği 4 Hizbullah üyesi halen bulunamadığı için 2 Şubat 2012'de zanlıların gıyabında yargılanmasına başlanmıştı. Zanlılar için savcıların hazırladıkları iddianamelerin 16 Ocak 2014'te okunmasıyla, 2005'teki Hariri suikastının ilk duruşması gerçekleştirilmişti.

Suikastın planlayıcısı olmakla suçlanan Hizbullah'ın önde gelenlerinden Mustafa Bedreddin, 2016 yılında Suriye'de öldürülmüştü.

BM Güvenlik Konseyince Hariri suikastını soruşturmakla görevlendirilen mahkemenin, davayı 3 yılda sonuçlandırması planlanıyordu.

Dava sürecinin uzaması nedeniyle 23 Aralık 2017'de BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Uluslararası Lübnan Özel Mahkemesinin görev süresini 3 yıl daha uzatmıştı.