LONDRA - MICHAEL DAVENTRY / ASLI ARAL
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) 1983 yılında bağımsızlığını ilan etmesinin hemen ardından İngiltere'nin bazı Müslüman ülkelerde tanınmaması için lobi faaliyetleri yürüttüğü ortaya çıktı.
İngiliz Ulusal Arşivlerinde yer alan ve AA'nın edindiği 18 Kasım 1983 tarihli belgede dönemin İngiltere Dışişleri Bakanı Geoffrey Howe, birçok ülkedeki İngiltere Büyükelçiliğine telgraf göndererek bu ülkelerde KKTC'nin tanınmaması için çalışmalar yürütmelerini istedi.
Howe'un "gizli bilgi" damgalı telgrafında, "Kıbrıslı Türklerin bağımsızlığını ilan etmesinin ardından farklı kaynaklardan bazı ülkelerin sözde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni bağımsız bir ülke olarak tanıyacaklarını duyduk. Bu ülkeler arasında Bangladeş, Pakistan, Suudi Arabistan, Irak, Libya ve Malezya olabilir" ifadeleri yer aldı.
KKTC'nin 15 Kasım 1983'te bağımsızlığını ilan etmesini "Türkiye dışında hiçbir ülkenin kabul etmediğini" ve bunun "Kıbrıs'ın bağımsız bir devlet olarak kurulmasını sağlayan 1960 anlaşmasıyla çeliştiğini" savunan Howe, bu çerçevede uluslararası platformlarda da gerekli girişimlerde bulunduklarını belirtti.
İngiltere'de 1983-1989 yılları arasında Dışişleri Bakanlığı yapan Geoffrey Howe, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi gayriresmi toplantısında KKTC'nin bağımsızlık ilanının kabul edilmemesi ve ülkelerin adada dönemin Rum lideri Spiros Kiprianu yönetimi dışında hiçbir yönetimi tanımaması için karar taslağı sunduklarını bildirdi.
Howe telgrafında, "Ters etki yaratacağını düşünmedikçe lütfen bulunduğunuz ülkedeki hükümetlere uygun bir zamanda yaklaşarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanımamalarını sağlayın" ifadelerini kullandı.
KKTC, 15 Kasım 1983'te bağımsızlığını ilan etmiş, BM Güvenlik Konseyi ise 18 Kasım'da bağımsızlık kararını kınamıştı. 88 yaşındaki Geoffrey Howe, Muhafazakar Parti lideri Margaret Thatcher'ın başbakanlığı döneminde İngiltere'de Maliye ve Dışişleri Bakanlıkları ile Başbakan Yardımcılığı yapmıştı.
Adada garantör ülke olan İngiltere, günümüzde Türk ve Rum kesimlerinin Birleşmiş Milletler nezdinde yürüttüğü müzakerelere destek veriyor.
İngiltere son olarak, KKTC'nin yeni Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı'yı seçilmesinden dolayı tebrik etmiş ve "Her iki toplumu bu anı değerlendirerek çok uzun süredir bölünmüş durumda olan adanın birleşmesi için ilerleme kaydedilmesi konusunda teşvik ediyoruz" açıklamasında bulunmuştu.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
