İngiltere'de seçim sisteminde reform arayışı var

LONDRA - Gökhan Kurtaran

İngiltere’de genel seçimlerin ardından siyasi partilerin ülke çapında aldıkları oy oranının parlamentoya yansımasının sorunlu olduğunu belirten uzmanlar, seçim sisteminde reform çağrısı yapıyor.

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Londra merkezli Seçim Sistemi Reform Topluluğu’nun (ERS) Yöneticilerinden Will Brett, İngiltere’de mevcut seçim sisteminin adaletsiz bir temsil oluşturduğunu belirterek reform çağrısında bulundu.

Brett İngiltere’deki mevcut seçim sisteminin seçmen davranışları üzerinde olumsuz etki yaptığını belirterek, "Aslında insanlar mevcut seçim sisteminden hiç de hoşnut değiller. Çünkü seçmenlerin verdiği oylar orantısız bir şekilde dağıtılıyor. Eskide iktidar mücadelesi iki büyük siyasi hareket arasında geçerken insanlar artık diğer küçük partileri de desteklemek istiyorlar. Fakat mevcut seçim sistemin çok partili bir sistemden çok iki partili bir sistemi destekliyor" değerlendirmesinde bulundu.

İngiltere'de yaklaşık dört yıl önce seçim sisteminde bir takım değişikliklerin referanduma götürüldüğünü hatırlatan Brett, "O referandumdan bu yana çok şey değişti. Siyasi eğilimler farklılaştı. Genel seçimlerde İskoç Ulusal Partisi’ne (SNP), Yeşil Parti'ye, Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisi’ne (UKIP) oy verenlerin arttığını görüyoruz" dedi.

İngiltere’de seçim sistemi

İngiltere’de 650 milletvekilini belirleyen seçim bölgelerinin her birinde, en fazla oyu alan aday seçilmesi esasına dayanan "dar bölge seçim sistemi" uygulanıyor. Genel seçimde siyasi partilerin oy yüzdeleri ile parlamentodaki vekil sayıları arasındaki fark uzmanlara göre farklı seçmen kitlelerinin temsil edilmesini zorlaştırıyor.

Örneğin genel seçimlerde toplam oyların yaklaşık yüzde 13’ünü alan Avrupa Birliği ve göçmen karşıtı politikaları ile tanınan Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisi (UKIP) mevcut seçim sonuçlarına göre sadece bir milletvekili çıkarabildi. Bu durumun yaşanmasının en büyük sebebi ise UKIP oylarının sadece belirli bir bölgeden çok daha geniş seçim bölgelerinde geliyor olması.

Mevcut seçim sistemini sert bir şekilde eleştiren UKIP lideri Nigel Farage istifasını açıklarken İngiltere’ye seçim sisteminde reform yapma çağrısında bulundu.

Seçim sisteminde reform arayışı var

Londra merkezli Hansard Society’nin Politik Araştırmalar Direktörü Ruth Fox mevcut seçim sisteminin değiştirilmesini için özellikle ülkedeki küçük partilerin ortak çalışma yaptığını söyledi.

Fox, "Artık iki partiden oluşan bir sisteminiz yok. İskoçya'daki İskoç Ulusal Partisi belli bir bölgede oylara odaklandığı için rahatlıkla artık parlamentoya vekil sokabiliyor. Fakat ülkenin tamamından, farklı bölgelerden oy alan UKIP gibi bir partiyseniz, genelde hiçbir bölgeden vekil çıkaramıyorsunuz" değerlendirmesinde bulundu.

İngiltere’de uygulanabilecek farklı seçim sistemi alternatiflerinin bulunduğunun altını çizen Fox, önümüzdeki dönemde özellikle nispeten daha küçük siyasi hareketlerin bu konunun gündeme getirilmesi için çalışacağını söyledi.

İngiltere'de Muhafazakar Parti ile İşçi Partisi'nin seçim sonucunda birbirlerine yakın sayıda milletvekilliği kazanacaklarına dair beklentilerin aksine muhafazakarlar tek başına iktidar olabilecek çoğunluğa ulaştı.

Essex Üniversitesi’nden Profesör Tom Scotto, İngiltere'de genel seçimlerin sonucunda Muhafazakar Parti’nin hükümet kurmaya yetecek sayıya ulaşmasına rağmen "sınırda" yer aldığı hatırlatmasında bulundu.