WASHINGTON - Mehmet Toroğlu
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Dış İlişkiler Sorumlusu Felah Mustafa, "Bağımsız bir Kürt oluşumu ya da bağımsız Kürt devletinin varlığı, Türkiye'de ya da dünyanın diğer kesimlerinde olumsuz etki yaratmaz. Ancak bu, bugün masada değil. İnsanlar, eğer kurtarma imkanı varsa siyasi süreci kurtarmaya çalıştığımızı anlamalı, eğer yoksa da hangi yolu seçeceğimize biz karar vereceğiz" dedi.
IKBY Başkanlık Divanı Başkanı Fuad Hüseyin ile ABD'nin başkenti Washington'da Dışişleri Bakanı John Kerry ile bir araya gelen Mustafa, görüşmede Irak'taki siyasi süreç, güvenlik risk ve tehditleri, Kürtlerin siyasi sürece katkıları, krizin aşılmasının yolları ve Irak'taki sorunlara yönelik çözüm önerileri gibi hususları ele aldıklarını belirtti.
Mustafa, "Bir araya geldikleri Amerikalı yetkililere ne gibi mesajlar verdiklerine" dair soruyu şöyle yanıtladı:
"Irak'ta bugün yeni bir gerçeklik var. (Sorunlara) Herhangi bir çözüm, bu yeni gerçekliği dikkate almalı. 9 Haziran öncesi düzenlemelere geri dönmeye niyetli değiliz. IKBY'nin daha fazla siyasi, ekonomik ve egemenlik gücü olmalı. Anayasanın uygulanması için yeteri kadar bekledik. Sorunların çözümü için çok bekledik, ancak Bağdat adım atmadı. Bugün bizim açımızdan buna son vermenin ve yeni bir başlangıç yapmanın zamanı. Dolayısıyla, karşı karşıya olduğumuz siyasi, ekonomik ve güvenlik sorunlarıyla ilgili mesajları Amerikalılara ilettik".
"Bağdat'la ilişkilerimizi yeniden düzenleyeceğiz"
"Kürt halkının kendi kaderlerini belirleme hakkına sahip olduğunu" belirten Mustafa, "Bu hakkı kullanmalıyız. Bunun ne zaman ve nerede yapılacağına karar verecek olan da sadece biziz" dedi. Mustafa, Irak'taki mevcut koşulların sorunların çözümü için umut vaat etmediğini kaydederek, "Kürt halkının taleplerine yanıt vereceğini umduğumuz federal demokratik sistem bile, taleplerimizi karşılamada yetersiz kaldı. Dolayısıyla Erbil ile Bağdat arasındaki ilişkileri yeniden düzenleyeceğiz" ifadesini kullandı.
"Kerkük'ün durumuna" ilişkin soru üzerine, Musul'daki olaylardan sonra ülkedeki durumun değiştiğini, bugün farklı bir siyasi ve güvenlik haritasına sahip Irak'ta yaşadıklarını dile getiren Mustafa, "Kürt bölgesinin parçası olup olmama kararının verilmesinde son sözü Kerkük halkı verecek" dedi. Kürt halkı olarak her türlü esnekliği ve hoşgörüyü göstermelerine rağmen Bağdat merkezi yönetiminin "çözüme ilgi duymaması ve süreci engelleme çabaları" nedeniyle Irak Anayasası'nın ilgili 140'ıncı maddesinin bir türlü uygulamaya konulamadığını belirten Mustafa, "Daha iyi ve doğru zaman geldiğinde Kerkük halkının geleceklerine karar verecekleri bir referandum yapılacak" diye konuştu.
"Türkiye bizim için önemli bir ortak"
Türkiye ile ilişkilerine yönelik bir soru üzerine Mustafa, komşu ülkelerle hem Irak'taki ekonomik, siyasi ve güvenlik krizini konuştuklarını hem de görüş ve pozisyonlarını paylaştıklarını, siyasi süreç için ellerinden geleni yaptıklarını ifade ederek, "Türkiye bizim için önemli bir ortak. İlişkilerin düzeyinden memnunuz ve Türk tarafının Kürtlerin arzularını giderek daha iyi anladığına inanıyoruz" dedi.
Mustafa, Kürt bölgesi olarak istikrar noktasında etkili olduklarını, iyi ilişkiler ve güven inşa ettiklerini savunarak, "Dolayısıyla bağımsız bir Kürt oluşumu ya da bağımsız Kürt devletinin varlığı, Türkiye'de ya da dünyanın diğer kesimlerinde olumsuz etki yaratmaz. Ancak bu, bugün masada değil. İnsanlar, eğer kurtarma imkanı varsa siyasi süreci kurtarmaya çalıştığımızı anlamalı, eğer yoksa da hangi yolu seçeceğimize biz karar vereceğiz. Ancak bu yol henüz başlamadı. İki yol üzerinde çalışıyoruz. Yollardan biri, federal, demokratik, çoğulcu bir Irak için daha iyi bir geleceğin güvenceye alınması, diğeri de Irak'taki Kürt halkı için daha iyi, daha refah dolu bir gelecek yolu" ifadesini kullandı.
Mustafa, Türkiye ile IKBY arasındaki ilişkilere ve ekonomik işbirliğine bağlı olduklarını ve bunun devam edeceğini belirtti.
"Kürt kimliğine saygı gösterilmeli, yoksa...."
"Birleşik bir Irak'ın artık sonuna mı gelindi?" sorusu üzerine Mustafa, "Birlik, empoze edilebilen bir şey değildir, gönüllü olmalı. Gönüllü birliktelik için imkan varsa tamam, ama birleşik bir ülkeyi empoze edemezsiniz. Bağdat, merkezde her şeye kendilerinin karar verdiği ve her şeyi kontrol ettikleri bir ülke istedi ve başarısız oldu" değerlendirmesinde bulundu.
"Başarısızlığı kanıtlanan prensiplere takılı kalmayarak gerçekçi olmaları gerektiği" görüşünü dile getiren Mustafa, Kürtler ve Arapların Irak'ı oluşturan iki ana millet olduğunu söyleyerek, "Kürt bölgesinin karakterine ve Kürt kimliğine saygı gösterilmesi ve gelecekteki herhangi bir düzenlemede de bunun yansıtılması gerektiğini, aksi takdirde Kürtlerin ve diğerlerinin kendi bildiği yoldan gitmesine reçete verileceğini söyledi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Kürtlerin bağımsızlığına destek veren sözlerinin hatırlatılması üzerine Mustafa, Kürt halkı olarak daha iyi bir geleceği hakkettiklerini, dolayısıyla kendilerini destekleyen her ülkeyi takdir ettiklerini, ileride bu ülkelerin sayısının artmasını umduklarını belirtti. Mustafa, "(Gelecekte) Bağımsız bir Kürdistan'ı göreceğiz, ama bu, diğer ülkelerin istikrarı ve güvenliğini tehdit etmeyecek, güçlendirecek" ifadesini kullandı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
