İran Arak reaktörünü yeniden faaliyete geçiriyor

İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi, Arak Ağır Su Reaktörü'nü yapılandırma çalışmalarının sürdüğünü ve reaktörün yeniden faaliyete gireceğini duyurdu.

İranlı Öğrenciler Haber Ajansı ISNA'ya konuşan İran Meclisi Bağımsızlar Fraksiyonu Sözcüsü Mihrdad Lahuti, Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Salihi'nin mecliste milletvekillerine ülkenin nükleer programıyla ilgili bilgi verdiğini belirtti.

Toplantıda Salihi'nin, Arak Ağır Su Reaktörü'nün yeniden tasarlanma sürecinin devam ettiğini ve reaktörün yeniden faaliyete geçirileceğini söylediğini aktaran Lahuti, "Bağımsızlar Fraksiyonu ile Sayın Salihi'nin toplantısında Arak Ağır Su Reaktörü de gündeme geldi. Bu reaktör, teknolojisi değiştirilerek faaliyete devam edecek." ifadelerini kullandı.

Lahuti, Salihi'nin ayrıca ABD'nin yaptırımlarına karşılık nükleer anlaşmadaki taahhütleri azaltma kararının adım adım uygulanacağını dile getirdiğini belirtti.

Batı ülkeleri, reaktörün kapatılmasını istemişti

Nükleer müzakereler döneminde Batı ülkeleri, Arak Ağır Su Reaktörü'ne yönelik endişelerini belirtmiş, İran'dan reaktörün kapatılarak çok daha az miktarda plütonyum üretecek başka bir reaktör kurmasını talep etmişti.

İran ise Arak Ağır Su Reaktörü'ne tıbbi ihtiyaçlara yönelik radyoizotoplar üretimi için gerek duyulduğunu belirterek talepleri reddetmiş ancak daha sonra endişeleri gidermek amacıyla reaktörü yeniden yapılandırarak normal üretimin beşte biri oranında plütonyum üretmeyi teklif etmişti. Bu doğrultuda Nisan 2017'de reaktörün yeniden yapılandırılmasına ilişkin anlaşma imzalanmış ancak ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesinden sonra anlaşmayı uygulama süreci ağır ilerlemişti. Salihi, kısa süre önce yaptığı açıklamada, reaktörü yeniden yapılandırma çalışmalarının Çin ve İngiltere'nin iş birliğiyle sürdürüldüğünü açıklamıştı.

ABD yönetimi, 2015'te imzalanan nükleer anlaşmadan Mayıs 2018'de tek taraflı çekildikten sonra Tahran'a yönelik yaptırımları yeniden uygulamaya başlamıştı.

İran, anlaşmanın tarafı BM Güvenlik Konseyi üyeleri ve Almanya'dan mutabakatın korunmasını istemiş ancak beklentisi karşılanmamıştı. Bunun üzerine Tahran yönetimi, anlaşmada belirtilen uranyum stok miktarını 1 Temmuz'da, zenginleştirilmiş uranyum limitini ise 8 Temmuz'da aştığını duyurmuştu. İranlı yetkililer, anlaşmadaki çıkarlarının korunmaması halinde nükleer anlaşmadaki taahhütlerini azaltmaya devam edeceklerini açıklamıştı.